Άγιος Μάρτυς Πορφύριος ο μίμος, ο προστάτης των καλλιτεχνών
Οι μυριάδες καλλίμαχοι Μάρτυρες του Χριστού, στα πρωτοχριστιανικά χρόνια προέρχονταν από όλες τις φυλές, κοινωνικές τάξεις και επαγγέλματα. Ορισμένοι μάλιστα, με την ομολογία τους στο Χριστό και το αίμα του μαρτυρίου τους, εξαγίαζαν κάποια ταπεινά και ταυτισμένα με την ακολασία, επαγγέλματα, όπως ήταν αυτό του μίμου. Άλλωστε έτσι φανέρωναν πως η σωτηρία είναι δωρεά προς όλους τους ανθρώπους, παρά τις καταβολές τους και του πρώην άσωτου βίου τους. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Μάρτυς Πορφύριος ο Μίμος, ο οποίος εξαγιάστηκε την ώρα που ασκούσε το επάγγελμα του ηθοποιού.
Γεννήθηκε στην Έφεσο της Μ. Ασίας, στα μισά του 3ου μ. Χ. αιώνα. Καταγόταν από οικογένεια ειδωλολατρών και ασκούσε το επάγγελμα του μίμου (ηθοποιού). Ο πατέρα του ήταν φημισμένος ηθοποιός και είχε δικό του θίασο, στον οποίο εργαζόταν από παιδί ο Πορφύριος. Το επάγγελμά τους τους ανάγκαζε να περιπλανιόνται σε όλη τη Μ. Ασία, δίνοντας παραστάσεις.
Η τέχνη της ηθοποιίας είχε εφευρεθεί στην Ελλάδα και είχε κατά κανόνα, θρησκευτικό χαρακτήρα. Ήταν συνδεδεμένη με τις διονυσιακές εορτές και θεωρούνταν ως θρησκευτική λατρεία. Τον 5ο π. Χ. το θέατρο είχε αναχθεί σε υψηλή τέχνη και εμπλουτίστηκε με αξιοθαύμαστα θεατρικά έργα, από μεγάλους ποιητές (Αισχύλο, Σοφοκλή, Ευριπίδη, Αριστοφάνη, κλπ). Όμως στα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια είχε καταπέσει σε παρακμή και είχε συνδεθεί και ταυτιστεί με την ανηθικότητα και την ακολασία. Οι παραστάσεις γινόταν σε κακόφημα καταγώγια και η θεματολογία ήταν συνυφασμένη με την αισχρότητα. Για τούτο το επάγγελμα των ηθοποιών θεωρούνταν περιθωριακό. Παρά ταύτα η παρηκμασμένη ειδωλολατρία συνέχιζε να δίνει στην ηθοποιία λατρευτικό χαρακτήρα.
Ο Πορφύριος έδρασε στα χρόνια που αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο Αυρηλιανός (270-275 μ. Χ.). Σε μια εποχή που οι Χριστιανοί βρισκόταν στην παρανομία και διώκονταν απηνώς. Λίγα χρόνια νωρίτερα ο θρησκομανής αυτοκράτορας Δέκιος (249-251), (το 250) είχε εγκαινιάσει τη δεύτερη και πιο σκληρή περίοδο των διωγμών, με υποχρεωτική δήλωση (λίβελλο) όλων των υπηκόων της αυτοκρατορίας πίστης στην ειδωλολατρία και την υποχρέωσή τους να θυσιάζουν δημόσια στους «θεούς» του κράτους. Όμως ο Αυρηλιανός είναι ο πρώτος αυτοκράτορας, ο οποίος κράτησε μια κάποια μετριοπαθή στάση κατά των Χριστιανών, εισάγοντας μια μορφή μονοθεΐας, τη λατρεία του Αήττητου Ηλίου (Solus Invictus). Αλλά οι κατά τόπους διοικητές, φανατικοί ειδωλολάτρες, εφάρμοζαν συχνά δικές τους τακτικές και πρακτικές κατά των Χριστιανών, διώκοντάς τους, κατ’ επιταγή των ειδωλολατρικών ιερατείων.
Στις αισχρές και φθηνές παραστάσεις τους οι ειδωλολάτρες ηθοποιοί, συχνά, προσπαθούσαν να περιγελάσουν, να γελοιοποιήσουν και να εξευτελίσουν στα μάτια του ειδωλολατρικού όχλου τους διωκόμενους Χριστιανούς, με συκοφαντικά και κωμικά δρώμενα. Προφανώς αυτές τις παραστάσεις υποδαύλιζαν τα αδίστακτα ειδωλολατρικά ιερατεία, τα οποία έβλεπαν να ερημώνουν τα «ιερά» τους και να χάνουν προσόδους. Επίσης τις υποστήριζαν και χρηματοδοτούσαν και οι τοπικοί ειδωλολάτρες άρχοντες, γελοιοποιώντας τους Χριστιανούς στα μάτια των ειδωλολατρικών όχλων, με σκοπό να ανακόβουν την μεταστροφή τους στην χριστιανική πίστη. Άλλωστε, όπως είναι γνωστό, οι ειδωλολάτρες ιερείς φρόντιζαν να διαδίδουν τερατώδεις συκοφαντίες κατά των Χριστιανών, όπως λ.χ. ότι διαπράττουν «οιδιπόδειες μίξεις» και «θιέστια δείπνα», διαστρέφοντας την πρωτοφανή για εκείνους έμπρακτη χριστιανική αγάπη και το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας,
διεγείροντας αποστροφή και μίσος των ειδωλολατρών κατά των Χριστιανών! Εδώ να αναφέρουμε την περίπτωση του ειδωλολάτρη σατιρικού συγγραφέα Λουκιανού του Σαμοσατέα (125-180 μ. Χ.), ο οποίος έγραφε θεατρικά έργα με συκοφαντικό και εξευτελιστικό κατά των Χριστιανών περιεχόμενο, όπως το «Περί Περεγρίνου τελευτής», το οποίο σατιρίζει τη χριστιανική πίστη και σαρκάζει την ζωή των Χριστιανών.
Μια τέτοια παράσταση οργάνωσε και ο φανατικός ειδωλολάτρης έπαρχος της Καισάρειας Καππαδοκίας, Αλέξανδρος. Σε μια περιοδεία του θιάσου του Πορφυρίου στην περιοχή, ο Αλέξανδρος είχε παρακολουθήσει παραστάσεις του νεαρού ηθοποιού και διαπίστωσε το υποκριτικό του ταλέντο. Σκέφτηκε λοιπόν να τον χρησιμοποιήσει, προκειμένου να συκοφαντήσει και να περιγελάσει τους Χριστιανούς, οι οποίοι πλήθυναν κατά χιλιάδες στην περιοχή της αρμοδιότητάς του. Κάλεσε λοιπόν τον Πορφύριο και του ανέθεσε να ανεβάσει συκοφαντικές παραστάσεις κατά των Χριστιανών, στις οποίες θα γελοιοποιούσαν την πίστη τους και τα Ιερά Μυστήριά τους, στα μάτια των υπηκόων του ειδωλολατρών. Μάλιστα του έταξε γενναιόδωρη χορηγία. Ο μίμος Πορφύριος δέχτηκε και αποφάσισε να ανεβάσει μια παράσταση, η οποία θα διακωμωδούσε το Ιερό Μυστήριο του Βαπτίσματος.
Το θέατρο της πόλεως είχε γεμίσει από ειδωλολάτρες θεατές, οι οποίοι είχαν συρρεύσει για να διασκεδάσουν με την εμπαικτική παράσταση. Ο Πορφύριος υποδύθηκε τον βαπτιζόμενο και κάποιος άλλος μίμος τον χριστιανό επίσκοπο. Με αστείες κινήσεις και γελοιότητες, ο μίμος, επαναλάμβανε τα λόγια του Βαπτίσματος, βυθίζοντας τον Πορφύριο σε κάποια λεκάνη. Τελειώνοντας τον έντυσε με λευκό χιτώνα, με τον οποίο έντυναν τους νεοφώτιστους Χριστιανούς και άρχισε να γελοιοποιεί την περιφορά γύρω από την κολυμβήθρα.
Αλλά τη στιγμή εκείνη, που το πλήθος των θεατών αλάλαζε από τα γέλια, συνέβη κάτι το συνταρακτικό. Παρουσιάστηκε στρατιά λευκοφορεμένων αγγέλων, οι οποίοι προπορεύονταν στην περιφορά, κρατώντας λαμπάδες και ψάλλοντας: «Όσοι εις Χριστόν εβαπτήσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε, αλληλούια»! Το θαύμα αυτό συντάραξε τον Πορφύριο και ταυτόχρονα ένοιωσε μια πρωτοφανή ευτυχία και χαρά. Αμέσως κατάλαβε ότι βιώνει ένα πρωτόγνωρο θαύμα, το οποίο προκάλεσε ο αληθινός Θεός, τον Οποίο ως τότε δε γνώριζε και λοιδορούσε. Τον επισκίασε η χάρις του Θεού, το Άγιο Πνεύμα μετέβαλε το ψεύτικο βάπτισμα σε αληθινό. Αμέσως συντελέστηκε στην ψυχή του συνέβη μια συνταρακτική αλλαγή και γι’ αυτό άρχισε να φωνάζει: «ο Θεός των Χριστιανών με επισκέφτηκε, τον Οποίο εγώ ως τώρα λοιδορούσα! Αυτός είναι ο αληθινός και μοναδικός Θεός. Γίνομαι Χριστιανός»! Οι παριστάμενοι άγγελοι του έδειξαν να κάμει το σημείο του σταυρού και αυτός σταυροκοπήθηκε με ευλάβεια!
Το πλήθος των θεατών απόρησε από το απρόσμενο γεγονός και σταμάτησε τους γέλωτες. Η εμφάνιση των αγγέλων και δημόσια μεταστροφή και ομολογία του μίμου Πορφυρίου, άλλους εξόργισε και άλλους προβλημάτισε. Πολλοί πίστεψαν στο Χριστό και δήλωσαν τη μεταστροφή τους στη νέα πίστη. Αντίθετα, ο φανατικός ειδωλολάτρης έπαρχος Αλέξανδρος έμεινε ασυγκίνητος. Κάλεσε αμέσως τον Πορφύριο και του ζήτησε να ανακαλέσει πάραυτα την ομολογία του και να θυσιάσει στους «θεούς» της πόλεως. Όμως εκείνος έμεινε αμετάπειστος και σταθερός στην απόφασή του να ανήκει στο Χριστό και να είναι μέλος της αγίας Του Εκκλησίας. Μάλιστα τον ήλεγξε για την σκληροκαρδία του και το αμετάπειστο της γνώμης του. Ήλεγξε την πίστη στα άψυχα είδωλα, τα οποία χαρακτήρισε λατρεία των διαμόνων.
Ο θηριώδης ειδωλολάτρης έπαρχος, όπως ήταν αναμενόμενο, εξαγριώθηκε με τη στάση του Πορφυρίου και για τούτο τον παρέδωσε στους σκληροτράχηλους στρατιώτες και δημίους, να τον υποβάλλουν σε σκληρά και απάνθρωπα
βασανιστήρια, σε σκοπό την επάνοδό του στην ειδωλολατρία. Ο νεοφώτιστος Χριστιανός Πορφύριος τα υπόμεινε με μεγάλη καρτερία, δοξάζοντας και υμνώντας ακατάπαυστα το Θεό, για τη μεγάλη ευεργεσία, να τον βγάλει από τα σκοτάδια της πλάνης και να τον σώσει. Όταν ο έπαρχος είδε ότι τα βασανιστήρια δεν στάθηκαν ικανά να τον μεταστρέψουν, έδωσε διαταγή να τον αποκεφαλίσουν. Έτσι ο μακάριος Πορφύριος αντάλλαξε την πρόσκαιρη γήινη ζωή με την ουράνια και αιώνια αληθινή ζωή, την οποία εξαγόρασε με το αίμα του, λαμβάνοντας τον αμαράντινο στέφανο του μαρτυρίου. Η μνήμη του τιμάται στις 4 Νοεμβρίου.
Ο άγιος Πορφύριος αναφέρεται ως ο πρώτος άγιος ο οποίος προέρχεται από το χώρο των μίμων. Τον ακολούθησαν πολλοί άλλοι μίμοι, δίνοντας άλλη μορφή στο επάγγελμα. Μετάλλαξαν τον ανήθικο χαρακτήρα της υποκριτικής τέχνης, σε σοβαρή και παιδευτική τέχνη, όπως αυτή επικράτησε και καλλιεργήθηκε στο χριστιανικό Βυζάντιο, το περίφημο χριστιανικό θέατρο. Άλλαξαν επίσης τη γνώμη που είχαν οι άνθρωποι για τον κλάδο των μίμων.
Το 1992 ανακηρύχτηκε προστάτης των ηθοποιών και καλλιτεχνών. Την ασματική του ακολουθία συνέθεσε ο μακαριστός μεγάλος υμνογράφος, αγιορείτης μοναχός, π. Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης.
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΞΕ Η ΕΠΟΧΗ ΠΟΥ ΦΟΒΟΤΑΝ ΝΑ ΠΕΙ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ ΑΝΗΚΕΙ ΠΛΕΟΝ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ Το άνοιγμα των εκκλησιών στην Βόρειο Ήπειρο και η πρώτη ελεύθερη Ανάσταση το 1992
Η Αλβανία κάτω από τήν εξουσία τού κομμουνιστικού κόμματος υπήρξε τό μοναδικό συνταγματικά αθεϊστικό κράτος στόν κόσμο, κατά τήν περίοδο 1967-1990. Τήν περίοδο αυτή απαγορεύθηκε κάθε θρησκευτική ιεροπραξία, καταστράφηκαν εκ θεμελίων οι περισσότεροι τόποι λατρείας, ενώ απεσχηματίστηκαν όλοι οι ιερείς, καί πολλοί από αυτούς εξορίστηκαν ή πέθαναν μαρτυρικά στίς φυλακές. Από τό 1976 επίσης απαγορεύθηκαν διά νόμου όλα τα χριστιανικά ονόματα.
Η απαγόρευση αυτή έπληξε όλους τούς αλβανούς πολίτες, αλλά ιδιαίτερα τούς βορειοηπειρώτες αδελφούς μας, γιά τούς οποίους η ορθόδοξη πίστη ήταν βασικό συστατικό τής εθνικής τους ιδιοπροσωπίας. Βασική αρχή τού Κόμματος Εργασίας τής Αλβανίας ήταν: «Κύριος σκοπός τού κράτους είναι η παραγωγή. Όποιος δέν παράγει, όπως οι ιερείς, δέν έχει θέση στή νέα μας κοινωνία». Έτσι μέχρι τό 1990 οι αδελφοί μας έμεναν αβάπτιστοι, αστεφάνωτοι, αλειτούργητοι, ακήδευτοι, (μέ ελάχιστες εξαιρέσεις ιερέων πού μέ κίνδυνο τής ζωής τους τελούσανν κρυφά κάποια μυστήρια).
Τό 1990 ωστόσο τό καθεστώς αρχίζει νά καταρρέει. Στίς 15 Αυγούστου τού ιδίου έτους μαρτυρείται τό πρώτο άνοιγμα εκκλησίας (χωρίς νά τελεστεί θεία Λειτουργία) στήν Αλβανία, στό χωριό Μπομποστίτσα τής Κορυτσάς, από τόν δάσκαλο Σωτήριο Μπαμπούλη, παρά τίς απειλές τών αρχών. Κάτι αντίστοιχο γίνεται καί στίς 11 Δεκεμβρίου (εσπερινός τού Αγίου Σπυρίδωνος) στή Δερβιτσάνη Αργυροκάστρου, μέ τόν αποσχηματισμένο ιερέα π. Μιχαήλ Ντάκο, τήν ίδια ημέρα πού στούς Αγίους Σαράντα, στά σύνορα, πέφτουν νεκρά 4 παλλικάρια από τό χωριό Αλύκο στήν προσπάθειά τους νά διαφύγουν στή μάνα Ελλάδα, γεγονός πού προκαλεί τήν πρώτη μαζική δυναμική διαμαρτυρία κατά τού καθεστώτος. Η πρώτη Θεία Λειτουργία τελείται στή Δερβιτσάνη τά Χριστούγεννα από τόν π. Μιχαήλ, μέ ιερά άμφια καί σκεύη πού μετέφεραν ραμμένα στά ρούχα τους μυστικά, 2 μέλη τής ΣΦΕΒΑ τήν παραμονή. Τά Θεοφάνεια τού 1991 εορτάζονται πανηγυρικά, μέ εκατοντάδες πιστούς στήν Κορυτσά, στήν ύπαιθρο, (καθώς δέν υπάρχει ναός), από τόν π. Χρήστο ο οποίος ψάλει ελληνικά καί αλβανικά τό «Εν Ιορδάνη»
Αρχές τού 1991 ορίζεται από τό Οικουμενικό Πατριαρχείο, ως Έξαρχος, ο επίσκοπος Ανδρούσης Αναστάσιος Γιαννουλάτος, πού εισέρχεται στήν Αλβανία τόν Ιούλιο τού 1991 καί τόν Ιούνιο τού επομένου έτους εκλέγεται Αρχιεπίσκοπος Τιράνων καί πάσης Αλβανίας. Τό Πάσχα τού 1991 τελούνται ακολουθίες σέ λίγα μέρη, από τούς 15 περίπου επιζήσαντες ιερείς τού καθεστώτος, ενώ περίπου 1500 Βορειοηπειρώτες μεταβαίνουν στήν ελεύθερη Ελλάδα γιά νά ακούσουν Ανάσταση. Τήν χρονιά αυτή τελείται γιά τελευταία φορά ανάσταση στό ακριτικό χωριό Μαυρόπουλο, στά σύνορα, από τόν μακαριστό Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως Πωγωνιανής καί Κονίτσης ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟ γιά νά ακούσουν οι αδελφοί μας μέ μεγάφωνα τό αναστάσιμο μήνυμα. Μέσα στή χρονιά, πολλοί ιερείς από τίς Μητροπόλεις Κονίτσης, Φλωρίνης καί Καστοριάς, συνδράμουν τίς λατρευτικές ανάγκες τών πιστών μαζί μέ ιερείς , συλλόγους καί αδελφότητες από άλλες περιοχές, κυρίως τής Βορείου Ελλάδος.
Τό Πάσχα τού 1992, τό καθεστώς έχει πιά καταρρεύσει καί γιά 1η φορά υπάρχει ελευθερία τέλεσης τών ακολουθιών τής Μεγάλης Εβδομάδας καί τής Αναστάσεως. Βεβαίως η έλλειψη ιερέων είναι τεράστια, καθώς οι λίγοι κληρικοί δέν επαρκούν γιά νά καλύψουν τίς ανάγκες, ενώ καί από τήν Ελλάδα είναι δύσκολο νά έλθει βοήθεια, καθώς όλοι οι ιερείς είναι υπεραπαραίτητοι στίς ενορίες τους. Τό ζήτημα αυτό απασχολεί έντονα τόν Μητροπολίτη Κονίτσης ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟ πού δέν μπορεί νά ησυχάσει στή σκέψη ότι οι αδελφοί μας θά μείνουν αλειτούργητοι καί εκείνο τό ΠΑΣΧΑ. Ο ίδιος δέν μπορεί νά πάει άν καί τό ποθεί, καθώς είναι persona non grata γιά τήν Αλβανία. Η αγάπη του όμως γιά τούς Βορειοηπειρώτες τόν ωθεί νά παρακαλέσει τούς ιερείς τής Μητροπόλεώς του νά κάνουν μιά μεγάλη θυσία. Νά αφήσουν αυτό το Πάσχα, τά χωριά καί τίς οικογένειές τους γιά νά μεταδώσουν τό Άγιο Φώς καί τό χαρμόσυνο μήνυμα τής Αναστάσεως στά αδέλφια μας, στήν άλλη πλευρά τών συνόρων.
Μετά από συνεννόηση, 20 ιερείς (περίπου οι μισοί της Μητροπόλεως), ετοιμάζονται νά κάνουν Ανάσταση στή Βόρειο Ήπειρο. Ανάμεσά τους ο π. Κοσμάς, ηγούμενος τώρα τής Μονής Στομίου, ο π. Διονύσιος Τάτσης, ο π. Χριστόδουλος, ο π. Νικόλαος, ο π. Αθανάσιος, ο π. Κωνσταντίνος, κ.α. Μαζί τους καί κάποια μέλη τής ΣΦΕΒΑ πού είμαστε τότε στήν Κόνιτσα, γιά νά τούς συνοδεύσουμε ως ψάλτες καί νεωκόροι (κάτι απόλυτα αναγκαίο όπως φάνηκε στήν συνέχεια). Στίς 2 τό μεσημέρι τού Μεγάλου Σαββάτου, συγκεντρωνόμαστε στά σύνορα τής Κακαβιάς, όλη η ομάδα, περίπου 32 ατόμα , κληρικοί καί λαϊκοί. Ο π. Κοσμάς μεταβαίνει στό Αργυρόκαστρο γιά νά πάρει τήν τυπική άδεια από τόν εκπρόσωπο τού Εξάρχου. Στά σύνορα επικρατεί χαμός. Κλούβες τής αστυνομίας απελαύνουν φυγάδες, ενώ εκατοντάδες περιμένουν νά μπούν στή χώρα μας. Οι αστυνομικοί καί οι στρατιώτες είναι σέ υπερένταση μέ τά όπλα προτεταμένα. Ωστόσο μαθαίνοντας τόν σκοπό τής εξόδου μας, μάς αφήνουν χωρίς πολλές διατυπώσεις. Πιό δύσκολα τά πράγματα στήν αλβανική πλευρά όπου μάς καθυστερούν αρκετά μέχρι νά επιτρέψουν νά μπούμε μέ ομαδική κατάσταση, καθώς σχεδόν κανείς μας δέν είχε διαβατήριο. Παρά τή δυσκολία, φιλοδωρούμε μέ λαμπάδες καί τσουρέκια τούς Αλβανούς φρουρούς πού τά δέχονται μέ έκπληξη
Περίπου στίς 3.30 εισερχόμαστε στά αγιασμένα εδάφη τής Βορείου Ηπείρου. Γιά τούς περισσότερους από μάς επρόκειτο γιά τήν πραγματοποίηση ενός πόθου, ενός ονείρου γιά τό οποίο αγωνιζόμασταν πάνω από 10 χρόνια. Νά επισκεφτούμε ως προσκυνητές, εδάφη ελληνικά στά οποία ζούσαν αδελφοί βασανισμένοι, πονεμένοι, αδικημένοι. Η πραγματικότητα πού αντικρίζαμε ξεπερνούσε καί τήν πιό σκληρή φαντασία. Ένας ολόκληρος λαός βρισκόταν 50 χρόνια πίσω. Μέ τόν μουντό καί βροχερό καιρό πού σκέπαζε τόν κάμπο τής Δρόπολης ήταν σάν νά βλέπαμε ασπρόμαυρη ταινία τής δεκαετίας τού 1940 καί ο χρόνος νά είχε σταματήσει εκεί. Τά πρόσωπα τών ανθρώπων, γέρων καί νέων, σκαμμένα από τήν ταλαιπωρία, φοβισμένα καί αγριεμένα. Οι δρόμοι κατεστραμένοι, καρόδρομοι μέ 2,5-3 μέτρα πλάτος πού δέν χωρούσε νά περάσουν 2 αμάξια μαζί, άν καί σέ όλη τή διαδρομή δέν αντικρίσαμε πάνω από 10 αμάξια, καί αυτά κινέζικα καί ρώσικα πεπαλαιωμένα.
Τά ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα υπήρχαν ακόμη σέ ορισμένα σημεία, ενώ μείναμε μέ τό στόμα ανοιχτό, αντικρίζοντας τά εκατοντάδες πολυβολεία, μισητό σύμβολο τής παράνοιας τού καθεστώτος. Σέ συνεννόηση μέ τά μέλη τής Ομόνοιας μοιραζόμαστε στά διάφορα χωριά καί 5-5 μαζί μέ τίς βαλίτσες μέ τά άμφια καί τά ιερά σκεύη, στριμωχνόμαστε στά λίγα διαθέσιμα αυτοκίνητα. Μέ τόν π. Αθανάσιο αποβιβαζόμαστε στό χωριό Τεριαχάτι, 25 λ. από τά σύνορα, όπου ήδη έχει γίνει η ειδοποίηση : «Θά έχουμε ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ τό βράδυ!». Φιλοξενούμαστε στό σπίτι τού κ. Κώστα καί τής κ. Έλλης, πού μάς ανοίγουν, όχι απλά τό σπίτι, αλλά τήν καρδιά τους. Σέ 5 λεπτά στρώνουν τραπέζι καί μάς φέρνουν ότι έχουν καί δέν έχουν. Μάς φέρνουν ακόμη καί κρέας καί απορούν ακούγοντας γιά τή νηστεία. «Τί είναι αυτό, τί νόημα έχει;» Ωστόσο αμέσως τό αναπληρώνουν μέ μέλι, καρύδια, φρούτα, ψωμί. Η τηλεόραση (από τίς λίγες στό χωριό) είναι μονίμως ανοιγμένη στήν ΕΡΤ πού τώρα πιά τήν παρακολουθούν χωρίς φόβο. Μάς διηγούνται πολλά, γιά τό γκρέμισμα τών εκκλησιών, τίς διώξεις, τίς εκτελέσεις τών πατριωτών, ακόμη καί γιά τίς συμφορές πού βρήκαν όσους έλληνες κομμουνιστές πρωτοστάτησαν στό γκρέμισμα τών ναών. Πώς νά χωρέσεις αλήθεια, 50 χρόνια πόνου καί δακρύων σέ μία ώρα; Μέ τούς δημογέροντες τού χωριού γίνεται σύσκεψη γιά τό πού θά τελεσθεί η Ανάσταση. Στόν Άγιο Γεώργιο στό κέντρο τού χωριού, πού είναι πιό βολικό γιά τούς γεροντότερους αλλά η εκκλησία είναι κατεστραμένη, ή στήν Αγία Παρασκευή πού είναι μακρύτερα αλλά ο ναός σώζεται σέ καλύτερη κατάσταση. Μέ τόν καιρό νά είναι βροχερός, επιλέγεται η 2η περίπτωση.(Μία πανέμορφη πετρόκτιστη εκκλησία, ξακουστό προσκύνημα στή Δρόπολη καί παλιότερα αλλά καί τώρα πού στή μνήμη τής Αγίας, συγκεντρώνει χιλιάδες κόσμου.) Κάνουμε μία μικρή βόλτα στό χωριό. Στούς τοίχους μισοσβησμένα τά συνθήματα τού καθεστώτος, «Lavdi Marxismit- Leninizmit» (Δόξα στόν Μαρξισμό Λενινισμό), ενώ ένας δάσκαλος μάς δείχνει τό αναγνωστικό πού διαβάζαν τά ελληνόπουλα: «Κόμμα μάνα μου γλυκιά σ αγαπώ καί μ αγαπάς! Θά γενώ ότι θές εσύ, Κόμμα μάνα μου χρυσή!». Τραγικά απομεινάρια μιάς ζοφερής εποχής πού στοιχειώνει ακόμη τούς κατοίκους. Τό ρεύμα κομμένο στό χωριό, μάς ενημερώνουν ότι έχουν 2-3 ώρες τήν ημέρα!
Οι κάτοικοι μαλώνουν ποιός θά μάς πάρει σπίτι του. Δυσκολευόμαστε νά τούς πείσουμε ότι δέν μπορούμε νά φάμε πρίν τή Θεία Λειτουργία. Μετά από σύντομη ξεκούραση ξεκινάμε στίς 10 τό βράδυ κουβαλώντας καί όλα τά απαραίτητα γιά τή Θεία Λειτουργία, καθώς στό χωριό δέν υπήρχε απολύτως τίποτα. Η συγκίνησή μας είχε κορυφωθεί. Είμασταν ανάμεσα στά αδέλφια μας καί θά ζούσαμε τήν πρώτη ελεύθερη Ανάσταση μετά από 25 χρόνια. Η κούραση καί ο κακοτράχαλος δρόμος λίγο μάς ένοιαζαν. Σχεδόν όλο τό χωριό ακολουθούσε μέσα στό σκοτάδι, μέ αυτοσχέδια φαναράκια, δημιουργώντας μιά φωτεινή ανθρώπινη αλυσίδα, ένα θέαμα φαντασμαγορικό μέσα στό σκοτεινό κάμπο τής Δρόπολης. Σέ 25 λεπτά φτάσαμε στό Ναό τής Αγίας Παρασκευής. Όλοι φορούν τά γιορτινά τους . Ένας ηλικιωμένος, ψάλτης στά νιάτα του βοηθάει στό αναλόγιο. Θυμάται αρκετά καλά τό τυπικό καί έχει μαζί του ένα Μέγα Ωρολόγιο πού κρατούσε κρυμμένο καί από τήν οικογένειά του ακόμη, όπως μού λέει όλα αυτά τά χρόνια.
Μετά τόν κανόνα καί τό «Δεύτε λάβετε φώς», ο π. Αθανάσιος βροντοφωνάζει τό Χριστός Ανέστη! Στά πρόσωπα όλων είναι έκδηλη η χαρά καί η συγκίνηση. Οι παλαιότεροι δακρύζουν, οι νεότεροι κοιτούν μέ τά μάτια ορθάνοιχτα. ¨Όλα είναι πρωτόγνωρα γιά αυτούς. Ένα παιδί προσκυνά τήν εικόνα τής Παναγίας πού φέραμε μαζί μέ τήν Ανάσταση καί ρωτά μέ αφέλεια. «Ποιό είναι τό παιδάκι πού κρατά στήν αγκαλιά της η γυναίκα αυτή, παππούλη;». Η κατήχηση εδώ πρέπει νά ξεκινήσει από τά πιό βασικά! Καί όμως σέ αντίθεση μέ ότι συμβαίνει εδώ, κανένας δέν έφυγε μετά τό Χριστός Ανέστη! Παρά τό γεγονός ότι δέν υπάρχουν καθίσματα, οι 300 περίπου παρόντες μένουν στό ναό γιά τίς 3 ώρες τής ακολουθίας. Ο ψάλτης τού χωριού στόν Απόστολο, τό Πιστεύω καί τό Πάτερ Ημών, στέκεται στό κέντρο τού ναού καί υποβλητικά απαγγέλει τά ιερά κείμενα. Αισθάνομαι ανάμεσά σέ αδελφούς πού μία σκληρή μοίρα μάς κράτησε μακριά. Ωστόσο η ψυχρολουσία έρχεται τήν ώρα τής Θείας Κοινωνίας! Κοινωνώ μόνος μου καθώς δέν προσέρχεται κανείς. Ο π. Αθανάσιος εξηγεί ότι μπορεί νά κοινωνήσει μόνο όποιος είναι βαπτισμένος καί στεφανωμένος εκκλησιαστικά καί έχει νηστέψει τή Μεγάλη Παρασκευή καί το Μεγάλο Σάββατο. Εξαίρεση μπορεί νά γίνει μόνο άν υπάρχει κάποιος βαριά άρρωστος(αλλά βαπτισμένος) στό χωριό. Άγνωστα πράγματα γιά τούς περισσότερους. Τή στιγμή εκείνη συνειδητοποιώ τή ζημιά πού έκανε τό καθεστώς στούς αδελφούς μας. Πράγματα δεδομένα γιά μάς, είναι παντελώς άγνωστα σέ συνέλληνες, όχι στήν άλλη άκρη τού κόσμου, αλλά μόλις 10 χιλιόμετρα από τά σύνορά μας.
Μέ τήν απόλυση, παρά τό προχωρημένο τής ώρας, 2-3 πυροτεχνήματα καί ο ηπειρώτικος σκοπός μέ κλαρίνο «Δέλβινο καί Τεπελένι » δίνουν μιά μικρή γεύση γιά τό γλέντι πού θά ακολουθήσει τήν αυριανή ημέρα.
Στό σπίτι επιστρέφουμε στίς 3.30π.μ. Η ατμόσφαιρα έχει καθαρίσει κάπως καί η φωτεινή αλυσίδα μέ τά φαναράκια πού φωτίζουν τά χαρούμενα πρόσωπα όλων, μάς αφήνει μιά νότα ελπίδας, πώς από τό βαθύ σκοτάδι τής πνευματικής καί εθνικής σκλαβιάς προχωρούμε πιά στό χάραμα μιάς καινούργιας, φωτεινής, μέρας. Απέναντί μας στό βουνό αλλά καί παραδίπλα, κάποια άλλα φωτάκια δείχνουν πώς οι αδελφοί μας στά άλλα χωριά, στή Γλίνα, τήν Επισκοπή, στά Σωφράτικα, στό Γεωργουτσάτι, έχουν τελειώσει καί αυτοί τήν Ανάσταση!
Στό σπίτι η κ. Έλλη έχει στρώσει πλούσιο τραπέζι. Αθάνατη ηπειρωτική φιλοξενία! Απορούμε πού τά βρήκανε όλα μέσα στή φτώχειά τους. (Εκ τών υστέρων μάθαμε ότι συνέδραμε όλο το χωριό, καί ότι τά παιδιά δέν καθίσανε μαζί μας όχι γιατί νυστάζανε αλλά γιά νά φτάσει τό φαγητό γιά τούς επισκέπτες!)
Κοιμόμαστε γιά 2 ώρες μόνο, ώς τίς 6.00 τό πρωί. Ο π. Αθανάσιος, όπως καί οι άλλοι ιερείς, πρέπει νά γυρίσει στό χωριό του γιά νά κάμει 2η Ανάσταση καί νά γιορτάσει μέ τήν οικογένειά του. Χαιρετούμε συγκινημένοι τούς οικοδεσπότες μας, αφήνοντας ένα μικρό δώρο γιά τήν αγάπη τους καί μέ έναν πρόθυμο χωριανό κατευθυνόμαστε στά σύνορα. Εκεί τό τελωνείο είναι κλειστό. Μέ πολλά παρακάλια μάς ανοίγουν, ενώ ο έλληνας φαντάρος αγουροξυπνημένος απορεί. «Από πού ξεφυτρώσατε εσείς;». Μετά από αναμονή γιά νά βρεθεί μεταφορικό μέσο, επιστρέφουμε στήν Κόνιτσα στίς 9.30 τό πρωί. Μέ εντολή τού δεσπότη πηγαίνουμε στη Μητρόπολη, γιά νά τόν ενημερώσουμε γιά τά γεγονότα. Έχει μεγάλο πόθο καί αγωνία νά μάθει τά καθέκαστα. (Αργότερα μάθαμε από τόν μετέπειτα διάδοχό του π. Ανδρέα Τρεμπέλα, ότι εκείνη τή νύχτα σχεδόν δέν κοιμήθηκε καθόλου, προσευχόμενος νά πάνε όλα καλά καί νά προστατεύσει ο Θεός τούς ιερείς καί λαϊκούς τής αποστολής, γιά τήν ασφάλειά τών οποίων αισθανόταν υπεύθυνος). Μέ πολλή χαρά έμαθε ότι όλα κύλησαν ομαλά καί μάς ευλόγησε ικανοποιημένος.
Τήν πρώτη αυτή αποστολή ακολούθησαν δεκάδες άλλες (πάνω από 250) στή Βόρειο Ήπειρο, στίς οποίες ζήσαμε χαρές, λύπες αλλά καί στιγμές εθνικής ανάτασης καί μεγαλείου κοντά στά αδέλφια μας. Τά βιώματα όμως εκείνης, τής πρώτης φοράς, πού εορτάσαμε πανηγυρικά τήν νίκη τού φωτός απέναντι στό σκότος, τή νίκη τής αλήθειας απέναντι στό ψέμα, τή νίκη τού υβρισμένου καί φυλακισμένου Χριστού απέναντι στούς σύγχρονους σταυρωτές του, σημάδεψαν τή ζωή μας καί μάς συνέδεσαν μέ ακατάλυτο πνευματικό δεσμό μέ τούς Βορειοηπειρώτες αδελφούς μας.
Πως αλλάζει ο κόσμος;
Τί νόημα ἔχουν ὅλες αὐτές οἱ εὐαγγελικές ἀφηγήσεις θαυμάτων τοῦ Χριστοῦ, πού ἔγιναν πρίν ἀπό 2.000 χρόνια σέ μιά ἐποχή σάν τήν σημερινή, ὅπου ἡ καθημερινή ἐπικαιρότητα εἶναι τόσο ἐντυπωσιακή, πού κάνει νά ξεχαστοῦν καί τά πιό συγκλονιστικά γεγονότα μέσα σέ ἐλάχιστο χρονικό διάστημα;
Δέν εἶναι ἄλλωστε λίγοι οἱ χριστιανοί ἐκεῖνοι, πού ἀποφεύγουν νά διαβάζουν τήν Ἁγία Γραφή, μέ τήν δικαιολογία ὅτι ὅσα γράφει εἶναι γνωστές ἱστορίες, χωρίς ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον γιά τήν ἐποχή μας. Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι, ὅσο ἐντυπωσιακές κι ἄν εἶναι οἱ ἱστορίες αὐτές, ἄν τίς δοῦμε ἁπλῶς
ὡς ἀφηγήσεις γιά γεγονότα πού συνέβησαν πρίν ἀπό εἴκοσι αἰῶνες, ἡ ἀξία τους χάνεται καί συχνά μᾶς ἀφήνουν ἐντελῶς ἀδιάφορους.
Ὅμως τήν Ἁγία Γραφή δέν τήν διαβάζουμε γιά νά μάθουμε τό τί ἔγινε τό 1200 π.Χ. ἤ τό 60 μ.Χ., ἀλλά ἐπειδή πιστεύουμε ὄτι περιέχει τόν ζωντανό λόγο τοῦ Θεοῦ, πού, ὡς τέτοιος, ἀπευθύνεται στούς ἀνθρώπους ὅλων τῶν ἐποχῶν. Ὡς ζωντανός λόγος τοῦ Θεοῦ, ἡ Ἁγία Γραφή δέν χάνει ποτέ τήν ἐπικαιρότητά της, ἀλλά τά ὅσα ἀναφέρονται σ’ αὐτήν ἀποκτοῦν σέ κάθε ἐποχή καινούριο νόημα, ἀνάλογα μέ τά ἐρωτήματα πού κάθε φορά θέτουμε στό κείμενο.
Εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός, αὐτός πού ἀπαντᾶ στά ἐρωτήματά μας, αὐτός πού μᾶς ἀνοίγει τά μάτια, γιά νά κατανοήσουμε τίς ἀπαντήσεις Του καί νά δοῦμε κάθε φορά τά πράγματα ἀπό μιάν ἄλλη ὀπτική γωνία. Ἀρκεί βεβαίως νά θέλουμε νά δοῦμε. Μέ αὐτό τό πρίσμα ὀφείλουμε νά προσεγγίσουμε καί τίς ἀφηγήσεις γιά τά θαύματα τοῦ Χριστοῦ. Στόχος δέν εἶναι ὁ ἐντυπωσιασμός τῶν ἀκροατῶν μέ τήν περιγραφή τῆς δύναμης τοῦ Ἰησοῦ, ἀλλά συνιστοῦν ἕνα διαφορετικό τρόπο διδασκαλίας, γιά τό ποιός εἶναι ὁ Ἰησοῦς καί ποιό εἶναι τό ἔργο Του.
Τά θαύματα εἶναι δεῖκτες αὐτοῦ πού ἀποκαλοῦμε «Βασιλεία τοῦ Θεοῦ», παραστατικές εἰκόνες, πού μᾶς βοηθοῦν νά καταλάβουμε τό πῶς θά εἶναι ὁ καινούριος κόσμος τόν ὁποῖο ὁ Χριστός ἐξήγγειλε μέ τήν διδασκαλία Του, ἐγκαινίασε μέ τήν Ἀνάστασή Του, καί οἱ ἀνά τούς αἰῶνες μαθητές Του, ἀπό τήν ἐποχή τῶν ἀποστόλων μέχρι σήμερα, ἀγωνιζόμαστε νά πραγματώσουμε.
Ὁ Ἰησοῦς μέ τά θαύματά Του δέν ἄλλαξε τόν κόσμο, δέν ἀπάλλαξε τόν κόσμο ἀπό τό κακό, ἀλλά οἱ ἀφηγήσεις τῶν θαυμάτων αὐτῶν λειτουργοῦν γιά μᾶς ὡς παραδείγματα, πού δείχνουν σέ ἐπιμέρους περιπτώσεις τίς δυνατότητες πού ἔχουμε ὡς χριστιανοί νά ἐξαφανίσουμε τό κακό ἀπό τόν κόσμο.
Ἡ συνέπεια ὅμως τῆς ἀτομοκεντρικῆς νοοτροπίας μας εἶναι ὅτι ἔχουμε πάψει πιά νά πιστεύουμε στήν ἀποτελεσματικότητα τῶν μέσων πού διαθέτουμε γιά νά ἀλλάξουμε τόν κόσμο. Κατ’ ἐξοχήν τέτοια μέσα εἶναι ἡ προσευχή καί ἡ νηστεία. Δυστυχῶς κατανοοῦμε τήν προσευχή καί τήν νηστεία ὡς θρησκευτικές ὑποχρεώσεις μας, ὡς μέσα πού ἐξασφαλίζουν τήν ἀτομική μας σωτηρία, καί ὄχι ὡς μέσα γιά νά ἐπιτύχουμε τήν μεταμόρφωση τῆς κοινωνίας.
Ἔτσι, ὅταν ἡ προσευχή περιορίζεται σέ αἰτήματα γιά τήν ἀτομική μας εὐημερία καί δέν ἔχει ὡς στόχο καί προοπτική τόν κόσμο ὁλόκληρο, ὅταν δέν εἶναι ἕνας εἰλικρινής διάλογος μέ τόν Θεό, προκειμένου νά ὁδηγηθῆ κανείς σέ ὀρθές ἐπιλογές στήν ζωή του, ἀλλά γίνεται ἀπό ἀνάγκη ἤ ἀπό φόβο, τότε δέν ἔχει κανένα ἀποτέλεσμα.
Καί ἄν ἡ νηστεία μας δέν εἶναι μιά συνειδητή πράξη παραίτησης ἀπό ὡρισμένα αὐτονόητα δικαιώματά μας, ὅπως εἶναι π.χ. τό φαγητό, ὅταν δέν ἀποτελεῖ μιά συνειδητή δήλωση ὅτι εἴμαστε ἕτοιμοι νά θυσιάσουμε κάτι ἀπό τόν ἑαυτό μας ὑπέρ τῶν ἄλλων καί τοῦ κόσμου ὁλόκληρου, τότε εἶναι ἄχρηστη...
ΑΝ Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ Ο ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΘΑ ΠΟΛΕΜΟΥΣΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ.« ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για την ελευθερία της Ελλάδας και δεν την παίρνει πίσω» (Θεόδωρος Κολοκοτρώνης) Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου ΤριάδοςΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΜΕΛΕΤΑ ΧΩΡΙΣ ΑΥΓΑ
Χαράλαμπος Β. Κατσιβαρδάς, Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω
To προοίμιο του Συντάγματος απηχεί τα ιδιαίτερα δομικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα τα οποία συγκροτούν, την ιστορική ταυτότητα ενός λαού ο οποίος οργανώνεται εις τα πλαίσια της εκάστοτε Συνταγματικής εννόμου τάξεως, ως κρατική οντότητα.
Το Ελλαδικό Σύνταγμα, είναι ψηφισμένο εις το Όνομα της Αγίας Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδας, εισέτι και σήμερον, άνευ ουδεμίας μεταβολής.
Το προοίμιο αυτό, απορρέει από την βαθιά πίστη των εξεγερμένων επαναστατών του Γένους μας οι οποίοι, εκκίνησαν έναν αγώνα, δια το έθνος και την πατρίδα (μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδας), ήτοι «για του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδας την Ελευθερία»[1], τούτο δε εξάλλου μαρτυρά και η Σημαία της Επαναστάσεως με το Σταυρό του Ιησού Χριστού να δεσπόζει εν τω μέσω αυτού.
Επομένως από ευγνωμοσύνη, ήδη από τα πρώτα Συντάγματα (Επίδαυρος, Άστρος Τροιζήνα), διότι χάριν της συνδρομής του Θεού επετεύχθη το όραμα της Ελεύθερης πατρίδας τα πρώτα Συντάγματα θεσμοθετήθηκαν εις το Όνομα της Αγίας και Ομοουσίου Τριάδας.
Παραθέτω την διακήρυξη της ανεξαρτησίας και ελευθερίας του ξεσηκωμένου Γένους :
«Το Ελληνικό Έθνος το υπό φρικώδη Οθωμανικήν δυναστείαν μη δυνάμενον να φέρη τον βαρύτατον και απαραδειγμάτιστον ζυγόν της τυραννίας και αποσείσαν αυτόν με μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον δια των νομίμων παραστατών του εις Εθνικήν συνηγμένων Συνέλευσιν ενώπιον Θεού και ανθρώπων την πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν»
Ως εκ τούτου λοιπόν, εξ ιδρύσεως του Ελλαδικού Κράτους, όλα τα Συντάγματα, υπό διάφορες, ιστορικές και πολιτειακές συνθήκες ψηφίστηκαν εις το «Όνομα της Αγίας Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδας», (Σύνταγμα, Επιδαύρου, Άστρους Τροιζήνας 1822, 1823, 1827, επί Βαυαρών, 1832, 1864, 1911, 1952, επί Δημοκρατίας 1975, 1986,2001, 2008, 2019) παρεκτός, δύο Συνταγμάτων, ήτοι του «ηγεμονικού Συντάγματος του 1832» και του «Δημοκρατικού Συντάγματος το 1927»
Το μεν «ηγεμονικό Σύνταγμα» ουδέποτε εφαρμόσθηκε, αφού ο Όθων μέχρι και το 1844 άσκησε την εξουσία χωρίς Σύνταγμα, η δε δεύτερη κατάργηση συνδυάστηκε με την κατάργηση της μοναρχίας και την εγκαθίδρυση της αβασίλευτης Δημοκρατίας, επειδή θεωρήθηκε ως ασυμβίβαστη προς την δημοκρατία η οποιαδήποτε αναφορά του Συντάγματος στον Τριαδικό Θεό.
Παρεκτός των ως άνω δυσεξήγητων περιόδων, πολιτειακά αντίρροπων, απεφάσισαν αμφότερα, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους την απαλοιφή του προοιμίου, πλην όμως, μετά ταύτα, το δεσπόζον προοίμιο το οποίο συμπυκνώνει και αντανακλά τον πυρήνα της Ελληνο-Ορθοδόξου παραδόσεως, επανέρχεται δριμύτερα, προς όλες τις επακολουθήσασες Συνταγματικές αναθεωρήσεις, άνευ ετέρου τινός, εισέτι και σήμερον, την τελευταία αναθεώρηση του έτους 2019, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη της Συνταγματικής μας παραδόσεως.
Οι εξεγερμένοι Έλληνες του Γένους, έθεσαν το προοίμιο αυτό, πέρα την της αυθεντικής τους πίστεως αλλά και την εν γένει προθέσεώς του να θέσουν τα θεμέλια μίας πραγματικής Δημοκρατίας μεταξύ των ανθρώπων, όπως την Δίδαξε ο Ιησού βασισμένη εις την ανιδιοτελή Αγάπη και Δικαιοσύνη.
Ειδικότερον δια της μνείας του προοιμίου αυτού, εγκαθιδρύεται η δημοκρατία εις το τρίπτυχο, ελευθερία, ισότητα, Δικαιοσύνη, η οποία συνιστά την πρώτη παγκοσμίως ιδρυτική διακήρυξη περί των ελευθεριών και της Δημοκρατίας, πρόδρομο της ιστορικής «Magna Charta» του Ιωάννη Ακτήμονα το 1215, αλλά του Αποστόλου των Εθνών εις την προς την Γαλάτας επιστολή « ούκ ένι Ιουδαίος ουδέ Έλλην ούκ ένι δούλος ουδέ ελεύθερος, ούκ ένι άρσεν και θήλυ πάντες γαρ υμείς έστε εν Χριστώ Ιησού»
Ωσαύτως καθίσταται σαφές, ότι είναι υποχρέωση των Ελλήνων να σέβονται το Σύνταγμα και τους Νόμους, όπως ορίζει ως θεμελιώδη υποχρέωση το άρθρο 120 παράγραφος 2 του Συντάγματος το οποίο απευθύνεται προς όλους τους Έλληνες.
Το ως άνω άρθρο όπως και ανέφερα διεξοδικά ανωτέρω, σχετίζεται με την αφετηριακή προϋπόθεση γνώσεως, της Συνταγματικής εννόμου τάξεως καθώς και της Συνταγματικής μας παραδόσεώς, τούτο δε, θα έπρεπε, αν και εφόσον δεν πραγματοποιείται σήμερον, εκ της εκπαιδεύσεως, δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 2 του Συντάγματος, υπό την έννοια ότι μεταξύ των άλλων σκοπών, η παιδεία θα πρέπει να καλλιεργεί την εθνική και θρησκευτική συνείδηση.
Το περιεχόμενο του προοιμίου, δεν εξαντλείται απλώς σε μία μνεία περί της θρησκείας ή της πίστεως, τουναντίον αναφαίρεται απεριφράστως εις το Όνομα γης Αγίας Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδας, βάσει του οποίου ψηφίζεται οργανικά το σύνολο των διατάξεων του Συντάγματος.
Κατά συνέπεια λοιπόν, τούτο προσδίδει ότι ο χαρακτήρας του Συντάγματός μας ανυπερθέτως καθίσταται Χριστιανικός και δη Ορθόδοξος, άνευ ετέρου τινός, διότι γίνεται μνεία στον πυρήνα της Ορθοδόξου παραδόσεως, θεολογικά και δογματικά, όπως καθορίσθηκαν εις τις Οικουμενικές Συνόδους
Είναι πρόδηλο ότι εις την πρώτη και δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο, οι οποίες συνήλθαν, η μεν πρώτη το έτος 325 μ.Χ στην Νίκαια της Βιθυνίας επί Μεγάλου Κωνσταντίνου κατά του Αρείου, ο οποίος βλασφημούσε τον Θεό πρεσβεύοντας ότι ο Υιός και Λόγος του Θεού δεν είναι «ομούσιος» με τον Πατέρα και συνεπώς δεν είναι Θεός αληθινός, αλλά κτίσμα και ποίημα και μας παρέδωσε «το κοινόν και εγνωσμένον παρά πάσιν θείον και Ιερόν της Ορθοδόξου ημών Πίστεως Σύμβολον, εν ω τον του Θεού και Λόγον Θεόν αληθινόν ανεκήρυξεν, ομούσιον με τον Πατέρα, ήτοι την αυτήν ουσίαν και φύσιν με Αυτόν έχοντα», η δε Δευτέρα το έτος 381 μ.Χ εις την Κωνσταντινούπολη επί Θεοδοσίου του Μεγάλου, η οποία συμπλήρωσε το Σύμβολον της Πίστεως, το οποίο μας παρέδωσε η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος, με το αναφερόμενο εις το Άγιον Πνεύμα όγδοο, άρθρο του και έτσι ολοκληρώθηκε, το τριαδικό δόγμα της Ορθόδοξης Χριστιανικής Πίστεως.
Ως εκ τούτου λοιπόν, το ίδιο το Σύνταγμα, θέτει εις περίοπτον και δεσπόζουσα θέση το Τριαδικό δόγμα ως συστατικό στοιχείο της παράδοσης και του πολιτισμού μας, διότι συνιστά έναν διαχρονικό θεματοφύλακα της πορείας του έθνους και της Ορθοδοξίας, σύμφωνα με τις απαρασάλευτες Αρχές και Παραδόσεις του Γένους, το πλέγμα των διαχρονικών αυτών αξιών, συγκεφαλαιώνονται αναλλοίωτες και ανόθευτες εις το Τριαδικό δόγμα της Ορθοδόξου Πίστεώς μας.
Η απόλυτη ταύτιση Ορθοδοξίας και Ελληνισμού, διαχρονικά αλλά και ειδικότερα διαφαίνεται, διαρκούσης της υποδουλώσεως του Γένους υπό του Τουρκικού ζυγού, όπου η Εκκλησία, διαφύλαξε την παράδοσή μας, την γλώσσα μας και διατήρησε άσβεστη την φλόγα της ελευθερίας, αναλλοίωτη την ελπίδα της αναγεννήσεως του έθνους μας.
Τούτο δε συνάγεται από την αμίμητη φράση του Αρχιστρατήγου του Μωριά Θεόδωρου Κολοκοτρώνη « ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για την ελευθερία της Ελλάδας και δεν την παίρνει πίσω», Ο Νικηταράς δε παρομοίασε την μάχη του Ελληνισμού με την αναμέτρηση εις τις Θερμοπύλες και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ζήτησε να αποτραπεί η διχόνοια εις το όνομα της πίστης και της πατρίδας.
Εξ αυτού του λόγου εις το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας, το 1822 της Επιδαύρου, εις την Β’ παράγραφο ανέφερε επί λέξει : « όσοι αυτόχθονες κάτοικοι της Επικρατείας της Ελλάδας, πιστεύουν εις Χριστόν, εισίν Έλληνες»
Ως εκ τούτου λοιπόν, όπως προκύπτει αιτιωδώς εκ των ανωτέρω, το Ελληνικό Γένος εξεγέρθηκε δια δύο λόγους αφενός δια την Πίστη του Χριστού την Αγία και αφετέρου δια της Πατρίδας την Ελευθερία.
Το προοίμιο του Συντάγματος, δεν έχει απλώς μία εθιμοτυπική ισχύ, επειδή συνιστά μία ρητή μνεία της Συνταγματικής μας παράδοσης η οποία συνδέει αρρήκτως την ζώσα Ορθόδοξη παράδοσή μας απλώς με τον Ελληνισμό κατά την ίδρυση του Ελλαδικού Κράτους, κατά την επανάσταση του 1821 του υποδούλου Γένους μας, αλλά πλήρη νομική και κανονιστική ισχύ, δοθέντος ότι, δημοσιεύεται μαζί με το σύνολο των τροποποιηθέντων διατάξεων εις το φύλο της εφημερίδας της Κυβερνήσεως.
Δυνάμει των ως άνω λοιπόν, το προοίμιο, συνιστά μία θεμελιώδη υπερκείμενη αρχή, βάσει της οποίας ψηφίζεται ολόκληρο το Σύνταγμα και δημοσιεύεται εις τον Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, ως εκ τούτου συνιστά οργανικό μέρος της Συνταγματικής εννόμου τάξεως και έχει αυξημένη τυπική ισχύ μη υποκείμενη εις αναθεώρηση, βάσει του άρθρου 110 παράγραφος 1 του Συντάγματος.
Ως εκ τούτου ναι μεν η προμετωπίδα του Συντάγματος έχει και ιστορικό υπόβαθρο υπό την έννοια «Ιώτα εν και κεραία μίαν», αντανακλά όπως αναλύσαμε ανωτέρω την συνύπαρξη κα συμπόρευση Ελληνισμού και Ορθοδοξίας, όμως κατ’ ουσίαν αποτελεί μία κανονιστική διάταξη, αυξημένης ισχύος ως οργανικό μέρος του Συντάγματος και δη η βάση του δημοκρατικού πολιτεύματος, μη αναθεωρητέα διότι συνάμα δυνάμει της αυτής ψηφίζονται οι λοιπές διατάξεις του Συντάγματος.
Εν κατακλείδι, εμμένουμε εις την ακεραιότητα της Ιστορικής αλήθειας και φρικτωρούμε υπέρ της διαφύλαξης των παραδόσεων μας και των πρωτοτοκίων του Γένους μας, αγωνιζόμενοι άπαντες σιωπηρά, ο καθείς με τον ιδικό του ιδιαίτερο τρόπο Υπέρ Πίστεως και Πατρίδας δια την περιφρούρηση της «μαγιάς» του έθνους μας, ως γνήσιοι αυτόκλητοι θεματοφύλακες της Αγίας Κληρονομιάς μας.
Εν συμπεράσματι, Το γε νυν έχον, Νυν, εν παντί και πάντοτε και Υπέρ Πάντων ο Αγών.
[1] "....Είναι καιρός να κρημνίσωμεν από τα νέφη την ημισέληνον και να υψώσωμεν το σημείον, δι ού πάντοτε νικώμεν, λέγω τον Σταυρόν και ούτω να εκδικήσωμεν την Πατρίδα και την Ορθόδοξον ημών Πίστην από την ασεβή των ασεβών καταφρόνησιν" Αλέξανδρος Υψηλάντης
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)