Ἔχουμε μάθει τόσο πολὺ νὰ ζοῦμε μὲ φόβο ποὺ ἔχουμε ξεχάσει, πῶς εἶναι χωρὶς αὐτόν.
ΘΑ ΖΩΜΕΝ ΜΕ ΤΟN ΦΟΒΟΝ;
Γράφει ὁ κ. D. H. Stamatis, Πρωτοψάλτης Καθεδρ. Ναοῦ, Μητρ. Ντιτρόιτ, Μίσιγκαν, Καθ. Παν/ημίου, Παγκόσμ. Σύμβουλος Ποιότητος
Ἔχουμε μάθει τόσο πολὺ νὰ ζοῦμε μὲ φόβο ποὺ ἔχουμε ξεχάσει, πῶς εἶναι χωρὶς αὐτόν. Φοβόμαστε νὰ εἴμαστε ἀπόλυτα ὁ ἑαυτός μας καὶ μάθαμε νὰ τὸν κρύβουμε τόσο καλὰ ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Ἀναρωτιόμαστε μήπως δὲν εἴμαστε ἀρεστοὶ καὶ ἀποδεκτοί, μάθαμε νὰ κρυβόμαστε κι ἀπὸ ἐμᾶς τοὺς ἴδιους. Χαθήκαμε. Ξεχάσαμε ποιοὶ εἴμαστε ἢ θὰ θέλαμε νὰ γίνουμε ἢ μπορεῖ καὶ νὰ μὴ μάθαμε ποτέ μας ὅλες τὶς πτυχὲς τοῦ ἑαυτοῦ μας, ποιοὶ στὰ ἀλήθεια εἴμαστε καὶ ποιοὶ θὰ μπορούσαμε νὰ γίνουμε ἂν ἀξιοποιούσαμε τὸ 100% τῶν δυνατοτήτων μας. Ἡ λύση τοῦ φόβου λοιπὸν εἶναι ἡ ἀναγνώριση καὶ ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ μας.
Στὴν οὐσία μάθαμε νὰ φοβόμαστε τὴ ζωή. Τὸ ἄγνωστο, τὸ αὔριο, τοὺς ἀνθρώπους γύρω μας, τὶς προθέσεις ποὺ ἔχουν γιὰ μᾶς καὶ ὁ,τιδήποτε παρεκκλίνει ἀπὸ τὴν εἰκόνα ποὺ ἔχουμε πλάσει γιὰ τὸν ἑαυτό μας, τὸν κόσμο καὶ τὸ μέλλον. Ὁ,τιδήποτε μπορεῖ νὰ μᾶς ἀνατρέψει τὰ σχέδια, νὰ μᾶς δυσκολέψει, νὰ μᾶς ξεβολέψει, νὰ μᾶς ἐπηρεάσει, νὰ μᾶς «ἐλέγξει» καὶ νὰ «καθορίσει» τὶς ἐπιλογές μας, τὴ συμπεριφορά μας, τὴ ζωή μας. Φοβόμαστε τὴν κριτική, τὸν κόσμο, τὸ τί θὰ ποῦν οἱ ἄλλοι… Ἂν ποῦν.
Τί μποροῦμε νὰ κάνουμε; Ἡ ἀπάντηση εἶναι ὁλοφάνερη μέσα στὴν ΜΙΑ, ΑΓΙΑ, ΚΑΘΟΛΙΚΗ καὶ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ Ἐκκλησία – τὴν Ὀρθοδοξία. Ἀκράδαντη πίστη, ἐκκλησιασμός, Θ. Λειτουργία καὶ θεία Μετάληψη. Γιαυτὸ τὸ θέμα ἔχουν ἀσχοληθεῖ ἑκατοντάδες – ἴσως καὶ χιλιάδες ἅγιοι ποὺ μᾶς προσφέρουν ἕνα δρόμο χωρὶς φόβο γιὰ ὁ,τιδήποτε.
Εἶναι ντροπή μας νὰ ἔχουμε τὶς ἐκκλησίες κλειστές, καὶ νὰ μὴ μποροῦμε νὰ πάρουμε τὴν Θ. Κοινωνία. Εἶναι αἶσχος γιὰ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς ταγοὺς νὰ δίνουν διαταγὲς – ἐπειδὴ τὸ εἶπαν οἱ κρατικοὶ ἡγέτες – νὰ περιορίσουν τὸ ἐκκλησίασμα. Ἀντὶ γιὰ ὁλονυκτίες, συλλαλητήρια, προσευχές, λιτανεῖες, κτλ μᾶς ἀποκλείουν τὴν ἐλευθερία μας, λὲς καὶ εἴμαστε στοὺς διωγμοὺς τῶν πρώτων αἰώνων μετὰ Χριστό. Τὸ ἀστεῖο εἶναι ὅτι στὶς 9-10 Δεκεμβρίου, 2020 στὸ διεθνὲς συνέδριο (τὸ ὁποῖο ὀργανώθηκε ἀπὸ τὸ Foreign Affairs The Hellenic Edition, – ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ὀργανισμοὺς τῆς παγκοσμιοποίησης καὶ τοῦ οἰκουμενισμοῦ – μὲ τίτλο «Οἱ θρησκεῖες καὶ οἱ προκλήσεις στὴ νέα δεκαετία,» ὁ προκαθήμενος τῆς Ὀρθοδοξίας μεταξὺ ἄλλων εἶπε ὅτι: «Σήμερα ζοῦμε τὴν ἀναβίωση τῶν θρησκειῶν ὡς δυναμικοῦ πνευματικοῦ κινήματος.» Μὰ εἶναι καλὰ ὁ ἄνθρωπος; Ἡ ὀρθοδοξία ἦταν, εἶναι καὶ θὰ μείνει δυναμικὴ καὶ πνευματική. Δὲν χρειάζεται ἄλλες θρησκεῖες, γιὰ νὰ βρεῖ τὴν ἀναβίωσή της. Χρειάζεται καλοὺς ἱεράρχες ποὺ ἀγαποῦν τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὴν διδάσκουν μὲ θάρρος! Σὲ ἄλλη του ὁμιλία στὶς 12 Δεκεμβρίου, 2020 λέει: «Δὲν θὰ ἀπεμπολήσουμε τὴν ἱερὰ παρακαταθήκη τῶν πατέρων μας.» Μὰ ἀστειεύεται; Πῶς τὰ λέει αὐτὰ μὲ σοβαρότητα; Αὐτὸς δὲν εἶναι ποὺ δὲν παραδέχεται τοὺς Ἱ. Κανόνες, λέγοντας ὅτι δὲν εἶναι γιὰ τὶς μέρες μας; Αὐτὸς δὲν εἶναι ποὺ δὲν παραδέχεται τοὺς Πατέρες καὶ θέλει νὰ ἀναγνωρίσει «νέους πατέρες;» Αὐτὸς δὲν εἶναι ποὺ ὡς προκαθήμενος τῆς Ὀρθοδοξίας ἐπιβλέπει τὰ Δίπτυχα, τὰ ὁποῖα δίνουν στὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες ποὺ ἀνήκουν στὸ Πατριαρχεῖο, ἀλλὰ δὲν ἀκολουθοῦν αὐτὰ ποὺ γράφουν; Αὐτὸ δὲν εἶναι ὑποκρισία; Ἂν δὲν τὰ ἐγκρίνει μόνος του – κάποιος πρέπει νὰ τὰ ἐγκρίνει. Ὁποιοσδήποτε νὰ τὰ ἐγκρίνει «ἔχει τὰ ματιὰ καὶ αὐτιὰ κλειστά», ὅταν δὲν ἀναγνωρίζει ὅτι οἱ ναοὶ τῶν Ὀρθόδοξων εἶναι κλειστοὶ γιὰ ἑσπερινούς, ὄρθρους (ἂν γίνονται) καὶ μένουν κλειστοὶ τὸ Πάσχα καὶ τὰ Χριστούγεννα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούσουμε τὸ «Χριστὸς Ἀνέστη… καὶ τὸ Χριστὸς γεννᾶται…» μὲ τὶς ἐκκλησίες κλειστὲς καὶ νὰ λέμε ὅτι ἀκολουθοῦμε τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας;
Εἶναι μεγάλο καύχημα γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία νὰ βλέπουμε συγκεκριμένες φωτογραφίες ἀπὸ Ρουμάνους κληρικοὺς καὶ λαϊκοὺς στὰ γόνατα καὶ νὰ προσεύχονται μέσα στὸ χιόνι καὶ νὰ ἀρνοῦνται τὸν πολιτικὸ νόμο. (Γιὰ περισσότερες πληροφορίες βλέπετε τὸν ΟΤ ἀρ. φ. 2033). Στὴν ΗΠΑ χιλιάδες Προτεσταντικὲς ἐκκλησίες ἔχουν ἀνοιχτοὺς τοὺς ναούς τους, ἐναντίον τῶν νόμων καὶ τῶν πολιτικῶν ἀρχῶν. Πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς κάνουν τὶς προσευχές τους στὴν ὕπαιθρο, στὰ πάρκιν-λὸτ (Parking – Lot) τῶν ἐκκλησιῶν τους χωρὶς φόβο ἀπὸ τὴν ἀστυνομία. Πολλοὶ ἔχουν φυλακιστεῖ καὶ ἔχουν πληρώσει πρόστιμο, ἀλλὰ ἐξακολουθοῦν νὰ ἀρνοῦνται τὸν πολιτικὸ νόμο. Ἐμεῖς τί κάνουμε; Ἔχουμε καταντήσει νὰ φοβόμαστε τὸν ἴσκιο τοῦ κορωνοϊοῦ, κλείσαμε τὶς ἐκκλησίες ἀλλὰ ἔχουμε ἀνοιχτὰ τὰ γυμναστήρια, μεγάλα μαγαζιὰ καὶ τὰ σαλόνια γιὰ νὰ εἴμαστε εὐάρεστοι σὲ αὐτοὺς ποὺ μᾶς βλέπουν. Ντροπή μας!
Οἱ λεγόμενοι ταγοί μας ἔχουν ξεχάσει τὰ λόγια τοῦ Κυρίου μας ποὺ εἶναι ἡ κύρια βάση τῶν κληρικῶν. Αὐτὴ ἡ ἁπλὴ βάση εἶναι νὰ ποιμαίνουν τὰ πρόβατα (ἐμᾶς). Τὰ λόγια τοῦ Κυρίου εἶναι: «λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ ὁ Ἰησοῦς· Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπᾷς με πλεῖον τούτων; λέγει αὐτῷ· ναί, Κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ· βόσκε τὰ ἀρνία μου. λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον· Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπεῖς με; λέγει αὐτῷ· ναί, Κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ· ποίμαινε τὰ πρόβατά μου. λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον· Σίμων Ἰωνᾶ, φιλεῖς με; ἐλυπήθη ὁ Πέτρος ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρίτον, φιλεῖς με, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Κύριε, σὺ πάντα οἶδας, σὺ γινώσκεις ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· βόσκε τὰ πρόβατά μου» (Ἰωάν. 21:15-17). Σήμερα οἱ ταγοί μας ἔχουν κρυφτεῖ στὰ μαντριά τους καὶ δὲν ἀκούγονται νὰ βόσκουν τὸ ποίμνιό τους, ἀλλὰ παίρνουν διαταγὲς ἀπὸ ἄθεους πολιτικοὺς ἀρχηγούς. Γιαυτὸ καὶ ἡ Ὀρθοδοξία δὲν ὁμολογεῖται, δὲν διδάσκεται πλέον. Ἔχει ὄντως ἀρχίσει νὰ γίνεται χλιαρὴ καὶ πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ταγούς μας δὲν φαίνεται νὰ ἐνδιαφέρονται. Γιατί ὅμως;
Ἀγαπητοὶ ἀναγνῶστες, ὁ φόβος δὲν εἶναι τὸ τέλος τοῦ κόσμου. Παρότι πολλοὶ φόβοι μπορεῖ νὰ κυριεύουν τὴ ζωή μας, ὑπάρχει πάντα ἐλπίδα γιὰ ἀλλαγή. Οἱ αἰτίες τῶν φόβων μπορεῖ νὰ εἶναι πολλὲς καὶ περίπλοκες, ἀλλὰ δίνοντας χρόνο καὶ χῶρο στὴ συνειδητοποίησή τους, μπορεῖτε νὰ βρεῖτε τὸν τρόπο νὰ ἀπαλλαγεῖτε ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς φόβους. Ὁ καλύτερος τρόπος εἶναι ἡ πίστη στὸν Θεὸ καὶ ἡ συμμετοχή μας στὶς ἀκολουθίες καὶ τὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας ποὺ δοξάζουν τὴν ὕπαρξή Του. Εἶναι πολὺ σημαντικὸ νὰ καταλάβουμε ὅτι ἡ βάση καὶ τὸ κέντρο τῆς θ. Λειτουργίας εἶναι ἡ τέλεση τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας καὶ ἡ συμμετοχὴ τῶν πιστῶν σ’ αὐτό. Πῶς λοιπὸν νὰ γίνεται ἡ θ. Λειτουργία ἐφόσον οἱ ἐκκλησίες εἶναι κλειδωμένες ἀπὸ τὸ κράτος καὶ πάρα πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἱεράρχες μας δὲν ἀντιστέκονται; Πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ ἱεράρχες μας νὰ ὑπακούουν στὸν σημερινὸ καίσαρα – κράτος – καὶ νὰ μὴ διαφωνοῦν μὲ ὅποιο τρόπο μποροῦν, ὥστε οἱ ἐκκλησίες νὰ μείνουν ἀνοιχτὲς γιὰ ὅποιον θέλει, ἀλλὰ καὶ νὰ μεταδίδεται ἡ θ. Κοινωνία χωρὶς φόβο καὶ τρόμο γιὰ τὴν ἀρρώστια τοῦ κορωνοϊοῦ;
Ορθόδοξος Τύπος
Τά χαρακτηριστικά τῆς ἀληθοῦς μετανοίας
Ἡ μετάνοια – γιὰ τὴν ὁποία τόσος λόγος γίνεται ἀπὸ τοὺς πιστούς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ μερικοὺς ἀδιάφορους- εἶναι μία ἐσωτερικὴ ὑπόθεση τοῦ καθενός, ἐντελῶς προσωπικὴ καὶ μυστικὴ καὶ μόνο στὸν πνευματικὸ πρέπει νὰ γίνεται γνωστὴ κατὰ τὸ μυστήριο τῆς ἐξομολόγησης. Βέβαια, τὰ ἀποτελέσματα τῆς μετάνοιας γίνονται γνωστὰ ἀπὸ τὴ νέα ζωή ποὺ ἔχει πιὰ ὁ μετανοήσας. Χωρὶς νὰ λέει ὁ ἴδιος σὲ κανέναν τίποτα, τὸν ἀποκαλύπτουν οἱ νέες του ἐπιλογὲς ποὺ δὲν ἔχουν πιὰ καμιὰ σχέση καὶ ὁμοιότητα μὲ τὸ χθὲς καὶ τὸ κοντινὸ παρελθόν.
Ἐδῶ πρέπει νὰ διευκρινίσουμε ὅτι μιλᾶμε γιὰ μετάνοια οὐσιαστική, ποὺ ὁδηγεῖ σὲ νέα πορεία μὲ ὁδοδεῖκτες τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι μετάνοια γιὰ ἕνα πταῖσμα. Αὐτὴ τὴν τεκτονικὴ μετάνοια, ποὺ ἀνατρέπει καθετὶ ποὺ δὲν εἶναι θεοφιλές, δὲν τὴ βλέπουμε συχνὰ γι’ αὐτὸ καὶ δέν ἔχουμε ἀνάμεσά μας ἀναγεννημένους ἀδελφούς. Δυστυχῶς, τὸ κοσμικὸ φρόνημα ἐπηρεάζει ἀρνητικὰ καὶ ἐνθαρρύνει τοὺς ἀνθρώπους νὰ μὴ ἀνησυχοῦν τόσο γιὰ τὴν ἐσωτερική τους πραγματικότητα. Παράλληλα χρησιμοποιοῦν τὴν ὑποκρισία καὶ ἐπικοινωνοῦν μὲ τοὺς γνωστούς τους εὐσεβεῖς ὡς εὐσεβεῖς καὶ οἱ ἴδιοι. Δημιουργοῦν μάλιστα καὶ συντροφικοὺς κύκλους καὶ συζητοῦν πνευματικὰ θέματα, χωρὶς ὅμως εἰλικρίνεια καὶ σταθερὴ ἀπόφαση νὰ διορθώσουν τὸν ἑαυτό τους. Οἱ συντροφιὲς αὐτὲς μοιάζουν μὲ δέντρα ποὺ ἔχουν πολλὰ φύλλα, ἀλλὰ δὲν δίνουν καρπούς. Μόνο σκιὰ προσφέρουν. Χρειάζεται ὁπωσδήποτε νὰ μπεῖ στὶς καρδιὲς αὐτῶν τῶν κατὰ τὰ ἄλλα καλοπροαίρετων ἀνθρώπων ἡ καλὴ ἀνησυχία γιὰ κάτι πιὸ οὐσιαστικὸ καὶ πιὸ πνευματικό.
Ὁ ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης συχνὰ μιλοῦσε γιὰ τὰ χαρακτηριστικά της ἀληθινῆς μετάνοιας. Τὸ πρῶτο, τόνιζε εἶναι ἡ αἴσθηση τῆς ἀθλιότητας. Βαθιὰ συναισθήση χωρὶς κανένα ἐλαφρυντικό. Κάτι ποὺ δὲν τὸ συναντοῦμε στοὺς σύγχρονους ἐξομολογουμένους. Βλέπουμε ὅτι ἡ μετάνοιά τους δὲν ἔχει συναίσθημα, εἶναι ψυχρὴ καὶ παντελῶς στεγνή, γιατί δὲν ὑπάρουν δάκρυα. Ζοῦν ὅμως μὲ τὴν ψευδαίσθηση ὅτι εἶναι ἄθλιοι, στὸ βάθος ὅμως τῆς ψυχῆς ὑπάρχει ἡ βεβαιότητα ὅτι εἶναι ἐνάρετοι! Ἀλλὰ πῶς συμβαδίζει ἡ ἀθλιότητα μὲ τὴν ἀρετή;
Τὸ δεύτερο χαρακτηριστικό της ἀληθινῆς μετάνοιας, ἔλεγε ὁ ἅγιός μας, εἶναι νὰ ὑπάρχουν μαζὶ μὲ τὴν αἴσθηση τῆς ἀθλιότητας καὶ δύο ἄλλες αἰσθήσεις, τῆς παρηγορίας καὶ τῆς ἐλπίδας. Παρηγορία, γιατί ὁ Θεὸς δέχεται τὸν μετανοοῦντα καὶ τὸν ἀκούει καὶ παράλληλα τροφοδοτεῖ τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας.
Καὶ τὸ τρίτο χαρακτηριστικὸ εἶναι νὰ μὴν ὑπάρχει ἀγωνία καὶ ταραχή. Ὁ πιστὸς πρέπει νὰ δουλεύει στὴ μετάνοια χωρὶς ταραχὴ καὶ ἀμφιβολία. Νὰ ἔχει ἐσωτερικὴ γαλήνη, ἀποφεύτονας ὑπερβολικὲς καὶ παράλογες σκέψεις.
Ἡ ἀληθινὴ μετάνοια ἐνισχύει τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο. Περισσότερη μετάνοια ἐκ μέρους τοῦ ἀνθρώπου καὶ περισσότερη ἀγάπη ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ. Ὅποιος κατανοήσει τὴν ἀλήθεια αὐτή, θὰ κάνει τὴν πνευματική του ζωή καλύτερη καὶ οἱ ἐμπειρίες του θὰ εἶναι ἱερὲς καὶ γλυκύτατες.
Ορθόδοξος Τύπος
Πολλά οφείλουμε ως Εκκλησία και ως Έθνος εις τους Νεομάρτυρας.
Οι Νέοι Μάρτυρες της εκκλησίας του Χριστού πρόσφεραν το είναι τους και το αίμα τους για να γιγαντώσει το αειθαλές δένδρο της ορθοδοξίας και του ελληνισμού. Στα δύσκολα εκείνα χρόνια και για την ορθοδοξία και για το ελληνικό γένος ο Θεός οικονόμησε και εμφανίστηκαν οι γίγαντες αυτοί άνδρες και γυναίκες και βροντοφώναξαν με τα έργα τους «Χριστιανοί γεννηθήκαμε και Χριστιανοί θέλουμε να πεθάνουμε». Μαρτύρησαν για την πίστη, την αγάπη στον Χριστό, τον θείο νυμφίο και αρχηγό της Ζωής. Στο μαρτύριο τους οδήγησε η ακλόνητη πίστη και υπέροχη αγάπη στον Κύριο Ιησού Χριστό. Η πίστη στην ορθοδοξία ήταν η κινητήριος δύναμη που τους παρακινούσε να πολεμήσουν για την ελευθερία της πατρίδος. Δεν προδίδουμε τον Χριστό ,δεν αλλαξοπιστούμε, έλεγαν. Πολεμούμε για την Ελευθερία της Ελλάδος.
Επικρατεί μια σύγχυση. Πολλοί συγχέουμε δυο έννοιες: Νεομάρτυρες και Εθνομάρτυρες. Δικαιολογημένα γιατί και οι δυο ομάδες ανθρώπων αγωνίστηκαν για την Ορθοδοξία και για την Λευτεριά του Ελληνικού γένους. Οι Νεομάρτυρες πρώτη προτεραιότητα είχαν να δοξάσουν τον Κύριο Ιησού Χριστό τον λυτρωτή σωμάτων και ψυχών. Οι εθνομάρτυρες στόχευαν στην ελευθερία του ελληνικού γένους και λάτρευαν τον αληθινό Θεό και ήσαν πιστοί και καλοί χριστιανοί. Πολλοί ήσαν συγχρόνως και νεομάρτυρες και εθνομάρτυρες π.χ. ο πατροΚοσμάς ο Αιτωλός ή και ο Άγιος Μελέτιος Κίτρους. Σήμερα όμως υπό τον όρο «Νεομάρτυρες» χαρακτηρίζονται τα πιστά ἐκεῖνα μέλη τῆς ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας, τά ὁποῖα ἀπό τόν 12ο αἰώνα και κυρίως μετά τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως (1453) καί ἑξῆς ὑπέστησαν βασανιστήρια καί ὀδυνηρό θάνατο, ἀπό τούς κατακτητές Ὀθωμανούς καί ἀπό τούς λατίνους ἐνωρίτερον, ἐπειδή ὁμολόγησαν τήν ὀρθόδοξο χριστιανική πίστη τους στόν Σωτῆρα Χριστό, ἔμειναν κλόνητοι σ’αὐτήν τήν ὁμολογία ἕως τέλους καί ἀρνήθηκαν νά ἀλλαξοπιστήσουν.
Η Αγία Εκκλησία μας ονομάζει Νεομάρτυρες τους μαρτυρήσαντες κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας έως και την μικρασιατική καταστροφή. Ἡ καθιέρωση του όρου «Νεομάρτυς» ὀφείλεται κυρίως στόν Ἅγιο Νικόδημο τόν Ἁγιορείτη, ὁ ὁποῖος στό ἔργο του «Νέον Μαρτυρολόγιον» ἔθεσε ὡς χρονικό ὅριο τό ἔτος 1453, ἀπό τό ὁποῖο ἐφεξῆς οἱ ἅγιοι πού ἔδωσαν μαρτυρικῶς τήν ζωήν τους ὑπέρ τῆς πίστεως τοῦ Χριστοῦ ὀνομάζονται «Νεομάρτυρες».1
Η εποχή είναι δύσκολη για το ελληνικό γένος και για την ορθοδοξία. Ο κατακτητής είναι όχι μόνο αλλόθρησκος μα και βάρβαρος. Θεωρεί τους χριστιανούς «απίστους» και πρέπει να τους καταστήσει πιστούς στο κοράνι!! Αυτό του επιτάσσει η θρησκεία του και μάλιστα προβλέπει και αυστηρές ποινές για κείνους που δεν συμμορφώνονται. Μη ξεχνάμε το ορθόδοξο ελληνικό γένος είναι και σκλαβωμένο και «όλα τα σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά» κατά τον εθνικό ποιητή. Ο κάθε τούρκος είχε δικαίωμα ζωής και θανάτου σε κάθε «άπιστο».
Οι αφορμές, για τις οποίες οι Νεομάρτυρες βρίσκονταν μπροστά στον πειρασμό του αν θα αποδεχθούν τη μουσουλμανική πίστη ή αν θα επιλέξουν τα φρικτά βασανιστήρια και τον θάνατο είναι πολλές και ποικίλες: από την απλή φιλονικία μεταξύ χριστιανού και μουσουλμάνου, την ανάγνωση της μουσουλμανικής ομολογίας πίστεως, ακόμα και για σκοπούς εκμάθησης της τουρκικής γλώσσας, μέχρι την αποστασία από τον μουσουλμανισμό, τη συμμετοχή σε επαναστατική ενέργεια κλπ. Τον χριστιανό που τον βάρυνε μια από τις παραπάνω κατηγορίες, υπαρκτές ή ανύπαρκτες, για να σωθεί ένας τρόπος υπήρχε: να αρνηθεί την πίστη του, τον Χριστό, και να ασπασθεί τον ισλαμισμό. Η άρνηση του εξιλασμού σήμαινε φοβερός θάνατος, αφού προηγηθούν πολλά και φρικτά βασανιστήρια. Δίκες, εικονικές με ψευδομάρτυρες, υποσχέσεις, απειλές, φυλακίσεις, βασανιστήρια και πάλι δίκες και πάλι βασανιστήρια. Αν ο μάρτυς επέμενε να διακηρύσσει την πίστη την ορθόδοξη στον Χριστό, τότε ακολουθούσε ο μαρτυρικός θάνατος με κάθε τρόπο. Η φαντασία των μωαμεθανών δούλευε και επινοούσε διάφορα μαρτύρια. Κόψιμο μελών του σώματος, της γλώσσας, γδάρσιμο, το κρέμασμα ανάποδα με το κεφάλι προς τα κάτω και η φωτιά να καίει δυνατά κλπ. Δεν ήταν ξένον προς τις συνήθειές των να βάζουν πυρακτωμένα σίδερα ως στεφάνι στην κεφαλή του μάρτυρα χριστιανού. Συνηθισμένο μέσο ήταν η αφαίρεση οδόντων ή το κόψιμο του στήθους των γυναικών. Συνοπτικά θα μπορούσαμε να πούμε οι τρόποι εξόντωσης των μαρτύρων ήταν α) διαπόμπευση και μετά εκτέλεση, β) ραβδισμός μέχρι θανάτου, γ) απαγχονισμός, δ) αποκεφαλισμός, ε) κατατεμαχισμός, στ) αργή σφαγή, σούβλισμα και περιστροφή στην πυρά ή κάψιμο στη φωτιά .
Τον ακριβή αριθμό των Νεομαρτύρων δεν τον γνωρίζουμε και οι λόγοι είναι ευνόητοι λόγω των συνθηκών που επικρατούσαν. Κάποιες πληροφορίες τους αριθμούν σε χίλιους. Η γνώμη μου είναι ότι είναι ένα νέφος αγνώστου αριθμού για μας τους ανθρώπους. Ο Θεός τους γνωρίζει και αυτό έχει σημασία. Εκείνο που είναι βέβαιο είναι τούτο‧ ήσαν και γυναίκες και άνδρες, κληρικοί κάθε βαθμού αλλά και λαϊκοί μορφωμένοι και αγράμματοι και κάθε επαγγέλματος. Έχουν καταγραφεί έμποροι, βοσκοί, μοναχοί, μητροπολίτες, αρχιερείς, χρυσοχόοι, γιατροί, γεωργοί ράπτες, παντοπώληδες, ναύτες, λεβητοποιοί κλπ. Οι ηλικίες των Νεομαρτύρων ποικίλουν‧ υπάρχουν παιδιά, νέοι, νέες, μεσήλικες, γέροντες και γερόντισσες. Ήσαν άνθρωποι κάθε φύλου, ηλικίας και επαγγέλματος, όσων η καρδιά ήτο πλημμυρισμένη από θείο έρωτα προς τον νυμφίο Χριστό και ποθούσε μια άλλη ζωή, την όντως Zωή, και τη λευτεριά του υπόδουλου ελληνικού γένους. Μη ξεχνάμε τους λόγους του γέρου του Μοριά: «για του Χριστού την πίστη την Αγία και της πατρίδος την Ελευθερία πήραμε τα όπλα».
Τους Νεομάρτυρας μπορούμε να τους χωρίσουμε σε 4 ομάδες. Η 1η ομάδα περιλαμβάνει τους μάρτυρας εκείνους οι οποίοι αυτοβούλως προσέρχονταν και ομολογούσαν στις αρχές την ορθόδοξη πίστη των. Η 2η ομάδα περιλαμβάνει εκείνους τους μάρτυρες, οι οποίοι όντες χριστιανοί, για πολλούς και διαφόρους λόγους (επιπολαιότητα φόβο κλπ) απαρνήθηκαν τον Κύριο, αλλά μετά διαπιστώνοντας το τεράστιο λάθος τους επέστρεφαν στην Ορθοδοξία και μαρτυρούσαν υπέρ του Κυρίου, έχυναν το αίμα τους για χάρη του Χριστού. Η 3η ομάδα συμπεριλαμβάνει τους μάρτυρες που συνελήφθησαν με αφορμή κάποια επαναστατική ενέργεια, τους ζητήθηκε να αρνηθούν τον Χριστό για να γλιτώσουν τη ζωή τους και εκείνοι δεν το έκαναν. Παραδείγματα αυτής της ομάδας έχουμε τον Άγιο ισαπόστολο Κοσμά τον Αιτωλό, τον Οικουμενικό Πατριάρχη Γρηγόριον τον Ε’, τον άγιο Σεραφείμ Φαναρίου κ.α. Ὁ μαρτυρικός τους θάνατος δεν στηριζόταν σε αποδεδειγμένη ένοχη πολιτική πράξη, αλλά κυρίως στην άρνησή τους να αλλαξοπιστήσουν και να τουρκέψουν. Τέλος, υπάρχουν και οι Νεομάρτυρες οι εξ Αγαρηνών ως οι άγιοι Κωνσταντίνος εκ Καπούης, Αχμέτ κ.λπ. Η προσέλευση στην Ορθοδοξία Μωαμεθανών ήταν επικίνδυνη ενέργεια και για τους χριστιανούς που βοηθούσαν την προσέλευση αλλά και για τους ίδιους τους αλλαξοπιστήσαντες.
Ὁ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης δίδει σαφή εξήγηση για ποιούς λόγους ο Θεός θέλησε να υπάρξουν και να θυσιαστούν οι Νεομάρτυρες: Πρῶτον «Διά νά εἶναι ἀνακαινισμός ὅλης τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, δεύτερον, διά νά μένουν ἀναπολόγητοι ἐν ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως οἱ ἀλλόπιστοι, τρίτον, διά νά εἶναι δόξα μέν καί καύχημα τῆς Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας, ἔλεγχος δέ καί καταισχύνη τῶν ἑτεροδόξων, τέταρτον, διά νά εἶναι παράδειγμα ὑπομονῆς εἰς ὅλους τούς χριστιανούς ὅπου τυραννοῦνται ὑποκάτω εἰς τόν βαρύν ζυγόν τῆς αἰχμαλωσίας, πέμπτον δέ καί τελευταῖον, διά νά εἶναι θάρρος καί παρακίνησις εἰς τό νά μιμηθοῦν διά τοῦ ἔργου τό μαρτυρικόν τους τέλος καί ὅλοι μέν οἱ χριστιανοί οἱ κατά περίστασιν εἰς τό μαρτυρῆσαι ἀναγκαζόμενοι, ἐξαιρέτως δέ καί μάλιστα ὅσοι ἔφθασαν νά ἀρνηθοῦν πρότερον τήν ὀρθόδοξον πίστιν»2 Επεδίωκαν οι αγαρηνοί για να αλλαξοπιστήσουν οι χριστιανοί και στη συνέχεια, πίστευαν ότι, εύκολα θα ξεχνούσαν την ελληνική λαλιά και ιστορία. Σύντομα θα γινόντουσαν τούρκοι. Γνωστή η συνταγή και για τις μέρες μας. Ο ελληνισμός και η ορθοδοξία συμπορεύονται αιώνες τώρα. Αν καταστρέψουμε τις ορθόδοξες ρίζες μαραίνεται και ξεραίνεται το δένδρο του ελληνικού γένους και εις το πυρ βάλεται.
Ξεχωριστή σημασία για τη μελέτη του εξεταζομένου θέματος έχει και η από τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη συντεθείσα και ενταχθείσα στο Νέο Μαρτυρολόγιο «Ἀκολουθία πάντων τῶν νεοφανῶν Μαρτύρων τῶν μετά τήν ἅλωσιν τῆς Κωνσταντινουπόλεως μαρτυρησάντων, ὧν τινες οἱ ὀνομαστότεροι ἐνταῦθα περιέχονται, καί ὅτε τις βούλεται τήν μνήμην τούτων ἐπιτελείτω. Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἀποκαλεῖ τούς νέους Χριστομάρτυρες «ἀγγέλους, ποταμούς, ἰατρούς, πύργους τῆς εὐσεβείας, φύλακας τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, μυρίπνοα ἄνθη καί ρόδα τοῦ παραδείσου, προστάτας, βοηθούς, σωτῆρας κοινούς πάντων τῶν ὀρθοδόξων». Νεομάρτυρες έχομεν και σήμερον σ’ ολόκληρον τον κόσμον, ένεκα κυρίως του ακραίου ισλαμικού φονταμενταλισμού, που με βαρβαρότητα επιτίθεται και πάλιν εναντίον της αγίας χριστιανικής πίστεώς μας. Στο εγγύς επίσης, ιστορικό παρελθόν, άθεα και αντίθεα συστήματα και ιδεολογίες, κυρίως στις χώρες του λεγομένου υπαρκτού σοσιαλισμού και αλλαχού, έβαλαν με σφοδρότητα εναντίον της αγίας Ορθοδόξου Εκκλησίας, πλουτίζοντας το νοητό ουράνιο στερέωμα με νέους μάρτυρες, οι οποίοι υπέστησαν πολυώδυνα βάσανα, εξορίες, ατιμώσεις, εξευτελισμούς και πικρό θάνατον για χάριν του Χριστού και του Ευαγγελίου Του.3
Όσα και αν γράψει κανείς θα είναι λίγα για αυτούς τους Αγίους Νεομάρτυρας της Πίστης και της πατρίδας. Οι περισσότεροι μας είναι άγνωστοι. Δεν πειράζει, τους γνωρίζει ο Θεός και εισακούει τις πρεσβείες τους όπως και όλων των άλλων Αγίων Του. Οι παραδόσεις πολλά έχουν διασώσει για τη ζωή και τα μαρτύρια για αυτά τα άνθη του χειμώνα, κατά τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη. Οι πιστοί και ευλαβείς χριστιανοί κτίζουν ναούς αφιερωμένους στη μνήμη τους, όπως έπραξε η ιερά μητρόπολις Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος εις τις εγκαταστάσεις των νέων κατασκηνώσεων που δημιουργεί.
Ο καθένας εορτάζει την ημέρα του μαρτυρίου του και η μνήμη όλων των Νεομαρτύρων τιμάται τη δεύτερη Κυριακή μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων, κάθε έτος.
Ήχος γ΄. Θείας πίστεως
Νέοι μάρτυρες, παλαιάν πλάνην, καταστρέψαντες, ύψωσαν πίστιν, των ορθοδόξων και στερρώς ηγωνίσθησαν‧ την γαρ ανόμων θρησκείαν ελέγξαντες, εν παρρησία Χριστόν ανεκήρυξαν, Θεόν τέλειον. Και νυν απαύστως πρεσβεύουσι, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.
Ήχος πλ. α΄ Τον συνάναρχον λόγον
Της Τριάδος την δόξαν ανακηρύττοντες, των Χριστιανών τας καρδίας χαράν πληρώνετε, και της Άγαρ την φυλήν αισχύνην λείπετε, Νεομάρτυρες κλεινοί η δόξα των ορθοδόξων, μη παύσητε του πρεσβεύειν, υπέρ των εκτελούντων την ιεράν ημών πανήγυριν.
Μυργιώτης Παναγιώτης
Λειμώνας: Η καρδιά καθαρίζει με δάκρυα και αναστεναγμούς.
Λειμώνας: Η καρδιά καθαρίζει με δάκρυα και αναστεναγμούς.: «Η καρδιά καθαρίζει με δάκρυα και αναστεναγμούς. Ένας αναστεναγμός με πόνο ψυχής ισοδυναμεί με δυο κουβάδες δάκρυα». Άγιος Παΐσιος
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)