Κυριακή Η’ Ματθαίου-Στην έρημο ο Κύριος πολλαπλασιάζει τον άρτο,στη Θεία Ευχαριστία προσφέρεται ο άρτος «ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καὶ μηδέποτε δαπανόμενος»

Στο σημερινό θαύμα που ακούσαμε σήμερα αδελφοί μου, η Εκκλησία, μας δίνει εκκλησιολογικό και ευχαριστιακό νόημα. Το θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων είναι μια προτύπωση του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας, όπου ο νεκρός από την αμαρτία άνθρωπος λαμβάνει την ενυπόστατη ζωή, που είναι ο Χριστός μας και έτσι επανέρχεται στην ζωή. Μας δίνεται η αφορμή λοιπόν να κάνουμε μερικές σκέψεις γύρω από αυτό το μεγάλο θαύμα του Κυρίου μας. Ο Κύριός μας ποτέ δεν αγνόησε τα προβλήματα των ανθρώπων, της υγείας και της διατροφής. Πάντοτε όμως το κύριο μέλημά Του ήταν η σωτηρία των ανθρώπων, άλλωστε γι’ αυτό ήλθε και έγινε άνθρωπος. Μετά το μαρτυρικό θάνατο του Ιωάννου του Προδρόμου, καταφεύγει στην έρημο να ησυχάσει και να αποφύγει την μανία της Ηρωδιάδος. Εκεί τον μαθαίνει και ο κόσμος και τον ακολουθεί προκειμένου να ακούσει και να πάρει ευλογία, να θεραπευθεί. Βλέποντας τον κόσμο συγκινείται και θεραπεύει τους αρρώστους. Αφού τους χόρτασε πνευματικά με τους θείους λόγους Του, βλέποντας ότι «ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος», θέλησε να τους χορτάσει και υλικά. Όπως ακούσαμε, δεν υπήρχαν τροφές εκτός από «πέντε άρτους και δύο ιχθείς» που είχαν οι μαθητές. Αυτά ευλόγησε και «ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν». Και όχι μόνον· υπήρξαν και περισσεύματα δώδεκα κοφίνια γεμάτα. Υπερφυές και μεγάλο θαύμα αδελφοί. Δεν έφαγαν πενήντα και εκατό, πέντε χιλιάδες άνδρες, χωριστά τα παιδιά και οι γυναίκες. Εκπλήσσει το πλήθος των ανθρώπων που τρέχουν πίσω από τον Χριστό μας. Πόση αγάπη και πόση λαχτάρα να τον δουν να τον ακούσουν και εκείνος τους αγαπά και ανταποκρίνεται πάντα. Πόσα κοινά στοιχεία και σημεία υπάρχουν αδελφοί μου στο σημερινό θαύμα που ακούσαμε με το άλλο θαύμα της θείας Ευχαριστίας. Το πλέον βασικό σημείο είναι ο πολλαπλασιασμός και στα δύο αυτά θαύματα. Στην έρημο ο Κύριος πολλαπλασιάζει τον άρτο και χορταίνει πλήθος ανθρώπων. Στο ιερό μυστήριο της θείας Ευχαριστίας προσφέρεται ο «ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς» «ὁ μελιζόμενος καὶ μὴ διαιρούμενος, ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καὶ μηδέποτε δαπανόμενος». Αυτοί που έφαγαν στην έρημο χόρτασαν αλλά ξανά πείνασαν μετά από ολίγον και πέθαναν. Από τον Ουράνιο άρτο της θείας Ευχαριστίας αυτοί που τον τρώνε θα είναι και θα παραμένουν αγιασμένοι, «τοὺς ἐσθίοντας ἁγιάζων». Όποιος τρώει το Σώμα του Κυρίου και πίνει το αίμα Του δεν πρόκειται να πεθάνει ποτέ. Έτσι η θεία Ευχαριστία γίνεται το κέντρο της πνευματικής ζωής της Εκκλησίας μας. Δεν είναι τυχαίο ότι εκτός των πέντε άρτων, προσφέρθηκαν στον Χριστό μας και δύο ιχθείς. Ο άρτος συμβολίζει τον άρτο της ζωής, τον Κύριο μας. Αλλά και τα γράμματα της λέξεως ιχθύς κωδικοποιούνται μεταξύ των πρώτων Χριστιανών ώστε να αναγνωρίζονται μεταξύ τους συνοψίζοντας την φράση Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ. Κατά τους Αγίους Πατέρες ο βασικός σκοπός είναι η ίδρυση του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας όπου ο άνθρωπος αποκτά κοινωνία με τον Θεό. Καιρός αδελφοί μου να κατανοήσουμε «το μέγα της σωτηρίας μυστήριον» που δεν είναι άλλο από την θεία Ευχαριστία – Θ. Κοινωνία που μας προσφέρει την ένωση με τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Αυτό είναι άλλωστε Εκκλησία! Ενότητα του Θεού και του κόσμου. Πνευματική και Χριστιανική ζωή δεν υπάρχει χωρίς την μετοχή στο Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Αν θέλουμε η κοινωνία μας να είναι κοινωνία Χριστού και Σώμα δικό Του, ας μάθουμε να ζούμε ευχαριστιακά. Τότε η έρημος του κόσμου μπορεί να γίνει πηγή ζωής και όχι θανάτου.Αμήν!

Πόσο ευλογημένα διδακτική η εικόνα του Σωτήρος! Σωτήρος του Σωτήρα της ψυχής μας!

Κάποτε ένας ηλικιωμένος κύριος, ο μακαριστός κύριος Πολύκαρπος, νεωκόρος στον ενοριακό Ιερό Ναό μας, όταν εγώ ήμουνα τότε γύρω στα 7, στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου, με στραμπουληγμένο αστράγαλο, ακινητοποιημένη από καρέκλα σε καρέκλα, ήλθε στο πατρικό μας σπίτι να με επισκεφθεί και να μου ευχηθεί γρήγορη ανάρρωση! Αγαπημένος φίλος του μακαριστού πατέρα μου, αγαπούσε πολύ μαζί κι όλα εμάς τα μικρά παιδιά, σε κάθε επίσκεψη του τα χέρια του ήταν πάντα γεμάτα από εικονίτσες, σταυρουδάκια και κομποσχοινάκια! Το θυμάμαι σαν να συνέβηκε μόλις χτες, όταν έβγαλε ένα κομποσχοινάκι από την τσέπη του, μου σταύρωσε το μέτωπο, μου έφερε μπρος από το πρόσωπο μου την εικονίτσα της μεταμορφώσεως του Κυρίου μας και μου ευχήθηκε: « Δεσποινάκι μου, να είσαι δυνατή κορίτσι μου και να προσεύχεσαι! Καλόν παράδεισο να έχεις!» Φιλησα το χέρι του μα ώσπου να φτάσει ως την έξοδο του σπιτιού μας, τα μάτια μου βούρκωσαν. «Καλόν παράδεισο» κάτι περισσότερο ήξερε ο κύριος Πολύκαρπος! Νεοκόρος στο εκκλησάκι μας, μας έλεγε πολλές ιστορίες για τον Χριστό μας κάθε φορά στην αυλή της εκκλησίας μετά τη Θεία Λειτουργία! Με τρεμάμενη φωνή μόλις που τον πρόλαβα πριν φύγει και τον φώναξα: «Κύριε Πολύκαρπε...» Ίσως να του πήρε τόσο χρόνο να γυρίσει το σώμα του ξανά προς εμένα όσο πήρε σε εμένα να επεξεργαστώ στο παιδικό μυαλό μου την ευχή του: «Καλόν παράδεισο» Γύρισε και με είδε δακρυσμένη! Με βήματα ίδια όπως θα ´κανα και γω αργά κουτσαίνοντας με πλησίασε πάλι. Κάθισε πάλι δίπλα μου και μου πήρε το χέρι. «Τι είναι κοριτσάκι μου; Γιατί δακρύζουν τα ματάκια σου;» «Γνωρίζετε κάτι περισσότερο; Από τώρα θα φύγω; Αυτό ήταν; Από στραμπούληγμα στον αστράγαλο φεύγω; Γί´ αυτό μου ευχηθήκατε « Καλόν Παράδεισο;» Πήρε και τα δυο μου χέρια μέσα στα τρεμάμενα δικά του και με κοίταξε κατάματα! « Ώσπου να φτάσεις στον Παράδεισο θα στραμπουλήξεις τον αστράγαλό σου πολλές φορές κόρη μου, σε πετραδάκια, σε πέτρες στην ανηφόρα της ζωής, θα γρατσουνούν τα γόνατά σου αλλά εσύ μ αυτά σου τα χεράκια να κανείς πρώτα το σταυρό σου, να δοξάζεις τον Θεό, να πλένεις τα γόνατα σου με νερό της βρύσης και να ανηφορίζεις πάλι.» Κι ύστερα πήρε την εικόνα του Χρυσοσώτηρος, και είπε: «Τω καιρώ εκείνο παραλαμβάνει ο Ιησούς τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη και αναφέρει αυτούς εις όρος υψηλόν κάτ´ιδιαν. Και εμεταμορφώθη έμπροσθεν αυτών και έλαμψεν το πρόσωπό του ως ο ήλιος! Τα δε ιμάτια αυτού εγένοντο λευκά ως το φως. Ήλθαν μαζί ο Μωησύς και ο Ηλίας. Ιδού νεφέλη φωτεινή επεσκίαζαν αυτούς και ιδού εκ της νεφέλης λέγουσα: « ούτος έστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ηυδόκησα, αυτού ακούεται» Χαμογέλασα και φίλησα το γέρικο χέρι του κυρίου Πολυκάρπου ανακουφισμένη από μια ακόμα θαυματουργική παρουσία του Χριστού μας! Πήρα την εικόνα μες τα χέρια μου κι όπως την κράτησα τότε θησαυρό την κρατάω ακόμα διδακτικά και προστατευτικά στο εικονοστάσι μου. Ακούμπησα πίσω στα μαξιλάρια μου κι άρχισα τις ερωτήσεις για τις δύσκολες λέξεις που δεν είχα καταλάβει. «Αυτό το κατάλαβα ότι τα ρούχα του Χριστού μας έγιναν λευκά και ότι ακούστηκε ο Πατέρας Θεός και είπε: αυτός είναι ο Υιός μου ο αληθινός και αυτόν να ακούτε, αλλά τί σημαίνουν όλα τα αλλά;» Όταν μετά από χρόνια ήλθε η στιγμή, να σταθώ ως δάσκαλα απέναντι από τα παιδιά στην τάξη και να τους εξηγήσω την ανάλυση της εικόνας του Σωτήρος Χριστού, άρχισα να λέω πάλι αυτή μου την εμπειρία με το σταμπούληγμά μου στον αστράγαλο! Την ευχή « Καλό Παράδεισο» που αν και ακούγοντας την με τρόμαξε τότε πιτσιρίκα εμένα πως έφευγα, κατανόησα πως αφορούσε όλο το ταξίδι μου σε όλη τη γη και όχι μόνο το ταξίδι μου από τη γη ως τον ουρανό! Πόσο ευλογημένα διδακτική η εικόνα του Σωτήρος! Σωτήρος του Σωτήρα της ψυχής μας! Το όρος Θαβώρ με τις τρεις κορφές του! Στην υψηλότερη κορυφή στέκεται ο Κύριος, μέσα σε φωτεινή Δόξα με φωτοειδή κύκλο μέσα στον οποίο υπάρχει ένα τετράγωνο τα δυο αλλά πρόσωπα της Αγίας Τριάδος: 1. Ο πατέρας ο οποίος ακούγεται να ονομάζει τον Κύριο Υιό Του αγαπητό, 2. Ο Θεάνθρωπος Κύριος ο οποίος μεταμορφώνεται! Τα ιμάτια του είναι κατάλευκα! Με το δεξί του χέρι μας ευλογεί ενώ στο αριστερό του χέρι κρατάει το ειλητάριο. Εμφανίζεται με ταπεινότητα ακόμα και αν λαμπρύνεται από το Φως της Θεϊκής εξουσίας Του. 3. Το Άγιο Πνεύμα το οποίο λάμπει γύρω από τον Κύριο σαν νεφέλη φωτεινή! Οι ακτίνες της Αγίας Τριάδος εκτείνονται σε κάθε έναν από τους τρεις μαθητές φωτίζοντας και ενισχύοντας τους την βαθιά τους πίστη! Δεξιά από τον Χριστό, εικονίζεται ο προφήτης Ηλίας να συνομιλεί με τον Χριστό, ενώ στα αριστερά του εικονίζεται ο προφήτης Μωυσής να κρατά την πλάκα με τους Νόμους, κλίνοντας τα σώματα τους με σεβασμό και οι δυο προς τον Κύριο. Κάτω από αυτούς κατάκοιτοι στους βράχους και αιφνιδιασμένοι από το υπέρλαμπρον Φως βρίσκονται οι τρεις μαθητές του Χριστού. Ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης. Στα προσώπα τους είναι αποτυπωμένη η έκσταση και ο θαυμασμός! Όπως κάθε βυζαντινή εικόνα έτσι και η εικόνα της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού, σκοπό έχει να διαβαστεί από εμάς τους πιστούς. Διαβάζουμε ένα από τα θαύματα του Κυρίου μας όπου φανέρωσε την Αγία Τριάδα και την κρυμμένη Θεότητά του! Επέλεξε να την φανερώσει σε τρεις από τους μαθητές Του οι οποίοι ξεχώριζαν από τους υπόλοιπους στην πίστη, στην αφοσίωση και στην αγάπη τους προς τον Κύριο! Οι τρεις αυτοί μαθητές είμαστε εμείς οι υπόλοιποι πιστοί , ο Πέτρος αν και αρνήθηκε το Δάσκαλό του τρεις φορές εντούτοις επανέρχεται στον Σωτήρα του Χριστό! Όπως εμείς στην ρουτίνα της καθημερινότητάς μας, περνάμε αδιάφορα δίπλα από τον Χριστό ή τον αρνούμαστε από το φόβο μην πεινάσουμε , μα Τον προσκυνούμε πάλι στην επίγνωση ότι είναι ο Σωτήρας μας! Ο Ιωάννης ο οποίος τον αγάπησε ως αδελφό του, και ο Ιάκωβος. Οι δυο προφήτες, προσωπικότητες της Παλαιάς Διαθήκης, συνομίλησαν με τον Χριστό για όσα πρόκειται να Του συμβούν! Ο Μωυσής αντιπροσωπεύει τους νεκρούς, ενώ ο Ηλίας ο οποίος αναλήφθηκε στον ουρανό πάνω σε πύρινο άρμα αντιπροσωπεύει τους ζωντανούς. « Ίνα μάθωσιν, ότι και θανάτου και ζωής εξουσίαν έχει και των άνω και κάτω κρατεί» Οι δυο προφήτες επιπλέον συμβολίζουν την ενότητα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Ο σκοπός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Χριστού πολύ σημαντικός! Έπρεπε να φανερώσει την θεότητά Του στους μαθητές Του, ώστε να μην κλονιστεί η πίστη τους όταν θα τον έβλεπαν να υπομένει τα Αγία Πάθη Του, ώστε να βροντοφωνάξουν μετά με ενισχυμένη την πίστη τους σε όλο τον κόσμο την Θεότητά του. Ας φωτιστεί η πίστη μας! Ας έχουμε λοιπόν καλό παράδεισο, καλόν αγώνα ώσπου να διανύσουμε το ταξίδι μας προς την αιωνιότητα! Να αναρρώνει κάθε στραμπούληγμα στους αστραγάλους μας και εμείς να κάνουμε το Σταύρο μας τρεις φορές και τρεις φορές να δοξάζουμε τον Κύριο: «Δόξα Σοι ο Θεός! «Δόξα Σοι ο Θεός! «Δόξα Σοι ο Θεός!» να σηκωνόμαστε πάλι όρθιοι και να προχωράμε ώσπου να φτάσουμε στην αιώνια ζωή του παραδείσου! Δέσποινα Αικατερίνης Ανδρέα Τενίζη

Αποφθέγματα γέροντος Νεκταρίου της Καλυβιανής

«Ὅλοι εἴμαστε ὑπὸ κατασκευήν. Ὁ ἐν μηδενὶ λειπόμενος εἶναι ἀνύπαρκτος». «Ὅταν τυλιχθοῦμε τὸ ράσο χωρὶς νὰ ξετυλιχθοῦμε τὶς ἁμαρτίες μας, τότε ἀντὶ νὰ οἰκοδομοῦμε, χαλοῦμε καὶ τὰ λίγα ποὺ μένουν ὄρθια». «Ὅποιος θέλγεται νὰ διαφημίζει σκάνδαλα, θέλει νὰ σκεπάσει τὸν ἑαυτό του. Λέει ἐνδόμυχα στοὺς ἀκροατές του: ''ἐλᾶτε νὰ δεῖτε τί κάνουν οἱ ἄλλοι, γιὰ νὰ μὴν ἀντιληφθεῖτε τί κάνω ἐγώ. Ἐλᾶτε νὰ δεῖτε, γιὰ νὰ μὴν δείτε…». «Ὅταν ἡ Ἑλλάδα ἔχει ἐθνικὲς συμφορές, τότε βγάζει ἥρωες. Καὶ ὅταν ἡ Ἐκκλησία ἔχει ἐκκοσμίκευση τότε ἐμφανίζει Ἁγίους. Πολλοὺς Ἁγίους». «Τοὺς Ἁγίους τοὺς τιμᾶμε γιατὶ ἔζησαν σὲ διαφορετικὴ ἐποχὴ ἀπὸ ἐμᾶς. Ἂν ζοῦσαν σήμερα καὶ προέβαιναν στὰ ἴδια πνευματικὰ κατορθώματα ,ποὺ ἔκαναν τότε, θὰ τοὺς κλείναμε στὸ φρενοκομεῖο». «Ὅσο χτυπιέται ἕνας Ἅγιος, τόσο καὶ μεγαλύνεται». «Τὸ πιὸ εὔκολο πράγμα στὸν κόσμο σήμερα, εἶναι νὰ χειροτονηθεῖ κάποιος Παπᾶς. Καὶ τὸ πιὸ δύσκολο νὰ ζεῖ σὰν Παπᾶς». «Θέλεις νὰ μὴν ἀπογοητευθεὶς ἀπὸ κανένα; Μὴν γοητευθεὶς ἀπὸ κανένα». «Ὅταν ἐμεῖς καμαρώνουμε τὰ χαρίσματά μας, τότε σηκώνουν ἐπανάσταση τὰ ἀνθρώπινά μας». «Μὲ συνέχει ὁ λόγος τοῦ ψαλμωδοῦ: ''Ἡ ἀφ’ ἡμῶν πορεία σύντριμμα''. Στὴν πορεία τῆς πνευματικῆς μας τελείωσης, πρέπει νὰ συντριβεῖ ἡ ψευτοπλουμισμένη βιτρίνα μας. Ἂν δὲν τὸ κάνουμε ἐμεῖς, θὰ τὸ κάνει ὁ Θεός. Γιατὶ στὸν παράδεισο δὲν μπαίνει ὅποιος ἔχει φτιασιδωμένη φινέτσα, ἀλλὰ ὅποιος ἔχει σπασμένη καρδιά. ''Καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει'' ». «Πῆγα νὰ μαλώσω μὲ τὸν Χριστὸ ὅταν εἶδα τὶς σατανικότητες καὶ τοὺς ἐκφυλισμούς, ποὺ γίνονται στὸ ὄνομά Του. Ἀλλὰ μόλις γύρισα τὴν πλάτη μου στὸν ''Χριστὸ'' τοῦ σαθροῦ συστήματος, τότε ἀκριβῶς, ἔπεσα στὴν ἀγκαλιά Του. Καὶ διαπίστωσα ὅτι αὐτὸ ποὺ ἀποστράφηκα δὲν ἦταν ὁ Χριστός, ἀλλὰ ἦταν ἕνα παραμορφωτικὸ κάτοπτρο ποὺ ἀλλοίωνε τὴν εἰκόνα Του». «Ταπείνωση δὲν εἶναι νὰ κατηγορεῖς μόνο τὸν ἑαυτό σου, ἀλλὰ νὰ ἀναγνωρίζεις ὅτι καὶ ἄλλοι εἶναι ''κάτι''. Τουλάχιστον ὅ,τι καὶ σύ». «Ὅταν μὲ ἀπειλοῦν, μονίμως ἀπαντῶ: Ἂν ἔχετε ἐξουσία ἀπὸ τὸν Θεο, τότε θὰ μὲ φάτε. Ἀλλιῶς ἄδικα μοῦ ποζάρετε τὰ ἀκονισμένα δόντια σας». «Ὁ Χριστὸς μας ἔχει λεπτότητα καὶ αρχοντιά. Σὲ κανένα δὲν ἐπεμβαίνει μὲ τὸ ζόρι. Ἀκόμη καὶ στὰ θαύματα ποὺ ἐπιτελοῦσε, ρωτοῦσε πρώτα, πρὶν ἐνεργήσει.''Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;'', ''Τί σοι θέλεις ποιήσω; Κύριε ἵνα ἀναβλέψω. Ἀνάβλεψον''. Ὁ ἀντίδικος ὅμως, ἔρχεται καὶ φουκαρώνει μέσα στὶς ψυχές μας, χωρὶς νὰ ρωτήσει κανένα. Ἀρκεῖ νὰ βρεῖ , ἔστω καὶ λίγο ἀφύλακτη τὴν πόρτα, λόγῳ τῶν ἁμαρτιῶν μας. Ἑδραιώνεται, βασανίζει καὶ δὲν φεύγει εὔκολα».

Από την Ιταλία… στο Νόβγκοροντ: Η θαυμαστή ιστορία του Οσίου Αντωνίου του Ρωμαίου

Τα στοιχεία για τον Άγιο Αντώνιο το Ρωμαίο τα παίρνουμε από το «Χρονικό του Νόβγκοροντ», από το κείμενο “Duchovnaja gramota”, ενός είδους διαθήκης του αγίου και από την προφορική παράδοση του Νόβγκοροντ, η οποία φθάνει έως τον 16ο αιώνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, ο Άγιος Αντώνιος γεννήθηκε στη Ρώμη το 1067 από πλούσιους και ευσεβείς ορθόδοξους γονείς. Σε ηλικία 17 ετών πηγαίνει στην Νότια Ιταλία, όπου γίνεται μοναχός σε κάποιο από τα πολλά ελληνικά μοναστήρια της περιοχής. Για 20 χρόνια ζει σαν ερημίτης με απόλυτη σιωπή και προσευχή, κατεβαίνοντας στο μοναστήρι μόνο για την εορτή του Πάσχα. Κατά τη διάρκεια του διωγμού των ορθοδόξων από τους Νορμανδούς κατακτητές, ο άγιος καταφεύγει σε ένα βράχο δίπλα στη θάλασσα, όπου για ένα χρόνο ζει μιμούμενος τους αρχαίους στυλίτες. Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1106 κατά τη διάρκεια μιας φοβερής τρικυμίας, ο βράχος αποκολλήθηκε από την ακτή και έπεσε στη θάλασσα. Ο άγιος, όμως, αντί να βυθιστεί και να βρει τραγικό θάνατο, βρέθηκε να ταξιδεύει πάνω στο βράχο που έπλεε πάνω στα κύματα. Αφού διέπλευσε τη Μεσόγειο θάλασσα πάνω στο πρωτοφανές αυτό πλεούμενο, πέρασε τον Ατλαντικό και τη Βαλτική θάλασσα, μπήκε στον ποταμό Νέβα, πέρασε τη λίμνη Λάντογκα και ανεβαίνοντας τον ποταμό Βαλκόβ, έφθασε στο Νόβγκοροντ, δοξάζοντας το Θεό που τον έφερε σε ορθόδοξη χώρα. Αφού πήρε την ευλογία του επισκόπου Αγίου Νικήτα, χρησιμοποιώντας για μεταφραστή έναν έμπορο που γνώριζε ελληνικά και λατινικά, ίδρυσε τη μονή του Γενεθλίου της Θεοτόκου, στο σημείο που θαυματουργικά τον έφερε ο βράχος, όπου και παρέμεινε ηγούμενος έως της κοιμήσεώς του στις 3 Αυγούστου του 1147. Ο Βίος του γράφηκε από το μοναχό Νήφωνα το 16ο αιώνα. Ο Βίος αυτός βασίστηκε σε προγενέστερο και συντομότερο βίο – συγγραφείς από τον Όσιο Ανδρέα, διαδόχου του Αγίου Αντωνίου στην ηγουμενία της μονής. Στη μονή του «Γενεθλίου» του Νόβγκοροντ σώζονται μια πέτρα, η οποία σύμφωνα με την παράδοση είναι αυτή πάνω στην οποία ταξίδεψε ο Άγιος, καθώς και άλλα προσωπικά του αντικείμενα, ορισμένα εκ των οποίων δυτικής προελεύσεως. Οι περισσότεροι επιστήμονες και ερευνητές αρνούνται την ιστορικότητα του βίου αυτού, όμως δεν είναι απίθανο κάποιος μοναχός της Νοτίου Ιταλίας να φύγει από την πατρίδα του για να γλιτώσει από τις πιέσεις των Λατίνων κατακτητών και να καταφύγει προς τον ορθόδοξο πληθυσμό κατά τον 11ο – 12ο αιώνα. Ο Όσιος Αντώνιος εορτάζει στις 3 Αυγούστου και απαντάται σε όλα τα ρωσικά «Μηναία» και συναξαριστές από το 17ο αιώνα και μετά.

Η λέξη ''φυλακή''στα αγιογραφικά χωρία

"Θοῦ, Κύριε, φυλακὴν τῷ στόματί μου" (Ψαλμ. 140:3), "ἀπὸ φυλακῆς πρωΐας μέχρι νυκτός (Ψαλμ. 129:6), "ἐν φυλακῇ ἤμην καὶ ἤλθετε πρός με" (Ματθ. 25:36). Τρεις περιπτώσεις στις οποίες έχουμε την ίδια λέξη ("φυλακή") με διαφορετικές σημασίες (σημασίες όχι άσχετες μεταξύ τους, βέβαια, χωρίς όμως και να ταυτίζονται) σε αγιογραφικά χωρία, τα οποία μάλιστα ακούγονται στις εκκλησιαστικές ακολουθίες (τα δύο πρώτα σε τακτική βάση, ενώ το τρίτο υπάρχει στο Ευαγγέλιο της Κυριακής των Απόκρεω). Η λέξη "φυλακή" (συνδεόμενη με το ρήμα "φυλάσσω/φυλάττω") έχει να κάνει γενικά με αυτό που λέμε "φύλαξη". Από εκεί απορρέουν και οι ειδικότερες σημασίες που θα δούμε εδώ. Μία από τη σημασίες αυτές είναι εκείνη της "φρουράς", της ομάδας δηλ. προσώπων που "φυλάσσουν", επιτηρούν, κάποιο πρόσωπο ή κάποιον χώρο. Αυτή είναι και η σημασία της λέξης "φυλακή" στο πρώτο απόσπασμα ("θοῦ, Κύριε, φυλακὴν τῷ στόματί μου" = "θέσε [βάλε], Κύριε, φρουρά στο στόμα μου"). Όπως σήμερα στον στρατό, έτσι και στην αρχαιότητα οι φρουρές αυτές είχαν "βάρδιες", δηλ. κανονισμένες ώρες διάρκειας. Σήμερα οι βάρδιες αυτές είναι κατά κανόνα δίωρες. Στην αρχαιότητα κρατούσαν συνολικά ένα δωδεκάωρο (από τις 6 το απόγευμα μέχρι τις 6 το πρωί της επόμενης μέρας), και, καθώς δεν υπήρχαν ρολόγια (με τη σημερινή τους μορφή τουλάχιστον), αποτελούσαν και μονάδα μέτρησης του χρόνου. Οι βάρδιες αυτές ήταν τρεις ή πέντε, αλλά στους Ρωμαίους ήταν τέσσερις (άρα τρίωρης διάρκειας η καθεμία: 6-9, 9-12, 12-3, 3-6). Στο χωρίο Ματθ. 14:25 διαβάζουμε: "τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς", δηλ. κατά το τέταρτο τρίωρο: 3-6 το πρωί. Επομένως, η φράση "ἀπὸ φυλακῆς πρωΐας μέχρι νυκτός" πρέπει να κατανοηθεί ως "από πολύ πρωί ["αξημέρωτα", "από τον βαθύ όρθρο" θα λέγαμε] μέχρι τη νύχτα", άρα, κατ' επέκταση, "όλη την ημέρα". Στην περίπτωση του "ἐν φυλακῇ ἤμην καὶ ἤλθετε πρός με" έχουμε τη σημερινή (τοπική) σημασία της λέξης "φυλακή" ως του χώρου φυλάκισης.