Ο Άγιος Νεκτάριος συκοφαντούμενος και διωκόμενος
Το μεγάλο και διαρκές θαύμα στην Εκκλησία μας είναι η αδιάκοπη εμφάνιση αγίων. Ουδέποτε υπήρξε εποχή, στο δισχιλιόχρονο διάβα της ιστορίας της, που να μην υπήρχαν άγιοι. Ουδέποτε έλειψαν από την Εκκλησία μας οι άγιοι και αυτό είναι το μόνιμο θαύμα στη δισχιλιόχρονη ιστορική Της πορεία. Οι άγιοι, άνδρες και γυναίκες, είναι τα ορατά σημεία της λυτρωτικής ενέργειας του Αγίου Πνεύματος, το Οποίο αναγεννά τους ανθρώπους και τους καθιστά θεοειδείς υπάρξεις, εικόνες καθαρές του Τριαδικού Θεού, κατά χάριν θεουμένους. Ουδέποτε θα υπάρξει εποχή, που να μην υπάρχουν άγιοι στην Εκκλησία. Κάποιος μεγάλος ασκητής έγραψε πως η απουσία αγίων στον κόσμο, θα σημάνει και το τέλος του.
Το πλέον παρήγορο και ελπιδοφόρο γεγονός είναι ότι και στη σύγχρονη εποχή της γενικής αποστασίας και της πολυποίκιλης ανταρσίας κατά του Θεού, αναδεικνύονται θεοφόροι και πνευματοφόροι άγιοι, εφάμιλλοι των αγίων της αρχαίας Εκκλησίας. Κι’ αυτό διότι, όπως έγραψε ο απόστολος Παύλος «ου δε επλεόνασεν η αμαρτία, υπερπερίσσευσεν η χάρις» (Ρωμ.5,20). Όπου ο διάβολος καλλιεργεί το δικό του αγρό, με τα ζιζάνια, καλλιεργεί και ο Θεός το δικό Του αγρό, με τον αγαθό σπόρο.
Ένας τέτοιος αγαθός σπόρος εμφανίστηκε και καλλιεργήθηκε στην ταραγμένη εποχή μας. Ένας μεγάλων διαστάσεων διάτονας αστέρας μεσουράνησε στο νοητό ουρανό. Ένας αληθινός άνθρωπος του Θεού, αναγεννημένος από τη θεία χάρη, σφράγισε με την παρουσία του και το έργο του την Εκκλησία του Χριστού, τον περασμένο αιώνα. Πρόκειται για τον άγιο Νεκτάριο τον θαυματουργό, επίσκοπο Πενταπόλεως της Αιγύπτου. Ένα χαριτόβρυτο σκεύος εκλογής του Θεού, στο πρόσωπο του οποίου, διασώθηκε το κατ’ εικόνα, όπως ψάλλει η Εκκλησία μας, και δοξάστηκε ο Θεός. Μια σύγχρονη πατερική μορφή, εφάμιλλη των μεγάλων Πατέρων της αρχαίας Εκκλησίας. Μια τέτοια καθαρή εικόνα του Θεού και αγιασμένος άνθρωπος.
Ο άγιος Νεκτάριος υπήρξε ο αγαπημένος του Θεού και ο μισητός του διαβόλου. Όποιον αγαπά ο Θεός, μισεί ο διάβολος! Το μίσος του εκφράζεται σε σωματικές ταλαιπωρίες. Έχοντας ως συνεργάτες του, ως όργανά του, επί της γης πρόσωπα διεφθαρμένα, παραδομένα στον αμοραλισμό, την φιλαυτία και την μωροφιλοδοξία, τα στρέφει κατά όσων θέλουν να ζήσουν και να πολιτευτούν θεοφιλώς. Ο απόστολος Παύλος διαβεβαίωσε πως «πάντες οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται» (Β΄Τιμ.3,12). Η εκκλησιαστική μας ιστορία και τα ηρωικά συναξάρια των αγίων μας είναι οι αψευδείς μάρτυρες των διώξεων μυριάδων αγίων της Εκκλησίας μας. Δεν υπάρχει άγιος που να μην δοκίμασε το πικρό ποτήρι των διώξεων και των δοκιμασιών (Απ. Παύλος, Άγιοι Απόστολοι, Μ. Βασίλειος, Γρηγόριος Θεολόγος, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Μ. Αθανάσιος, Μάξιμος Ομολογητής, Μάρκος Ευγενικός, Μ. Φώτιος, Κοσμάς Αιτωλός, Ιουστίνος Πόποβιτς και τόσοι άλλοι). Η μαρτυρία του Χριστού απέβη και αποβαίνει προσωπικό μαρτύριο για τους συνειδητούς πιστούς. Ο Κύριός μας είναι ο πρώτος Μάρτυρας της Εκκλησίας μας, ο Οποίος «περιεποιήσατο (Αυτήν) δια του ιδίου αίματός» Του (Πραξ.20,28), κατά τον απόστολο Παύλο. Αυτός πρώτος συκοφαντήθηκε από το διάβολο και παραδόθηκε στα επί γης όργανά του, τους Ιουδαίους και τους Ρωμαίους για να συκοφαντηθεί, να βασανιστεί, να σταυρωθεί, να πεθάνει επάνω στο σταυρό. Οι κατοπινοί μάρτυρες και όλοι οι «δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης» (Ματθ.5,10), είναι μάρτυρες και τύποι του υπέρ ημών παθόντος, σταυρωθέντος, ταφέντος και αναστάντος Χριστού μας. Ο Κύριος προειδοποίησε γι’ αυτή την κατάσταση, ότι η
ζωή των ομολογητών του αγίου ονόματός Του θα έχει συνέπειες. Ο Χριστός τους είχε προειδοποιήσει ότι ο πτωτικός κόσμος, ο διατελών υπό την επήρεια του άρχοντα του ψεύδους θα αντιστέκονταν σθεναρά στην αποκαλυμμένη αλήθεια και οι μάρτυρες αυτής της αλήθειας θα υφίσταντο μαρτύρια για να μη λάμψει η αλήθεια και αποπεμφθεί ο πατέρας και εφευρέτης του ψεύδους από τον κόσμο. «ιδού εγώ αποστέλλω υμάς ως πρόβατα εν μέσω λύκων» (Ματθ.10,16) και «ει εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσιν… ταύτα πάντα ποιήσουσι υμίν δια το όνομά μου» (Ιωάν,15,20). «Έσεσθε μισούμενοι υπό πάντων δια το όνομά μου» (Ματθ.10,22). «Παραδώσουσιν γαρ υμάς εις συνέδρια και εν ταις συναγωγαίς αυτών μαστηγώσουσιν υμάς… και επί ηγεμόνας δε και βασιλείς αχθήσεσθε ένεκεν εμού εις μαρτύριον αυτοίς και τοις έθνεσιν» (Ματθ.10,16).
Οι λόγοι του Κυρίου επαληθεύτηκαν στα πρόσωπα των αγίων και βέβαια στο πρόσωπο του αγίου Νεκταρίου, ο οποίος υπήρξε γνήσιος τύπος του υπέρ ημών παθόντος Χριστού. Η πολυτάραχη ζωή του υπήρξε μια ατέλειωτη περιπέτεια, μια απίστευτη καταδίωξη, έως και αυτή της φυσικής του εξοντώσεως από τις ενάντιες δυνάμεις.
Γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1846 στη Σηλυβρία της Θράκης από πολυμελή και ευσεβή οικογένεια. Ονομάζονταν Αναστάσιος Κεφαλάς. Πρώτη του αρνητική εμπειρία από τη ζωή, η απόλυτη ένδεια, η μεγάλη φτώχεια. Οι γονείς του πάμφτωχοι δεν είχαν τη δυνατότητα να ζήσουν με αξιοπρέπεια την πολυμελή οικογένειά τους. Ο πατέρας του Δήμος Κεφαλάς εργαζόταν περιστασιακά ως ναυτικός. Το ψωμί λιγοστό, τα κουρελόρουχα δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τα σκελετωμένα μέλη τους. Η δυνατότητα σπουδών των παιδιών ανύπαρκτη. Η μόνη παρηγοριά και το στήριγμα της οικογένειας η πίστη στο Θεό και η ελπίδα, πως Εκείνος που τρέφει τα πετεινά του ουρανού, θα φροντίσει και γι’ αυτούς. Ο μικρός Αναστάσης, προικισμένος με ιδιαίτερη οξυδέρκεια και ψυχικό δυναμισμό βίωνε με καρτερία την οικογενειακή φτώχεια και χαλύβδωνε την παιδική του ψυχή για να αντιμετωπίσει τις κατοπινές μεγάλες περιπέτειες της ζωής του. Έμαθε από τους αγραμμάτους, αλλά ευσεβείς γονείς του να δοξάζουν το Θεό για όσα έχουν. Έκανε βίωμά του το λόγο του αποστόλου Παύλου: «έχοντες δε διατροφάς και σκεπάσματα, και τούτοις αρκεσθησόμεθα» (Α΄Τιμ.6,8).
Όταν έγινε 13 ετών, το 1860, αναγκάστηκε να ξενιτευτεί για να ζήσει. Ξεκομμένος από την οικογενειακή του στέγη και μη έχοντας καθόλου χρήματα, με μόνο εφόδιο την πίστη του στην πρόνοια του Θεού, ξεκίνησε για την Κωνσταντινούπολη, για αναζήτηση εργασίας. Αλλά ελλείψει αυτοκινητοδρόμων και αυτοκινήτων, αναγκάστηκε να ταξιδέψει ατμοπλοϊκώς. Προσπάθησε να επιβιβασθεί σε κάποιο πλοίο, αλλά κατά τον έλεγχο των εισιτηρίων τον απομάκρυναν, διότι δεν είχε χρήματα για το ναύλο. Στάθηκε στην προκυμαία και έκλαιγε γοερά. Βλέποντάς τον ο καπετάνιος τον λυπήθηκε και τον πήρε στο καράβι. Τελικά το εισιτήριο τα πλήρωσε κάποιος φιλάνθρωπος επιβάτης.
Έφτασε στην Κωνσταντινούπολη. Αφού ταλαιπωρήθηκε για καιρό, πείνασε και κοιμήθηκε στην ύπαιθρο, βρήκε εργασία σε ένα συσκευαστήριο καπνού, σε ένα σκοτεινό, βρώμικο και ανθυγιεινό υπόγειο. Εκεί θα δοκιμάσει για πρώτη φορά την ανθρώπινη εκμετάλλευση και ασπλαχνία. Ο εργοδότης του ήταν ένας βάναυσος άνθρωπος, ο οποίος νοιάζονταν μόνο για το κέρδος της επιχείρησής του και αγνοούσε ότι οι εργαζόμενοι ήταν αυτοί που του έφερναν το κέρδος. Ο τίμιος ιδρώτας τους και η εργατικότητά τους έκανε την επιχείρησή του κερδοφόρα. Εκμεταλλεύονταν τους εργαζομένους και μαζί τους το μικρό Θρακιώτη Αναστάση, τον οποίο όχι μόνο εκμεταλλεύονταν οικονομικά και τον εξουθένωνε εργασιακά, αλλά του φερόταν με πρωτοφανή βαναυσότητα. Τον έβαζε να εργάζεται από το ξημέρωμα ως τα μεσάνυχτα. Συχνά τον ξυλοκοπούσε αλύπητα. Σημάδευε με πληγές και μώλωπες το παιδικό του κορμί. Η μόνη του αμοιβή ήταν στοιχειώδη τροφή και διαμονή σε κάποιο σκονισμένο πατάρι. Αυτός όμως υπόμεινε με πρωτοφανή καρτερία και υπομονή τις προσβολές χωρίς να διαμαρτύρεται. Όταν εκείνος τον έβριζε και τον ξυλοκοπούσε αυτός προσευχόταν και παρακαλούσε το Θεό να τον συγχωρήσει και να τον έχει καλά. Κι όχι μόνο αυτό, είχε ακούσει ότι οι ταλαιπωρίες της ζωής δυναμώνουν τον άνθρωπο και η υπομονή και η ανεξικακία είναι αρετές, οι οποίες προσελκύουν τη χάρη του Θεού.
Μάλιστα, σκέφτηκε πως, παρά την κοπιώδη και πολύωρη εργασία του, για να ζήσει, έπρεπε να εργαστεί και για το Θεό, να ωφελήσει τους συνανθρώπους του. Να κάμει γνωστή στους αδιάφορους την πίστη ότι είναι ανάγκη να βάλλουν το Χριστό στην καρδιά τους, να προσελκύσουν τη θεία χάρη στη ζωή τους για να προκόψουν. Έτσι εφεύρε το εξής τέχνασμα: έβαζε στις συσκευασίες του καπνού χαρτάκια με ρητά από το Ευαγγέλιο. Αυτή η ενέργεια του έδινε μεγάλη χαρά και απάλυνε τις κακοπάθειές του. Μετά από πολύ καιρό, κάποια μέρα, τη στιγμή που τον ξυλοκοπούσε ο εργοδότης του, τον είδε ένας αγαθός έμπορος, τον λυπήθηκε και τον πήρε στο επιπλοποιείο του. Του ανέθεσε κάπως άνετη εργασία και του άφησε χρόνο ελεύθερο να πηγαίνει στο σχολείο και στην Εκκλησία. Εργάστηκε στον καλό εκείνο εργοδότη επτά χρόνια και τέλειωσε το σχολείο.
Σε ηλικία είκοσι ετών πήγε στη Χίο να εργαστεί ως δάσκαλος, μένοντας δέκα χρόνια. Εκεί αποφάσισε να γίνει μοναχός. Στα 1877 χειροτονήθηκε διάκονος και πήρε το όνομα Νεκτάριος. Τον ίδιο χρόνο ήρθε στην Αθήνα για τη συνέχιση των σπουδών του. Κατόπιν βρέθηκε στην Αλεξάνδρεια να υπηρετήσει κοντά στον Πατριάρχη Σωφρόνιο, ο οποίος εντυπωσιάσθηκε από την προσωπικότητα του νεαρού διακόνου. Τον έστειλε ξανά στην Αθήνα να φοιτήσει στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο Νεκτάριος διέπρεψε και πρώτευσε. Το 1885 αναχώρησε ξανά για την Αλεξάνδρεια, όπου χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και του ανατέθηκαν καθήκοντα πατριαρχικού γραμματέα και ιεροκήρυκα, αναδεικνυόμενος δεινός ρήτορας, στα χείλη του οποίου κρέμονταν οι πολυπληθείς ακροατές του. Το 1889 εκλέχτηκε επίσκοπος Πενταπόλεως Λιβύης.
Αλλά ο διάβολος καραδοκούσε να ανακόψει τη λαμπρή εκκλησιαστική πορεία του πολυτάλαντου Νεκταρίου. Τώρα άρχισε ο μεγάλος πόλεμος εναντίον του. Τώρα άρχισαν τα μεγάλα προβλήματα και οι άδικες διώξεις του. Τα φυσικά προσόντα του Νεκταρίου, η σπουδαία μόρφωσή του, η ραγδαία άνοδος και η μεγάλη ποιμαντική και κοινωνική δράση του, θορύβησε πολλούς κληρικούς του Πατριαρχείου, οι οποίοι τον θεώρησαν απειλή για τις φιλοδοξίες τους, έχοντας βλέψεις να διαδεχτούν τον υπέργηρο Σωφρόνιο στο θρόνο του. «Η προσωπικότητα και η όλη δραστηριότητα του «καλού καγαθού» Νεκταρίου, σημειώνει ο καθηγητής Σοφ. Δημητρακόπουλος, η σθεναρή εκ μέρους του προάσπιση των δικαίων του Πατριαρχείου, η διαφαινόμενη εξέλιξή του, προκάλεσαν φθόνο, μίσος και αντιδράσεις». Ας σημειωθεί ότι ο παλαίφατος θρόνος του Αγίου Μάρκου βρισκόταν την εποχή εκείνη σε πλήρη κατάπτωση. Κόλακες, ραδιούργοι, φιλόδοξοι και διεφθαρμένοι κληρικοί πλαισίωσαν το ιστορικό Πατριαρχείο, με σκοπό να ικανοποιήσουν τις ατομικές τους φιλοδοξίες. Η ακεραιότητα του χαρακτήρα του Νεκταρίου αποτελούσε απειλή για τις άνομες βλέψεις τους. Έβλεπαν με τρόμο την γρήγορη και βεβαία αναρρίχηση τους τον πατριαρχικό θρόνο και γι’ αυτό έθεσαν πανούργο σχέδιο εξουδετέρωσής του.
Διέδωσαν φρικτές συκοφαντίες εναντίον, φροντίζοντας να φτάσουν και ως τον Πατριάρχη. «Συνασπισμένοι οι ετερόκλητοι παντοειδείς εχθροί του, προκειμένου να επιτύχουν ο καθένας τα σχέδιά του, τονίζει ο καθηγητής Σοφ. Δημητρακόπουλος, αφού είχαν προετοιμάσει το έδαφος με τις κατά καιρούς εισηγήσεις τους, τελικά διέβαλαν τον Μητροπολίτη Πενταπόλεως Νεκτάριο προς τον Πατριάρχη πως δήθεν ξεσηκώνει τον λαό και επιδιώκει να τον εκδιώξει από τον θρόνο και να ανέβει αυτός». Και συνεχίζει: «Αφού οι ραδιούργοι πρόσθεσαν, όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, και τους απαραίτητους υπαινιγμούς, για δήθεν ηθικές παρεκτροπές του». Ο γέρος, ανήμπορος και πάσχων από μερική άνοια Πατριάρχης Σωφρόνιος πείστηκε για τις κατηγορίες και τον έπαψε από τα καθήκοντά του χωρίς απολογία. Ήταν 3 Μαΐου 1890. Είναι η πρώτη μεγάλη δοκιμασία στην πολυτάραχη ζωή του.
Εκείνος πως αντέδρασε; Συγχωρώντας τους συκοφάντες του και χωρίς να περιμένει να ξεσκεπαστούν οι συκοφάντες του και διαλάμψει η αλήθεια, αναχώρησε για την Αθήνα το καλοκαίρι του 1890. Έδωσε τόπο στην οργή. Κατάλαβε ότι η Αίγυπτος ήταν πλέον τόπος αφιλόξενος γι’ αυτόν. Ο διάβολος βάλθηκε να τον καταστρέψει. Στο απολυτήριο πατριαρχικό γράμμα δεν αναφέρθηκε καμιά κατηγορία εις βάρος του, αλλά η φράση: «μη δυνηθείς να εξοικειωθεί προς το κλίμα της Αιγύπτου». Και «δύναται επιτελείν τα αρχιερατικά αυτού καθήκοντα, όπου αν επέλθη».
Μάταια ζήτησε από τον νέο Πατριάρχη Φώτιο, μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, για την αποκατάστασή του. Το 1902 σε επιστολή του προς τον νέο Πατριάρχη Αλεξανδρείας Φώτιο εξέφρασε την ανεξικακία του, τονίζοντας πως: «Ημείς … εκ πνεύματος ειρήνης μη εισακουσθέντες διαμαρτυρόμενοι … υπετάγημεν τω θελήματι αυτού και ανεχωρήσαμεν εξ Αιγύπτου, ελπίζοντες εις ανταπόδοσιν δικαιοσύνης εν ημέρα η ευδοκήση ο Θεός». Ιδού η άκρα ανεξικακία του, η αγιότητά του! Η εφημερίδα της Αλεξάνδρειας «Μεταρρύθμισις» στις 22 Ιουλίου 1890 θεώρησε: «μεγάλην ηθικήν ζημίαν την στέρησιν του συμπαθεστάτου των Αρχιερέων και αγαθωτάτου και δραστηριοωτάτου των κληρικών… μεγάλως έθλιψε και βαθέως συνεκίνησεν ημάς, η αναχώρισις του…»! Αλλά μάταια και από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄ ζήτησε την αποκατάστασή του. Σε τυπική επιστολή του του απάντησε πως «η καθ’ ημάς Εκκλησία ουδέν ηδύνατο ή δύναται πράξαι»! Αξίζει να αναφέρουμε πως οι συκοφάντες του τιμωρήθηκαν από το Θεό, κανένας τους δεν κατόρθωσε να πάρει τη θέση του Πατριάρχη!
Πίστεψε ο συκοφαντημένος και διωγμένος Επίσκοπος πως στην Αθήνα θα έβρισκε ησυχία και δεν θα έφταναν ως εκεί τα φαρμακερά βέλη των συκοφαντών του και διωκτών του! Αλλά γελάστηκε οικτρά! Έκαμε λάθος, δε βρήκε ούτε στο κλεινό άστυ την επιθυμητή ηρεμία, που αποζητούσε, διότι φρόντισαν οι άδικοι διώκτες του και συκοφάντες του να φτάσουν ως εκεί οι συκοφαντίες τους, ώστε να μη γίνεται πουθενά δεκτός για εργασία. Κτυπούσε πόρτες και εκλιπαρούσε για μια θέση κατώτερη του αξιώματός του. «Επίσκοπος όντας ο άγιος, γράφει ο καθηγητής Σ. Δημητρακόπουλος, ζητεί, χωρίς ίχνος εγωισμού από το ύψος του επισκοπικού αξιώματος που έφερε, μια θέση κατώτερη»! Ύψιστο παράδειγμα ταπεινοφροσύνης! Αλλά μάταια, οι πόρτες ήταν όλες κλειστές και το χειρότερο και οδυνηρότερο: του παρακρατούσαν ακόμα και τους μισθούς του και ως εκ τούτου βίωνε έσχατη πενία! Δε μπορούσε να πληρώνει το ενοίκιο ενός μικρού δωματίου στα Εξάρχεια και δεν είχε χρήματα να τραφεί! Ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών, παρά τη συμπάθεια προς αυτόν, αδυνατούσε να τον βοηθήσει, λόγω των πιέσεων που δέχονταν από τους συκοφάντες του, οι οποίοι διατηρούσαν ισχυρά ερείσματα στο εκκλησιαστικό και πολιτικό κατεστημένο των Αθηνών.
Ζητούσε απεγνωσμένα μια θέση ιεροκήρυκα σε κάποια μητρόπολη, αλλά έπρεπε να έχει την έγκριση του Υπουργείου Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Εκπαιδεύσεως, το οποίο αρνιόταν να τη χορηγήσει, με το αιτιολογικό ότι δήθεν δεν είχε την ελληνική ιθαγένεια! Ότι δεν είχε γεννηθεί σε ελληνικό έδαφος, αλλά σε τουρκοκρατούμενη περιοχή! Η Ιερά Σύνοδος βεβαίωσε την ελληνική του ιθαγένεια, αλλά το υπουργείο κωλυσιεργούσε ανεξήγητα το διορισμό του. Ευτυχώς, ύστερα από καιρό, με την παρέμβαση του Δημάρχου Αθηναίων Μιχαήλ Μελά, πατέρα του μακεδονομάχου Παύλου Μελά, διευθετήθηκε το πρόβλημα. Κατόρθωσε να διοριστεί ιεροκήρυκας στη Χαλκίδα το Μάρτιο του 1891. Ο άγιος, περιχαρής και δοξάζων το Θεό, αναχώρησε για τη Χαλκίδα και άρχισε να κηρύττει το λόγο του Θεού με θέρμη και ζήλο, επιτελώντας σπουδαίο ιεραποστολικό και κηρυγματικό έργο, κατακτώντας την αγάπη του ευσεβούς ευβοϊκού λαού. Αλλά και εδώ δυστυχώς δεν αναπαύτηκε και δεν βρήκε ησυχία, διότι οι άσπονδοι εχθροί του, έστελναν από την Αθήνα ανθρώπους τους να τον αποδοκιμάζουν κάτω από τον άμβωνα, φωνασκώντας: «ανάξιος – πόρνος»! Εκείνος και πάλι λοιδορούμενος σιωπούσε και συγχωρούσε, ψελλίζοντας τον κυριακό λόγο: «ου γαρ οίδασι τι ποιούσι»! Αλλά και ο αρχιεπίσκοπος Χαλκίδος, δεν είχε τις καλλίτερες σχέσεις μαζί του. Φοβούμενος να συγκριθεί μαζί του, ο πιστός λαός έκανε τη σύγκριση, τον φθονούσε και του δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα. Έφτασε κάποτε στο σημείο να του απαγορεύσει να ιερουργεί!
Δύο χρόνια μετά, η μία μετά την άλλη οι συκοφαντίες εναντίον του κατέρρευσαν, αποκαλύφτηκαν οι ραδιούργοι συκοφάντες του και απαλλάχτηκε από όλες τις κατηγορίες. Ο επίσκοπος Χαλκίδος και ο λαός της περιοχής πληροφορήθηκαν με ανακούφιση την είδηση και άρχισαν να αποθεώνουν τον ιεροκήρυκά τους. Κήρυττε πια ελεύθερος από τα στίγματα του παρελθόντος. Η φήμη του ξεπέρασε την Εύβοια και έφτασε στην Αθήνα.
Στις 3 Ιανουαρίου 1894 διορίστηκε διευθυντής της Ριζαρίου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα. Το έργο του στην ονομαστή σχολή υπήρξε μεγάλο και πρωτοπόρο. Κυρίως επικεντρώθηκε στον ορθόδοξο τρόπο σκέψης, διότι ήταν η εποχή που η δυτική θεολογία διείσδυε επικίνδυνα στον ορθόδοξο ελληνικό χώρο. Επιδεικνύει απίστευτα δείγματα λαμπρού παραδείγματος στους σπουδαστές και στους εργαζομένους. Εργαζόταν, δίδασκε, μελετούσε, έγραφε και προσευχόταν ώρες ατέλειωτες. Δεν δίσταζε να κάνει και τις πλέον ταπεινές εργασίες. Κάποτε χρειάστηκε να πάρει κρυφά τη θέση του άρρωστου καθαριστή των αποχωρητηρίων, τα οποία καθάριζε τις μεταμεσονύχτιες ώρες, για να μην αντικατασταθεί ο ασθενής υπάλληλος! Οι σπουδαστές και οι εργαζόμενοι τον υπεραγαπούσαν. Η δράση του εκτείνονταν και εκτός της σχολής. Χιλιάδες άνθρωποι ευεργετούνταν ποικιλότροπα από αυτόν. Υπηρέτησε στη σχολή 14 έτη, ως το Φεβρουάριο του 1908, όπου και παραιτήθηκε για λόγους υγείας.
Αποσύρθηκε στην Αίγινα, σε ένα εγκαταλειμμένο μοναστήρι στη θέση Ξάντο, με τέσσερις γυναίκες – πνευματικά του παιδιά από την Αθήνα. Εκεί με άσκηση, προσευχή και νηστεία ικανοποιεί την παλιά του επιθυμία να ζήσει ως μοναχός. Ανακαίνισε εκ βάθρων την ερειπωμένη Μονή, με δικά του χρήματα. Υπηρετούσε ως πνευματικός της Μονής και ταυτόχρονα διακονούσε στις πιο ευτελείς διακονίες, κύρια ασχολούνταν με την επισκευή των παντοφλών των μοναχών! Ταυτόχρονα αρχίζουν τα σημάδια της αγιότητάς του. Θεράπευσε έναν ντόπιο δαιμονισμένο, και με τις δεήσεις του, έβρεξε, ύστερα από τρία χρόνια ανομβρίας στο νησί. Η φήμη του μεγάλωνε, πλήθη από όλη την Ελλάδα έτρεχαν στην Αίγινα. Με την προσωπική του εργασία μεγάλωσε τους χώρους της Μονής και παράλληλα φρόντισε για τη νομική αναγνώρισή της.
Αλλά ο μισόκαλλος διάβολος λυσσομανούσε και μηχανεύονταν την καταστροφή του. Πάσχιζε να ματαιώσει το μεγάλο πνευματικό έργο του αγίου, το οποίο έβλεπε να επιτελείται και να καρποφορεί στον αγιασμένο εκείνο αιγινίτικο τόπο. Παρότρυνε κακεντρεχείς κληρικούς και συμβούλους του τότε μητροπολίτη Αθηνών Θεόκλητου,
να αρνείται πεισματικά και χωρίς σοβαρή αιτιολογία, να αναγνωρίσει νομικά τη Μονή της Αίγινας. Παρά τις παρακλήσεις, τις παραστάσεις και τις επισκέψεις του στην αρχιεπισκοπή Αθηνών, δεν κατόρθωσε να πάρει την αναγνώριση, όσο ζούσε και η Μονή λειτουργούσε άτυπα, σχεδόν παράνομα. Δεν αξιώθηκε να δει τη Μονή του νόμιμη ως το θάνατό του, γεγονός το οποίο τον λυπούσε αφόρητα! Οι απανωτές επιστολές του προς την Αρχιεπισκοπή κατέληγαν στον κάλαθο των απορριμμάτων! Χαρακτηριστική είναι η επιστολή του στις 20 Ιουνίου 1913 προς τον Αρχιεπίσκοπο Θεόκλητο, στον οποίο απευθύνει θερμή παράκληση και κάνει δραματική έκκληση για την αναγνώριση της Μονής. Η απάντηση του Θεοκλήτου ήρθε μετά από τρεις μήνες, με την οποία, ούτε λίγο ούτε πολύ, αντί για την ποθούμενη άδεια, τον καλούσε σε απολογία, διότι είχε τολμήσει να συστήσει μοναχική αδελφότητα, χωρίς την επίσημη έγκριση! Ο άγιος αισθάνθηκε απέραντη πικρία και αναγκάστηκε να απολογηθεί, να υπερασπίσει τον εαυτό του για το υποτιθέμενο παράπτωμά του!
Μετά την εκθρόνιση του Θεοκλήτου, η οποία ακολούθησε τα δραματικά γεγονότα του γνωστού αναθέματος του Βενιζέλου (Δεκέμβριος 1916), ανήλθε στο μητροπολιτικό θρόνο των Αθηνών ο Μελέτιος Μεταξάκης, ο γνωστός νεωτεριστής Ιεράρχης. Ο αγαθός Νεκτάριος πίστεψε πως ο νέος Μητροπολίτης θα παραχωρούσε τη σχετική νομική αναγνώριση της Μονής του. Όμως δυστυχώς διαψεύστηκαν και πάλι οι προσδοκίες του. Ο ιεράρχης, εκείνος διαπνέονταν από αντιμοναχικό πνεύμα, του αρνήθηκε κατηγορηματικά την αναγνώριση της Μονής και μάλιστα τον συμβούλεψε να εγκαταλείψει τη Μονή και να έρθει στην Αθήνα, για να επιτελέσει κοινωνικό έργο, διότι ο μοναχισμός, όπως έλεγε, ήταν αναχρονιστικός και ξοφλημένος θεσμός! Μάλιστα ο μοιραίος εκείνος Αρχιεπίσκοπος φρόντισε να μεταβεί στην Αίγινα για να πείσει τον άγιο να εγκαταλείψει την προσπάθειά του να συστήσει μοναχική αδελφότητα στο νησί! Μαζί του ήταν και ο 33χρονος διάκονός του, ο Αθηναγόρας Σπύρου, ο μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης! Είπε χαρακτηριστικά στον φιλομόναχο άγιο Νεκτάριο, δείχνοντάς του τα ερειπωμένα εκκλησάκια της περιοχής: «Νεκτάριε, μετ’ ολίγα χρόνια, όπως βλέπεις αυτά τα ερείπια, έτσι θα καταντήσει και το δικό σου μοναστήρι, δια το οποίον αδίκως κοπιάζεις» και ο άγιος απάντησε: «Αδελφέ και συλλειτουργέ, δεν πρόκειται ποτέ να καταντήσει, ως συ λέγεις, το μοναστήρι μου, αλλά και άλλα τοιαύτα, θέλουσι συντόμως ανεγερθεί εν τη νήσω ταύτη, προς δόξαν του εν Τριάδι ημών Θεού»! Ο άγιος δικαιώθηκε και ο μοιραίος ιεράρχης διαψεύστηκε, αφού η Μονή του αναδείχθηκε σε πανελληνίου και παγκοσμίου φήμης πνευματικό κέντρο και προσκύνημα!
Αλλά, μετ’ ολίγον, έρχεται και νέα, μεγάλη και σφοδρή δοκιμασία για τον 72χρονο πια, ταλαιπωρημένο και αποστεωμένο Νεκτάριο. Ζούσε στην Αίγινα μια ξένη γυναίκα, η οποία πωλούσε κεριά σε προσκυνητές πέριξ της Μονής για να ζήσει. Για τούτο την αποκαλούσαν «κερού». Το όνομά της ήταν Ειρήνη Φραγκουδάκη. Είχε μια κόρη τη Μαρία, την οποία σκόπευσε να παντρέψει με έναν αιγινίτη. Αλλά εκείνη ήθελε να γίνει μοναχή και παρά τις αντιδράσεις της μητέρας της, εντάχτηκε στην αδελφότητα του αγίου Νεκταρίου. Η μητέρα της αντιτάχτηκε με σφοδρότητα στην απόφασή της και προσπαθούσε με κάθε τρόπο να την επαναφέρει, χωρίς αποτέλεσμα. Τότε συνέλαβε ένα σατανικό σχέδιο, να συκοφαντήσει τον πνευματικό της πατέρα, το Νεκτάριο. Το μίσος της την οδήγησε στην εισαγγελία Πειραιώς, όπου κατάγγειλε τον άγιο Νεκτάριο ότι αποπλάνησε την κόρη της και είχε μαζί της σεξουαλικές σχέσεις και είχε κάνει και παιδιά μαζί της τα οποία έριχνε σε πηγάδι! Ότι μοναδικός του σκοπός ήταν να την πάρει στο Μοναστήρι για να ικανοποιεί τις ορέξεις του!
Δικαστικός ανακριτής, χωρίς να εξετάσει καλώς τις καταγγελίες, μετέβη στο Μοναστήρι για να ανακρίνει τον άγιο. Παρασυρμένος από μια ανεξήγητη απέχθεια προς αυτόν και χωρίς να σεβαστεί ούτε το επισκοπικό του αξίωμα, ούτε την ηλικία του, ούτε το τεκμήριο της αθωότητας του κατηγορημένου, του συμπεριφέρθηκε με πρωτοφανή βαναυσότητα, απειλές, ύβρεις και χειρονομίες. Ο άγιος τον αντιμετώπισε με ηρεμία. Όση ώρα ο μαινόμενος δικαστικός τον έβριζε και τον απειλούσε, αυτός προσευχόταν μυστικά, παρακαλώντας το Θεό να συγχωρήσει τους συκοφάντες του, τον άδικο δικαστή και να αποκαλύψει την αλήθεια. Αρνιόταν να απολογηθεί και το μόνο που είπε ήταν: «Ο Θεός γνωρίζει αν όλα όσα λέγεις είναι αληθή. Υπέρ εμαυτού ουκ απολογήσομαι»! Μάταια προσπαθούσαν η ηγουμένη, οι αδελφές της Μονής και οι παριστάμενοι να τον πείσουν να απολογηθεί για την αθωότητά του. «Αυτά σας διδάσκω τόσο καιρό; τους είπε. Υπέρ εμαυτού ουκ απολογήσομαι. Προσευχηθείτε υπέρ του ανθρώπου αυτού. Διαβλέπω επ’ αυτού βάσανον. Προσευχηθείτε παρακαλώ. Και δι’ αυτόν εσταυρώθη ο Κύριος». (Χονδροπούλου, «Ο Άγιος του αιώνα», Αθήναι 2003,
Στην υπόθεση αναμείχτηκε και ο Μητροπολίτης Αθηνών Μελέτιος Μεταξάκης, ο οποίος πήρε άκρως αρνητική θέση κατά του αγίου. Του συμπεριφέρθηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα. Μάλιστα μετέβη ο ίδιος στην Αίγινα, στις 9 Απριλίου 1919, για να εξετάσει τον άγιο. Όμως δεν προχώρησε σε κυρώσεις, περιμένοντας τις αποφάσεις των δικαστικών αρχών.
Η δικαίωση δεν άργησε να έρθει. Η κοπέλα εξετάστηκε από τον γυναικολόγο ιατρό και καθηγητή της μαιευτικής και γυναικολογίας του Παν. Αθηνών Νικόλαο Πετσάλη, η οποία βρέθηκε άφθορη, παρθένα! Ο άγιος απαλλάχτηκε πανηγυρικά. Η συκοφάντης «κερού» καταδικάστηκε και εξορίστηκε και μετανοήσασα αργότερα έγινε μοναχή σε άλλο Μοναστήρι της Αίγινας, μαζί με την κόρη της, παίρνοντας το όνομα Ξένη. Ο δε δικαστικός είχε άσχημο τέλος: ασθένησε βαρύτατα από γάγγραινα και πέθανε στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», παρά τη συγχώρηση που έλαβε από τον άγιο, όπως είχε προβλέψει εκείνος!
Αλλά οι περιπέτειες δεν σταμάτησαν εκεί. Έμελλε να είναι το τέλος της ζωής του επώδυνο, όπως ήταν ολόκληρη η ζωή του. Η υγεία του επιδεινώνονταν συνεχώς. Οι περιπέτειες της πολυκύμαντης ζωής του του επιφύλασσαν ένα επίπονο τέλος. Το 1920 εισήχθη στο Αρεταίειο νοσοκομείο Αθηνών όπου διαγνώστηκε προχωρημένος καρκίνος του προστάτη. Κοιμήθηκε, λίγες ημέρες μετά, στις 9 Νοεμβρίου.
Η αγιότητά του δεν άργησε να φανεί. Το τίμιο σκήνωμά του έμεινε άφθορο για 30 χρόνια, παρά τις 3 εκταφές του. Άπειρα θαύματα άρχισαν να επιτελούνται και συνεχίζουν ως τα σήμερα στο όνομά του. Στις 20 Απριλίου του 1961 έγινε η αγιοκατάταξή του και ορίστηκε η μνήμη του να εορτάζεται την ημέρα της οσιακής του κοίμησης, στις 9 Νοεμβρίου.
Αλλά τα βάσανα του αγίου δεν τέλειωσαν ούτε με το θάνατό του. Ενώ ολόκληρο το ορθόδοξο πλήρωμα τιμούσε τον Νεκτάριο ως άγιο, αμέσως μετά την κοίμησή του, και ακολούθησαν πάμπολλα θαύματα, και παρ’ όλη την αγιοκατάταξή του το 1961, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας αρνούνταν να αναγνωρίσει την αγιότητά του και να τιμήσει τη μνήμη του. Έπρεπε να περάσουν κοντά σαράντα χρόνια από την αγιοκατάταξή του, στις 15-1-1998, για να ζητήσει συγνώμη ο μακαριστός Πατριάρχης Πέτρος και να τον συμπεριλάβει στους αγιολογικούς της δέλτους!
Μια άλλη επίσης μεταθανάτια δοκιμασία εγέρθηκε κατά του αγίου Νεκταρίου. Στη δεκαετία του 1970 μια ασεβής μοναχή του Παλαιού Ημερολογίου, ονόματι Μαγδαληνή, ηγουμένη της Ιεράς Μονής Αναλήψεως Κοζάνης, εξαπέλυσε έναν απίστευτο και πρωτοφανή πόλεμο εναντίον του, ότι δήθεν ήταν οικουμενιστής! Εξέδωσε βιβλία με οχετό ύβρεων, πεζοδρομιακού τύπου, κατά του αγίου. Η επίθεση ήταν τέτοιας έντασης, ώστε δημιούργησε ένταση όχι μόνον στην Εκκλησία μας, αλλά και στις διάφορες παρατάξεις των Παλαιοημερολογιτών, οι οποίοι χωρίστηκαν σε εκείνους που υποστήριζαν την βλάσφημη μοναχή και σε εκείνους που την επέκριναν. Τελικά η Μαγδαληνή αφορίστηκε ως αιρετική αγιομάχος και πέθανε αμετανόητη. Επίσης υπάρχουν και άλλοι μεταθανάτιοι εχθροί και συκοφάντες του αγίου Νεκταρίου. Ανήκουν στο χώρο των στρατευμένων αντιχριστιανών αθέων και των νεοπαγανιστών, οι οποίοι, θέλοντας να χτυπήσουν την Εκκλησία, παραθεωρούν τις αθωωτικές αποφάσεις για τις συκοφαντίες του αγίου, τις οποίες παραθέτουν στα δημοσιεύματά τους ως αληθινές! Γνωστή ιστοσελίδα ορκισμένου αντιχριστιανού αθεϊστή, έγραψε, πριν από καιρό για τον άγιο το εξής σκωπτικό και πικρόχολο σχόλιο: «Διακορεύεις και αγιάζεις! Η σημερινή Ρωμιοσύνη τιμά τον διακορευτή νεανίδων, Νεκτάριο … O διακορευτής (με δικαστική απόφαση παρακαλώ) τελικά αγιοποιήθηκε για να τη σκαπουλάρει! Δεν είναι απίστευτο; Κι όμως αληθινό!»! Άλλος ορκισμένος χριστιανομάχος νεοπαγανιστής αναρτά κάθε φορά που γιορτάζει ο άγιος εμετικό δημοσίευμα στην ιστοσελίδα του, αναμασώντας τις συκοφαντίες κατά του αγίου, ως αληθινές, χωρίς να αναφέρει ότι αυτές εξέπεσαν από τα επίσημα κρατικά όργανα! Δεν τις παρουσιάζει ούτε καν ως εικασίες αλλά ως πραγματικά γεγονότα!
Αλλά όσο ο ήλιος μπορεί να λερωθεί από τη λάσπη που του πετούν τα παιδιά παίζοντας, άλλο τόσο μπορούν να κηλιδωθούν οι αγιασμένοι άνθρωποι του Θεού. Πολύ γρήγορα οι λάσπες των συκοφαντιών πέφτουν στα μούτρα εκείνων που τις εκτοξεύουν, όπως στην περίπτωση του πολυπαθούς αγίου Νεκταρίου. Ο αγιασμένος αυτός Ιεράρχης, το σκεύος εκλογής του Θεού, ο θεωμένος από αυτή τη γήινη ζωή, υπόμεινε με καρτερία τους βασάνους της ζωής, αγόγγυστα, ως σμίλευση της ψυχής του, ώστε να καθαρθεί και να καταστεί καθαρή εικόνα του Θεού. Γι’ αυτό και ο Θεός τον δόξασε από αυτή τη ζωή. Τον κατέστησε πρότυπο υπομονής και ανεξικακίας, ώστε να δείχνει και στους άλλους ότι, εκτός από το δρόμο της ανταπόδοσης, υπάρχει και ο δρόμος της αγάπης. Αυτόν τον δρόμο ακολούθησε σε όλη του τη ζωή, γενόμενος ζωντανό παράδειγμα για μας τους πιστούς. Τελειώνω με μια εύστοχη παρατήρηση για τον άγιο Νεκτάριο από τον μακαριστό λόγιο αγιορείτη μοναχό π. Θεόκλητο Διονυσιάτη: Ο άγιος Νεκτάριος «ανέβηκε στις ύπατες βαθμίδες της κλίμακος των αρετών, νεκρώθηκε τω κόσμω, έζησε εν Χριστώ Ιησού, έγινε κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος, κατέστη ένθεος και θεοειδής και, ως τεθεωμένος, αφθαρτοποιήθη ήδη από τον κόσμο αυτό, επορεύθη πλέον για την αιώνια και άληκτη, τη μακάρια και ισόθεα ζωή» (Ο Άγιος Νεκτάριος ο θαυματουργός, Θεσσαλονίκη 1979, σ. 144). Ας έχουμε την ευχή του και τις αέναες πρεσβείες του στο θρόνο της μεγαλοσύνης του Θεού!
ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΘΕΜΑ ΧΡΟΝΟΥ ΝΑ ΕΠΑΛΗΘΕΥΘΕΙ Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΜΕΧΡΙ ΟΙ ΠΑΝΤΕΣ ΝΑ ΠΙΣΤΕΨΟΥΝ ΣΕ ΑΥΤΟΝ.Η ανάγκη αναζήτησης της αιώνιας ζωής στο πρόσωπο του Χριστού ΑΚΤΙΝΕΣ: Ηρακλής Ρεράκης, Πρόεδρος της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων
Πρώτος στην Ιστορία της Αποκαλύψεως του Ιησού, ο γηραιός Πρεσβύτης Συμεών, ο Θεοδόχος, ήταν εκείνος, που, την ημέρα της Υπαπαντής του Χριστού, αφού «εδέξατο το παιδίον εν ταις αγκάλαις αυτού», ομολόγησε και είπε: «Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα, κατά το ρήμα σου εν ειρήνη ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν σου, ό ητοίμασας κατά πρόσωπον πάντων των λαών. Φως εις Αποκάλυψιν Εθνών και δόξα λαού σου Ισραήλ» -Μετάφραση: Τώρα πάρε με από αυτόν τον κόσμο, Κύριε, σύμφωνα με την εντολή που μου έδωσες, διότι είδαν τα μάτια μου τον Χριστό, που θα φέρει τη σωτηρία, την οποία έχεις ετοιμάσει, για να τη δουν όλοι οι λαοί της γης. Το Φως που θα φανερώσει στα έθνη τον αληθινό Θεό και τη δόξα του λαού σου Ισραήλ, στο πρόσωπο του Χριστού (Λουκ. 2, 27-32).
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής του Χριστού ήταν ο δεύτερος, που ομολόγησε ότι «ήλθεν ίνα μαρτυρήση περί του φωτός, ίνα πάντες πιστεύσωσι δι΄ Αυτού» -Μετάφραση: Ήλθε με βασικό σκοπό να μαρτυρήσει για το Φως, τον Ιησού Χριστό, και να προπαρασκευάσει τους ανθρώπους να πιστεύσουν σ’ Αυτόν (Ιω. 1, 7).
Στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, επίσης, μαρτυρείται για τον Ιησού Χριστό «ότι ζωήν αιώνιον έδωκεν ημίν ο Θεός, και αύτη η ζωή εν τω Υιώ αυτού εστιν. Ο έχων τον Υιόν έχει την ζωήν. Ο μη έχων τον Υιό του Θεού, την αιώνιον ζωήν ουκ έχει.» -Μετάφραση: Ότι ο Θεός έδωσε σε μας ζωή αιώνια, που είναι ο Ιησούς Χριστός. Αυτός που έχει τον Υιό του Θεού, τον Χριστό, έχει την αιώνια ζωή. Ο μη έχων τον Υιό του Θεού, δεν έχει την αιώνια ζωή) Α’ Ιω. 5, 11-12).
Επισημαίνει, μάλιστα, ότι οι μαρτυρούντες πως ο Χριστός είναι η αιώνια ζωή, στον μεν Ουρανό είναι ο Πατήρ, ο Λόγος και το Πνεύμα, ενώ στη γη είναι τρεις, το Άγιον Πνεύμα, το Βάπτισμα του Ιησού Χριστού και το αίμα της θυσίας Του στον Σταυρό. Αυτός που πιστεύει στον Υιό του Θεού φέρει μέσα του επικυρωμένη αυτή τη μαρτυρία, ενώ αυτός που δεν πιστεύει είναι σαν να αποδέχεται τον Θεό ως ψεύτη, διότι δεν πιστεύει στην μαρτυρία, που Εκείνος έχει δώσει για τον Υιό Του ότι είναι η αιώνια ζωή ( Α΄ Ιω. 5, 7-10).
Είναι σαφές, επομένως, ότι η πίστη του Χριστιανού στον Θεό συνεπάγεται την ακλόνητη αναφορά και αφοσίωσή Του στον Χριστό, που συνδέεται άμεσα με την εσωτερική του μαρτυρία και ομολογία στην αιώνια ζωή.
Η μαρτυρία αυτή είναι καταγεγραμμένη στο Σύμβολο της Πίστεως, που αναγιγνώσκεται σε κάθε Θεία Λειτουργία αλλά και κατά την τέλεση του μυστηρίου του Βαπτίσματος, όπου, εκτός των άλλων, ομολογείται από τον Βαπτισθέντα «εν Βάπτισμα» καθώς και η προσδοκία στην «Ανάστασιν Χριστού και ζωήν του μέλλοντος αιώνος».
Στην ορθόδοξη Θεολογία, ο Χριστός, ως η αιώνια ζωή, προσδιορίζει το πιστεύω για την οντολογία της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Χριστός μας καλεί να αναζητούμε στη ζωή μας, πρωταρχικά, τη Βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του και όλα τα άλλα επίγεια αγαθά θα δοθούν και θα προστεθούν (Ματθ. 6, 33).
Είναι σημαντικό να γνωρίζει κάθε Χριστιανός, ιδιαίτερα στην εποχή μας που διαρκώς προβάλλονται προς επιλογήν, αποκλειστικά και μόνον, υλιστικά πρότυπα, τι σημαίνει να έχει μέσα του, ως βίωμα και ως εμπειρία, τη μαρτυρία ότι ο Χριστός είναι Αυτός που του προσφέρει την υψηλότερη φιλοσοφία της ζωής, που είναι η αλήθεια για την αιωνιότητα της ύπαρξής του.
Σε ολόκληρο το 6ο κεφάλαιο του Ματθαίου, μάλιστα, είναι καθοριστικές οι οδηγίες του Ιησού Χριστού, ο οποίος ζητά από τους Χριστιανούς, να είναι πιστοί και σταθεροί στη μαρτυρία που φέρουν μέσα τους και να τον ομολογούν με όλη τη ζωή και τα έργα τους.
Έτσι, ζητά να κάνουμε ελεημοσύνη, αλλά όχι «προς το θεαθήναι», δηλαδή, να ελεούμε με τέτοιο τρόπο, που να μη γνωρίζει η αριστερά μας τι ποιεί η δεξιά μας. Ζητά να κάνουμε προσευχή και να νηστεύουμε, αλλά όχι «προς το θεαθήναι τοις ανθρώποις» (Ματθ. 23, 5), όπως προσεύχονται και νηστεύουν οι ευσεβιστές και υποκριτές, με σκοπό «όπως φανώσι τοις ανθρώποις» (Ματθ. 6, 5), αλλά, σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, δηλαδή, «εν τω κρυπτώ και ο Πατήρ ο βλέπων εν τω κρυπτώ, αποδώσει εν τω φανερώ».
Ζητά, ακόμη, να μη θησαυρίζουμε επί της γης, θησαυρούς που φθείρονται και χάνονται, αλλά να θησαυρίζουμε, εν ουρανώ, θησαυρούς αιώνιους, διότι εκεί που είναι ο θησαυρός μας, εκεί είναι και η καρδιά μας.
Ο Χριστιανός, συνεπώς, δεν μπορεί, έχοντας και διατηρώντας μέσα του τη μαρτυρία του Χριστού, να υπηρετεί δύο κυρίους, τον Θεό και τον μαμωνά. Δεν μπορεί να μεριμνά και να αγωνίζεται για «την αύριον», το προσωρινό μέλλον, σκεπτόμενος και ανησυχώντας, αποκλειστικά και μόνον, για το τι θα φάει, τι θα πιει ή τι θα φορέσει, δηλαδή, για φθαρτά υλικά, όπως ακριβώς κάνουν οι ειδωλολάτρες και οι άπιστοι και αγνοώντας ότι ο Πατήρ ημών ο Ουράνιος γνωρίζει και μεριμνά, με τη θεία Του πρόνοια, για τις ανάγκες του (Ματθ 1-34).
Ο Χριστός παραγγέλλει στους πιστούς, για όλες τις υλικές και πνευματικές τους ανάγκες, να απευθύνονται, με πίστη, εμπιστοσύνη και βεβαιότητα, στον Θεό: «Αιτείτε, και δοθήσεται υμίν, ζητείτε και ευρήσετε, κρούετε και ανοιγήσεται υμίν. Πας γαρ ο αιτών λαμβάνει και ο ζητών ευρήσει και τω κρούοντι ανοιγήσεται» (Ματθ. 7, 7-8).
Ο Χριστιανός, συνεπώς, εφόσον αγαπά και μαρτυρεί και ομολογεί τον Χριστό δείχνει επίσης ότι είναι έτοιμος να σηκώνει και τον Σταυρό του Χριστού και να ζει τη ζωή του Χριστού, που είναι ο μόνος τρόπος ζωής που οδηγεί από τα προσωρινά στα αιώνια.
Από τη στιγμή, συνεπώς, που φθάνει στο σημείο, κατά τον Παύλο, να ταυτίζει τη ζωή του με τη ζωή του Χριστού «ζω δε ουκέτι εγώ ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. 2. 16-20), είναι ανάγκη να γνωρίζει ότι διακινδυνεύει να διωχθεί, σύμφωνα και με όσα λέει ο Χριστός: «εάν εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσιν» και όπως βεβαιώνει ο Απ. Παύλος, «πάντες δε οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται» (Β’ Τιμ. 3, 12).
Η εποχή μας, δυστυχώς, έχει κοσμικά χαρακτηριστικά και υλιστικά πρότυπα, ενώ πολλοί βαπτισμένοι Χριστιανοί, έχοντας μικρή πίστη, φοβούνται ή ντρέπονται να διαφοροποιηθούν και να περιφρονήσουν αυτά τα πρότυπα, επειδή δεν συνειδητοποιούν ότι με το Βάπτισμά τους έχουν ήδη αποδεχθεί, έναν άλλο τρόπο σκέψης και ζωής, που διαρκώς μαρτυρεί και οραματίζεται και προσδοκά την αιώνια ζωή, στο πρόσωπο και στη ζωή του Χριστού, που αποτελεί για τον Χριστιανό την αληθινή ζωή και την Ανάσταση.
Η Εκκλησία, με τη λατρευτική και μυστηριακή της ζωή, προσφέρει την ευκαιρία στους πιστούς να απομακρυνθούν από το στενό και εγκλωβιστικό πάθος της φιλοπλουτίας, το «θησαυρίζειν εαυτώ» και να στραφούν στο «εις Θεόν πλουτείν» (Λουκ. 12, 21), ασκούμενοι έτσι στην αναζήτηση της αιώνιας ζωής, στο πλαίσιο της μαρτυρίας και της ομολογίας του προσώπου του Χριστού.
Η βιωματική και ενσυνείδητη συμμετοχή στη Θεία Λειτουργία συμβάλλει στην απομάκρυνσή τους από κάθε βιωτική μέριμνα, «πάσαν την βιωτικήν αποθώμεθα μέριμναν» και στην προς τα άνω και αιώνια στροφή των καρδιών, «άνω σχώμεν τας καρδίας».
Ωστόσο, η αναζήτηση της αιωνιότητας, στο πρόσωπο του Χριστού, είναι θέμα ελευθερίας και ξεκινά από τη μαρτυρία και την ομολογία του κάθε Χριστιανού. Ο ίδιος ο Χριστός αναμένει και προσμένει την απόφασή μας: «Όστις ομολογήσει εν εμοί έμπροσθεν των ανθρώπων, ομολογήσω καγώ εν αυτώ έμπροσθεν του πατρός μου του εν ουρανοίς. Όστις δ’ αν αρνήσηταί με έμπροσθεν των ανθρώπων, αρνήσομαι αυτόν καγώ έμπροσθεν του πατρός μου του εν ουρανοίς» - (Μετάφραση: Καθένας που με πίστη και χωρίς φόβο θα με ομολογήσει, ως Σωτήρα και Θεό του, μπροστά στους ανθρώπους, θα τον ομολογήσω και εγώ μπροστά στον ουράνιο Πατέρα μου ως δικό μου. Όποιος, όμως, με αρνηθεί μπροστά στους ανθρώπους, θα αρνηθώ και εγώ να τον παρουσιάσω, ως δικό μου, μπροστά στον ουράνιο πατέρα μου (Ματθ. 10, 32-33).
Ομολογία, όμως, δεν είναι η φραστική αποδοχή τόσο του ονόματος του Χριστού όσο και της ιδιότητας του Χριστιανού, διότι ο Ιησούς διευκρινίζει: «Ου πάς ο λέγων μοι Κύριε, Κύριε εισελεύσεται εις την Βασιλείαν των Ουρανών, αλλ’ ο ποιών το θέλημα του Πατρός μου του εν Ουρανοίς…» (Ματθ. 7, 21). Ο Χριστός, επομένως, βεβαιώνει ότι θα ομολογήσει τον «φρόνιμο» άνθρωπο, «που ακούει τους λόγους Του και ποιεί αυτούς και δε θα ομολογήσει τον «μωρό», που τους ακούει, αλλά δεν υπακούει σ΄ αυτούς και δεν τους εφαρμόζει (Ματθ 7, 21-26).
ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΟΛΟΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΙΣΟΙ Ο αναγκαστικός εμβολιασμός και οι παιδαγωγικές του συνέπειες ΑΚΤΙΝΕΣ: Ηρακλής Ρεράκης, Η περιπέτεια του σεβασμού του «διαφορετικού» Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων
Έχουμε εκφράσει, αρκετές φορές, την πλήρη αντίθεσή μας στις λανθασμένες επιλογές όσων έχουν την ευθύνη να αποφασίζουν και να εφαρμόζουν, σταδιακά, τον υποχρεωτικό και αναγκαστικό εμβολιασμό για τον Κορωναϊό, μη λαμβάνοντας υπόψη τις αρνητικές παιδευτικές συνέπειες που προκύπτουν από αυτήν την επιβολή τόσο για τους νέους όσο και για τους ενήλικες.
Είναι γεγονός ότι η πολιτεία στηλιτεύεται, με δική της υπαιτιότητα, επειδή διαχωρίζει και διακρίνει τους πολίτες σε «πρόβατα και ερίφια», σε καλούς και κακούς, σε εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους, πυροδοτώντας, μάλιστα, ανάμεσά τους εστίες αλληλοσυγκρούσεων, διχασμού και διχόνοιας.
Όμως, η επιβολή του υποχρεωτικού εμβολιασμού αποτελεί, για ολόκληρη την κοινωνία και ιδιαίτερα για τους νέους μας, ένα πολύ αρνητικό ηθικοκοινωνικό πρότυπο.
Οι ειδικοί επιστήμονες θεωρούν την ανθρώπινη συμπεριφορά, ως αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης ανάμεσα στους ανθρώπους και στο περιβάλλον τους, επισημαίνοντας ότι οι συνθήκες του περιβάλλοντος, η διδασκαλία και η κοινωνική πειθώ, επηρεάζουν τους νέους ανθρώπους κι αυτοί με τη σειρά τους αντιδρούν ανάλογα, έναντι του κοινωνικού τους περίγυρου.
Σύμφωνα με πορίσματα ερευνών, τα ηθικοκοινωνικά κριτήρια των νέων μας μπορούν να τροποποιηθούν τόσο προς το καλύτερο όσο και προς το χειρότερο μέσω: α) της εκπαιδευτικής διαδικασίας, β) της κοινωνικής ενίσχυσης και γ) της παρατήρησης προτύπων.
Οι γνώσεις, οι πληροφορίες και οι αξιολογήσεις που τους προτείνονται, από διαφορετικές πηγές, συνενώνονται σε ένα σύνολο και έτσι δημιουργούνται στη συνείδησή τους οι κανόνες και οι αρχές, που τους βοηθούν να επιλέγουν και να εκφράζουν τη συμπεριφορά τους.
Η εκ μέρους των παιδιών μίμηση στάσεων, προτύπων και τρόπων ζωής, κάποιων προσώπων ή φορέων, που σχετίζονται τόσο με τη σχολική όσο και με την κοινωνική τους αγωγή, θεωρείται μέρος της διαδικασίας κοινωνικοποίησής τους.
Η σχολική αγωγή βοηθά τα παιδιά να εμπλουτίζουν και να βελτιώνουν τον εσωτερικό τους κόσμο, ώστε να είναι σε θέση να επιλέγουν τα σωστά και ωφέλιμα πρότυπα.
Η κοινωνική μάθηση, επίσης, βασίζεται στα ερεθίσματα που λαμβάνουν τα παιδιά από το περιβάλλον και στις αντιδράσεις τους έναντι αυτών των ερεθισμάτων.
Είναι ανάγκη, όμως, να τονιστεί ότι οι νέοι -ιδιαίτερα στην εφηβική ηλικία- δεν δέχονται οποιαδήποτε νέα γνωστική ή ηθικοκοινωνική παρέμβαση και αντιδρούν αρνητικά, όταν αισθάνονται ότι καταστρατηγείται η ελευθερία τους, όταν, δηλαδή, διαπιστώνουν πως τα πρότυπα ζωής τους προσφέρονται με ελλειπτικό ή ακόμη με αυταρχικό τρόπο.
Αυτός είναι ένας βασικός λόγος, που δεν μπορεί να συμφωνήσει ένας παιδαγωγός με την καθυπόταξη της ελευθερίας των πολιτών και την εφαρμογή του υποχρεωτικού εμβολιασμού.
Η πολιτεία, όσο δεν είναι αργά για την ίδια, θα πρέπει να αλλάξει πρύμνη, καθώς είναι ανάγκη να κατανοήσει ότι οι βίαιες συμμορφώσεις που απαιτεί αναβιώνουν ή επαναφέρουν στο προσκήνιο πρακτικές εκφυλισμού της ελευθερίας και διαστρέβλωσης της αντίληψης της δημοκρατίας.
Δεν είναι δυνατό να πιστεύει ότι, μέσω εφαρμογών, μεθοδεύσεων και χρήσεως απειλών, βίας, τρομοκρατίας, θανατολογίας και εκφοβισμού, μπορεί να πετύχει το, κατά τη γνώμη της, συλλογικό καλό, μέσω του συλλογικού εμβολιασμού, όταν γνωρίζει ότι ο εμβολιασμός δεν αντιμετωπίζει ριζικά το πρόβλημα της ιώσεως.
Η θέση του Piaget και άλλων ερευνητών είναι ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται αυταρχικά, κατεξουσιαστικά και εξαναγκαστικά μέσα και συστήματα για την επίτευξη οποιασδήποτε μάθησης ή συμμόρφωσης.
Θεωρεί, μάλιστα ότι όλα τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη ενός στόχου, εάν δεν λειτουργήσουν σε πλαίσια πειθούς, ελευθερίας, διαλόγου, συνεργασίας και συναίνεσης, έχουν ως συνέπεια τη δημιουργία αρνητικών αντιδράσεων, που καταλήγουν στην καλλιέργεια του εγωκεντρισμού, της αυταρχικότητας, της αυθαιρεσίας και της εξουσιαστικότητας.
Στάσεις και ενέργειες, που σχετίζονται με την κοινωνική συμμόρφωση –και σε αυτές συμπεριλαμβάνονται και οι αποφάσεις της πολιτείας για προσωπικά θέματα των πολιτών, όπως είναι η υγεία τους- δεν είναι ορθό να επιβάλλονται αυταρχικά, με τη μορφή άτεγκτων εντολών ή προσταγών.
Αυτό που είναι θεμιτό για οποιαδήποτε διοικούσα αρχή είναι να προσφέρει, σε πλαίσιο ελευθερίας και δημοκρατίας, πηγές πληροφόρησης και προβληματισμού, να θέτει διλήμματα και ερωτήματα, προκειμένου να προκαλεί στους πολίτες -και ιδιαίτερα στους νέους- την ανάγκη να αναζητούν, να ανακαλύπτουν, να πείθονται, να βρίσκουν λύσεις και να αποφασίζουν υπεύθυνα από μόνοι τους.
Οι ηθικοκοινωνικοί κανόνες, σύμφωνα με τους παιδαγωγούς και τους ψυχολόγους, δεν επιβάλλονται και δεν προσφέρονται με εντολές και απειλές, διότι έτσι συνδέονται, υποσυνείδητα, με εξουσιαστικές ή αυταρχικές πρακτικές και προκαλούν δυσμενή αντιδραστικά, αντίθετα από τα αναμενόμενα.
Ό, τι επιδιώκεται, μέσα από δυναστικές πρακτικές και περιορίζει την ανθρώπινη ελευθερία, εμποδίζει την ελεύθερη σκέψη και δεν έχει θέση σε μια χώρα, που έχει ως στόχο τη καλλιέργεια ελεύθερων πολιτών, με δημοκρατική συνείδηση.
Από θεολογικής πλευράς, ο Απ. Παύλος, αφενός, υπενθυμίζει ότι ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους να γίνουν και να μείνουν ελεύθεροι και, αφετέρου, θεωρεί την ύπαρξη της ελευθερίας αυτονόητη, εκεί, όπου υπάρχει το Πνεύμα του Κυρίου.
Ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής, επίσης, αναφέρει ότι η γνώση της αλήθειας ελευθερώνει τον άνθρωπο, απαλλάσσοντάς τον από κάθε μορφή δουλείας και καταδυνάστευσης.
Η πολιτεία, είναι ανάγκη να φροντίζει, έτσι ώστε κάθε απόφαση και ενέργειά της να είναι αληθινή και κατάλληλη για διδακτικό και παιδαγωγικό υλικό της διά βίου μαθήσεως των πολιτών.
Γι αυτό η καλύτερη επιλογή γι΄αυτήν είναι να διαλέγεται, απορρίπτοντας την υποχρεωτικότητα, τον εξαναγκασμό, την επιβολή και τις τιμωρίες, που εξοργίζουν και διχάζουν τους Έλληνες, και, πέραν όλων, καλλιεργούν ανάμεσά τους, εστίες αντεκκλήσεων, διενέξεων και οργής.
Αυτό που οφείλει να πράττει η πολιτεία είναι να στηρίζει την πολύπλευρη κατάρτιση των πολιτών, προκειμένου, υποβοηθούμενοι και στηριζόμενοι, μέσω ισχυρής αιτιολόγησης και πειθούς, να ανεβάζουν το επίπεδο των κριτηρίων τους και να ενισχύουν την αρετή της ελευθερίας της βουλήσεώς τους.
Η υποτίμηση ή ο παραμερισμός της λογικής, του διαλόγου και της πειθούς έχει ως αποτέλεσμα την αναγκαστική και από φόβο αποδοχή εντολών ή αποφάσεων, γεγονός, που, από πλευράς παιδαγωγικής, είναι βέβαιο ότι καλλιεργεί ανθρώπους με στενό ορίζοντα σκέψης.
Αντίθετα, η συνεργασία, ο διάλογος, η συναίνεση και η χορήγηση ελευθερίας στους πολίτες, συμβάλλει στη ενδυνάμωση ελεύθερων και ολοκληρωμένων ανθρώπων με φιλελεύθερο και κριτικό πνεύμα.
Χρέος της πολιτείας, επομένως, είναι, εκτός των άλλων, η ενίσχυση του ηθικοπνευματικού επιπέδου των πολιτών, μικρών και μεγάλων και η καλλιέργεια και ενδυνάμωση της ικανότητάς τους να επιλέγουν με ελευθερία και όχι με απειλές και εκφοβισμούς.
Η επιβολή κανόνων, μέσα από την άσκηση οποιασδήποτε μορφής εξαναγκασμού, οδηγεί σε μια νομιμόφρονη, επιφανειακή και φαρισαϊκή ηθική και κοινωνικότητα.
Έτσι, στο πλαίσιο της περίπτωσης του υποχρεωτικού εμβολιασμού, η, μέσω της οποιασδήποτε επιβολής της πολιτείας, συμμόρφωση των πολιτών μπορεί να καταλήξει στη νομιμοποίηση και αποδοχή της χρήσεως μη παιδαγωγικών μέσων και μεθόδων, για την επίτευξη μιας εξωτερικής και νομιμοφανούς υποταγής και νομιμοφροσύνης, που αδυνατεί να συμβάλει στην ανάπτυξη μιας εσωτερικής ηθικής και ελευθερίας, με κοινωνική αξία και προοπτική.
Αν οι ηθικοκοινωνικοί κανόνες καταντήσουν να είναι προϊόντα και μέσα εξαναγκασμού, και όχι πράξεις ελευθερίας, συνείδησης και αμοιβαίας συναίνεσης, δεν προάγεται η διά βίου ανάπτυξη των πολιτών, η ελευθερία και η δημοκρατικότητά τους.
Για όλους τους παραπάνω λόγους η πολιτεία έχει χρέος να συμβάλλει στην καλλιέργεια και στην ανάπτυξη και όχι στη συρρίκνωση των κριτηρίων τόσο των νέων όσο και των ενηλίκων Ελλήνων, βοηθώντας τους να αναπτύσσουν μια ενεργητική νοημοσύνη, για να μπορούν να σκέπτονται και να αποφασίζουν για προσωπικά τους θέματα, όπως είναι τα θέματα της υγείας, από μόνοι τους, ελεύθερα, με ορθά κριτήρια και ευθύνη και όχι να κατευθύνονται ως να είναι άβουλα όντα.
Πεποίθησή μας είναι ότι οι οποιεσδήποτε πράξεις επιβολής της πολιτείας, αφενός, δείχνουν έλλειψη εμπιστοσύνης εκ μέρους της πολιτείας έναντι των πολιτών και, αφετέρου, είναι προφανές ότι δεν έχουν παιδαγωγικά χαρακτηριστικά και ότι, μακροπρόθεσμα, δεν πρόκειται να έχουν υγιείς και καρποφόρες παιδαγωγικές συνέπειες για μικρούς και μεγάλους.
Πολιτικά παιχνίδια Ιερώνυμου στο… σίριαλ με τα rapid tests!Η ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΘΑ ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΕΝΔΕΙΞΗ ΤΑΠΕΙΝΟΤΗΤΑΣ
Τι πραγματικά συνέβη με την Εκκλησία και το θέμα των rapid tests αποκαλύπτει σήμερα το newbreak.gr, καθώς το ζήτημα προκάλεσε σφοδρή πολιτική σύγκρουση και ενέπλεξε την Εκκλησία σε κομματικά παιχνίδια με ευθύνη του ίδιου του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, εν αγνοία των υπόλοιπων μητροπολιτών και της Ιεράς Συνόδου.
Η αλήθεια είναι λοιπόν ότι ουδέποτε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, στις συνεδριάσεις που είχε στις αρχές της εβδομάδας, πήρε κάποια σχετική απόφαση για την προτροπή διενέργειας rapid tests στους πιστούς που θέλουν να επισκεφθούν τους ναούς. Για το θέμα αυτό δεν έγινε καν σχετική συζήτηση! Ακολούθησαν οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης για τα νέα, αυστηρότερα μέτρα, που αφορούν τον έλεγχο της πανδημίας, από τα οποία εξαιρέθηκαν -και σωστά- οι εκκλησίες.
Έπειτα όμως από τις υποκριτικές αντιδράσεις της Αριστεράς, ο Αρχιεπίσκοπος, πιθανότατα σε συνεννόηση με την κυβέρνηση, ανακοίνωσε ότι η Εκκλησία συστήνει τη διενέργεια των τεστ στους πιστούς, χωρίς και πάλι να ενημερωθούν ή να ερωτηθούν τα μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια απόφαση που είναι στον «αέρα», ακόμα κι αν πρόκειται για προτροπή.
Ο κ. Ιερώνυμος, όπως φαίνεται, έκανε (άλλη μια) εξυπηρέτηση στην κυβέρνηση, αλλά έκλεισε και το μάτι στον ΣΥΡΙΖΑ, αποδεχόμενος εμμέσως ότι η κριτική που έγινε είχε βάση. Για ποιον λόγο η Εκκλησία έπρεπε να εμπλακεί σε μια τέτοια διαμάχη;
Σε συνεννόηση με την κυβέρνηση η εγκύκλιος της ΔΙΣ για τα μέτρα στους ναούς
Την ίδια ώρα, το Μέγαρο Μαξίμου εξαπέλυε δριμεία επίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ, υποστηρίζοντας ότι η προχθεσινή εγκύκλιος, που έβγαλε η Ιερά Σύνοδος για τα μέτρα τα οποία θα ισχύουν στους ναούς, εκδόθηκε κατόπιν συνεννόησης του Γραφείου του Πρωθυπουργού και της Ιεραρχίας της Εκκλησίας. «Αυτή είναι η αλήθεια και όποιος την αμφισβητεί δεν έχει παρά να απευθυνθεί και στην Εκκλησία. Είναι βέβαιο ότι θα την επιβεβαιώσει. Το μόνο που αποδεικνύεται για άλλη μια φορά είναι η μικροκομματική προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να κερδοσκοπήσει πολιτικά πάνω στην πανδημία», σημειώνουν στο πρωθυπουργικό επιτελείο.
Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ αντεπιτέθηκε στην κυβέρνηση σημειώνοντας: «Όσες γελοίες διαρροές και να κάνει ο κ. Μητσοτάκης, όλοι οι πολίτες κατανοούν πως η Εκκλησία με υπευθυνότητα έκανε το αυτονόητο, σε αντίθεση με τον ίδιο, που, αντί για κρούσματα, μετράει ψήφους… Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αρνείται, έστω και τώρα, να αναγνωρίσει την πραγματικότητα και συνεχίζει τον αυτοεξευτελισμό».
Κριτική στην κυβέρνηση, αλλά και στην Ιερά Σύνοδο εξαπέλυσε και η Ελληνική Λύση: «Η μοναδική κυβέρνηση στην ιστορία του ελληνικού κράτους που με τη στήριξη ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝ.ΑΛ. απαγόρευσε τη λειτουργία των ιερών ναών, πέταξε το “προσωπείο” και έσπευσε να κρυφτεί πίσω από την απαράδεκτη ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου, που εξακολουθεί να παραμένει απαθής σε αυτόν τον σύγχρονο “διωγμό” της Ορθοδοξίας».
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)