Κισάμου Αμφιλόχιος: ''Σήμερα ο Άρτσι, αύριο;

«Σεβασμιώτατε, εάν σκοτώσουν το παιδί μου θα πεθάνω και εγώ μαζί του», ακούω εμβρόντητος την τρεμάμενη φωνή να μου δηλώνει από το τηλέφωνο, η οποία πριν ολοκληρώσει την φράση είχε ξεσπάσει σε λυγμούς. Βλέποντας στην οθόνη του τηλεφώνου διαπιστώνω ότι είναι η μητέρα ενός παιδιού που, μετά από σοβαρό τροχαίο ατύχημα, έχει χαρακτηριστεί από τους ιατρούς του «εγκεφαλικά νεκρός» και η μητέρα του ζει και αναπνέει για το παιδί της αυτό. Όλη της η ζωή; ο γιός της αυτός. Στην συζήτηση που ακολουθεί και, αφού προσπαθώ να την ηρεμήσω, ρωτώ γιατί αυτή η ένταση, αυτό το ξέσπασμα; Από την ηρωίδα αυτή μάνα μαθαίνω την περίπτωση του 12χρονου Άρτσι (Μπάτερσμπι) από την Βρετανία, όπου οι γιατροί παρά την επίμονη άρνηση των γονέων του, τον αποσύνδεσαν από την μηχανική υποστήριξη, με αποτέλεσμα να επέλθει ο θάνατος, καθώς τον είχαν χαρακτηρίσει «εγκεφαλικά νεκρό» και θεώρησαν «ότι δεν είχε καμία ελπίδα ανάρρωσης». Αναζητώντας στο διαδίκτυο διαβάζω: «οι προσφυγές των γονέων κατά της διακοπής της μηχανικής υποστήριξης απορρίφθηκαν στο Εφετείο και από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που έκρινε ότι δεν έχει αρμοδιότητα»! Οι γονείς του Άρτσι είχαν επιδοθεί σε ένα «άνισο», όπως αποδείχθηκε, μακρύ νομικό αγώνα να παραμείνει το παιδί τους στην μηχανική υποστήριξη και να μην αποσυνδεθεί και όταν εξάντλησαν όλα τα νομικά μέσα, τα οποία απορρίφθηκαν, ζήτησαν από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας να μεταφερθεί το παιδί τους σε «κέντρο περίθαλψης», προκειμένου να έχει «αξιοπρεπή» θάνατο, όπως δήλωσαν. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, απέρριψε και αυτό το αίτημα των γονέων, δηλ. της μεταφοράς από το Βασιλικό Νοσοκομείο του Λονδίνου όπου νοσηλευόταν σε Κέντρο Αποθεραπείας, κρίνοντας ότι «οι κίνδυνοι της διακομιδής του είναι μεγάλοι και απρόβλεπτοι», καθώς το δικαστήριο συντάχθηκε με τους γιατρούς που εκτιμούσαν ότι η μεταφορά: «θα είναι επικίνδυνη για τη ζωή του αγοριού»· την ίδια ώρα που οι ίδιοι αποφάσιζαν το παιδί να αποσυνδεθεί από την μηχανική υποστήριξη, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί στον θάνατο! «Οι γονείς του Άρτσι Μπάτερσμπι ειδοποιήθηκαν ότι θα τερματιζόταν η μηχανική υποστήριξη στον εγκεφαλικά νεκρό γιο τους από τις 12:00 (ώρα Ελλάδος) του Σαββάτου (6/8). Κάτι που τελικά συνέβη», καταλήγουν τα δημοσιεύματα. Φυσικά ούτε ειδικοί, ούτε γιατροί είμαστε και η τοποθέτηση-προβληματισμός μας αυτός δεν αφορά θέματα ιατρικής. Έκφραση αγωνίας ως και την υποκρισία αλλά και των κινδύνων που, κατά την άποψη μας, ελλοχεύουν τέτοιου είδους συμπεριφορές και αποφάσεις καταθέτουμε. Στην απεγνωσμένη προσπάθεια των γονιών να κρατήσουν το παιδί τους σε μηχανική υποστήριξη, το σύστημα απαντά αρνητικά και όταν απορρίπτονται όλες οι προσφυγές οι γονείς, ως ύστατη προσπάθεια να προσφέρουν στο παιδί τους, ζητούν την μεταφορά του σε Κέντρο Αποθεραπείας. Η απάντηση που παίρνουν από τους ίδιους που έκλεισαν τα μηχανήματα υποστήριξης του παιδιού τους είναι απορριπτική γιατί: «οι κίνδυνοι της διακομιδής του είναι μεγάλοι και απρόβλεπτοι», καθώς η μεταφορά: «θα είναι επικίνδυνη για τη ζωή του αγοριού»! Δυσκολεύομαι να κατανοήσω την «λογική» αυτής της «λογικής». Οι ίδιοι που αγωνιούν για την «ζωή του αγοριού», είναι οι ίδιοι που αποφασίζουν να αποσυνθέσουν το ίδιο αυτό αγόρι από την μηχανική υποστήριξη! Ομολογώ ότι όχι μόνο δυσκολεύομαι να κατανοήσω, αλλά αισθάνομαι, το εισπράττω όλο αυτό, ως απειλή κατά της ίδιας της ζωής. Και δεν θα αναφερθώ σε γεγονότα που ασθενείς είχαν χαρακτηριστεί ως «εγκεφαλικά νεκροί», όπως η 22χρονη Σαμ Χέμινγκ, (στην Βρετανία και αυτή), που έπεσε σε κώμα ύστερα από τροχαίο ατύχημα και 19 ημέρες μετά, οι γιατροί συμβούλεψαν τους απελπισμένους γονείς της να την αφήσουν να «φύγει», κλείνοντας το μηχάνημα υποστήριξης. Και αυτό γιατί η 22χρονη κηρύχθηκε από τους γιατρούς «εγκεφαλικά νεκρή, χωρίς ελπίδες ανάκαμψης». Μάλιστα, η μητέρα της τράβηξε μια φωτογραφία με την κόρη της ενώ ετοιμαζόταν να της πει το τελευταίο «αντίο». Όμως λίγο πριν οι γιατροί αποσυνδέσουν τη Σαμ από το μηχάνημα, εκείνη κούνησε το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού της! Αμέσως οι γιατροί ανέβαλαν την αποσύνδεση και αποφάσισαν να τη διατηρήσουν σε τεχνητό κώμα. Λίγες ημέρες αργότερα, οι γιατροί της έκαναν τραχειοτομή και η νεαρή μπορούσε πλέον να αναπνέει μόνη της. Οκτώ εβδομάδες μετά η Σαμ βγήκε από το Νοσοκομείο και επέστρεψε στο σπίτι της, στο Χέρεφορντ της Αγγλίας! Ούτε στις σοβαρές επιστημονικές ενστάσεις περί «εγκεφαλικού θανάτου» που πολλοί και κορυφαίοι επιστήμονες στην Ελλάδα: (Κ. Καρακατσάνης 2001, Ε. Παναγόπουλος 1998, Μ. Βρεττός 1999, Ι. Κουντουράς 1999, Κ. Χριστοδουλίδης 1995, Ν. Μπαλαμούτσος 1999, Ν. Κωνσταντινίδης 1999, Μ. Γκιάλα 1999, A. Αβραμίδης 1995, Π. Κούγιας 1999, Α. Γουλιανός 1999, κ.α.) ως και στο εξωτερικό: (R.D. Truog 1992, D.A. Shewmon 1997, R.M. Taylor 1997, κ.α.), εκφράζουν και δεν διστάζουν να προτείνουν ακόμη και την πλήρη εγκατάλειψη της έννοιας του «εγκεφαλικού θανάτου», δηλώνοντας πως δεν ταυτίζεται ο σωματικός θάνατος με τον εγκεφαλικό θάνατο. Με τρομάζει όμως η αντίληψη-άποψη της περιρρέουσας ατμόσφαιρας, όχι και τόσο μακρινής από τα καθ΄ ημάς, η οποία ταυτίζει την «ποιότητα της ζωής», την οποία θεωρεί «το ύψιστο αγαθό», με την υγεία. «Το σημαντικότερο αγαθό που προσδίδει ποιότητα σε μια ανθρώπινη ζωή είναι η υγεία», και συνεχίζει η άποψη αυτή: «… Η απουσία της καλής υγείας είναι αρκετή για κάποιους για να θεωρούν τη συνέχιση της ζωής ανεπιθύμητη»! Είναι φανερό, κατά την άποψη μας, ότι εάν σε μια κοινωνία επικρατήσουν τέτοιου είδους αντιλήψεις, ότι δηλ. «η ποιότητα της ζωής», ταυτίζεται με την «υγεία», τότε θα προκύψει, ως φυσικό επακόλουθο, η αμφισβήτηση δικαιώματος στη ζωή όσων προσώπων στερούνται το «σημαντικό αγαθό, την υγεία». Περιττό, νομίζω, να πούμε ότι μια τέτοια θεώρηση περί της αξίας της ζωής ξυπνά εφιάλτες του παρελθόντος περί της υποτιθέμενης… «αρίας φυλής», με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Διερωτώμαι: Μια κοινωνία που θέλει να αυτοπροσδιορίζεται και να είναι: δημοκρατική, ελεύθερη, προοδευτική, ανθρωπιστική με κοινωνικές ευαισθησίες, προστάτης των αδυνάτων και των ανίσχυρων, θεματοφύλακας των αξιών και των δικαιωμάτων της ζωής, να προσθέσω και Χριστιανική; αυτή η κοινωνία δεν προβληματίζεται, δεν άγχεται και δεν αντιστέκεται σε λογικές και συμπεριφορές που εάν, άκριτα και αβασάνιστα, υιοθετηθούν τορπιλίζουν και απειλούν αυτή την ίδια την ζωή; «Βίος βίου δεόμενος ουκ έστιν βίος» (Η ζωή που φοβάται τη ζωή δεν είναι ζωή), -Μένανδρος-. imks.gr

Ἐκύκλωσαν, αί τοῦ βίου μέ ζάλαι, ὥσπερ μέλισσαι κηρίον Παρθένε

Ο Μικρός και ο Μέγας Παρακλητικός Κανόνας είναι δύο αριστουργηματικά ποιήματα τα οποία ψάλλονται στους ιερούς Ναούς μας εναλλάξ τα απογεύματα του Δεκαπενταύγουστου. Δυο ύμνοι πασίγνωστοι, δημοφιλείς, ταπεινή εξομολόγηση αμέτρητων ψυχών, θρηνητική και παρακλητική αναφορά του πληρώματος των πιστών στην Κυρία και Δέσποινα του κόσμου, την Υπεραγία Θεοτόκο, συνοψίζουν την πίστη της Εκκλησίας μας για το πρόσωπο της Κυρίας Θεοτόκου, όπως μας την παρέδωσαν οι Πατέρες των Οικουμενικών Συνόδων. Ταυτόχρονα εναποθέτουν στη στοργική αγκαλιά της όλα τα βάσανα, τους καημούς, τους πειρασμούς, τις θλίψεις, τις δοκιμασίες, εκλιπαρώντας για βοήθεια και προστασία. Ας υμνήσουμε και εμείς μετά των αγίων Αγγέλων όχι μόνο με λόγια και λέξεις, αλλά κυρίως με έργα αρετής και αγάπης, μιμούμενοι κατά το δυνατόν τον ανυπέρβλητο πλούτο της αρετής και την αγιότητα της Παναγίας μας, της Μητέρας των Χριστιανών, ώστε να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε σε όλα τα εμπόδια του παρόντος κόσμου που ζούμε και να φθάσουμε στη “μέλλουσαν πόλιν”(Εβρ.13,14) που επιζητούμε, τον αγιασμό και τη σωτηρία. “Ἐκύκλωσαν, αἵ τοῦ βίου μέ ζάλαι, ὥσπερ μέλισσαι κηρίον Παρθένε” Οι μέριμνες του βίου και η εναπόθεση της ελπίδας μας στην Παναγία “Ἐκύκλωσαν, αἵ τοῦ βίου μέ ζάλαι, ὥσπερ μέλισσαι κηρίον Παρθένε, καί τήν ἐμήν κατασχοῦσαι καρδίαν, κατατιτρώσκουσι βέλει τῶν θλίψεων”, αναφωνεί προς την Παναγία ο υμνωδός στον Μέγα Παρακλητικό Κανόνα. Παρομοιάζει τις μέριμνες της καθημερινής ζωής με τις μέλισσες. Όπως οι μέλισσες μέσα στην κυψέλη προκαλούν βουητό ανακινώντας τα φτερά τους, κατά τον ίδιο τρόπο οι μέριμνες της καθημερινότητας μάς ζαλίζουν, δεν μας αφήνουν να ηρεμήσουμε μέρα και νύχτα, μας βασανίζουν και μας οδηγούν σε απόγνωση. Ταυτόχρονα όμως ο υμνωδός και μαζί του και εμείς, εναποθέτουμε την ελπίδα μας στην Κυρία Θεοτόκο: “Καὶ ποῦ λοιπόν, ἄλλην εὑρήσω ἀντίληψιν; ποῦ προσφύγω; ποῦ δὲ καὶ σωθήσομαι; τίνα θερμὴν ἔξω βοηθόν, θλίψεσι τοῦ βίου καὶ ζάλαις οἴμοι! κλονούμενος; Εἰς σὲ μόνην ἐλπίζω, καὶ θαρρῶ καὶ καυχῶμαι, καὶ προστρέχω τῇ σκέπῃ σου σῶσον με”, δηλαδή αναγνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει άλλη άγκυρα ελπίδας, άλλη θερμή βοήθεια και καταφυγή παρά μόνο η προσφυγή στην αγκαλιά της γλυκυτάτης Μητέρας μας, της Παναγίας. Πολλές είναι οι αιτίες πού φέρνουν την ανησυχία στην ψυχή μας. Πολλά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, πολλές οι πληγές της ψυχής μας από τις δοκιμασίες του παρελθόντος, από τις δυσκολίες του παρόντος και τους φόβους για το μέλλον μας. Πώς θα αντιμετωπίσουμε τις έκτακτες και απρόβλεπτες δυσκολίες; Πως θα αντεπεξέλθουμε στις οικονομικές δυσκολίες; Πως θα γλιτώσουμε ένα συγγενικό μας πρόσωπο από τις διάφορες εξαρτήσεις; Πως θα επέλθει η ειρήνη στο σπιτικό μας ώστε να παύσουν οι διχόνοιες και οι καυγάδες; Πως θα βρούμε λύση σε όλα αυτά; Είναι ανθρώπινο αυτές οι καταστάσεις να στενοχωρούν την ψυχή μας, να την πνίγουν με σκέψεις σκοτεινές και να προκαλούν αισθήματα αγωνίας. Δεν μας αφήνουν να ειρηνεύσουμε και να γαληνέψουμε. Γι΄ αυτό και εκλιπαρούμε την Παναγία να μας παράσχει την ειρήνη: “εἰρήνευσον, Κόρη, τῇ γαλήνῃ, τῇ τοῦ Υἱοῦ καὶ Θεοῦ Σου, Πανάμωμε”. Η πολύτιμος γαλήνη και ηρεμία βασιλεύει στην ψυχή μας όταν ακολουθούμε το λόγο του Ιησού Χριστού που μας προτρέπει να εμπιστεύομεθα όλα τα ζητήματα της ζωής μας στη Θεία Πρόνοια. Μας διδάσκει ο άγιος Πορφύριος ο καυσοκαλυβίτης: “Ξέρετε, αὐτὸ ποὺ λέγει ἡ Γραφή ‘καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλής ὑμῶν ἠριθμημέναι εἰσί’, είναι πραγματικότητα. Έτσι είναι. Τίποτε στὴ ζωή μας δεν είναι τυχαίο. Ο Θεός φροντίζει ακόμη και για τις πιο μικρές λεπτομέρειες της ζωής μας. Δεν αδιαφορεί για μας, δεν είμαστε μόνοι στον κόσμο. Μας αγαπά πολύ, μας έχει στο νου του κάθε στιγμή και μας προστατεύει”. Η εμπιστοσύνη στην Θεία Πρόνοια γεμίζει την ψυχή με το αντίδοτο της λύπης-κατάθλιψης πού είναι η πνευματική χαρά και γεννά την ελπίδα η οποία τρέφεται από την πίστη μας, την εμπιστοσύνη μας στο Θεό: “τῇ γὰρ ἐλπίδι ἐσώθημεν”(Ρωμ. 8, 24-25), όπως αναφέρει ο απ. Παύλος. Η ελπίδα είναι η δύναμη που έχει ο άνθρωπος για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής, σημαίνει βεβαιότητα για άμεση επέμβαση του Θεού. Χωρίς αυτήν την ελπίδα η ζωή μας θα ήταν γεμάτη απογοήτευση και δυστυχία. “Όποιος παρακολουθεί τις ευεργεσίες του Θεού, μαθαίνει να εξαρτά τον εαυτό του από την Θεία Πρόνοια”, μας διδάσκει ο άγιος Παΐσιος ο αγιορείτης, και θα αναφέρουμε ένα θαυμαστό περιστατικό από τη ζωή του που καταδεικνύει την πρόνοια της Παναγίας για όλους μας. Όταν ήταν στην Μονή Φιλοθέου, αμέσως μετά την αγρυπνία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τον απέστειλε ένας προϊστάμενος για ένα διακόνημα έξω από το μοναστήρι. Έχοντας διέλθει πολυήμερη αυστηρότατη νηστεία, ουσιαστικά ασιτία, και χωρίς να έχει φάει κάτι μετά την αγρυπνία, άρχισε να ζαλίζεται κατά την οδοιπορία καταβεβλημένος από την αυστηρή άσκηση. Ευρισκόμενος σε απόγνωση σταμάτησε να ξαποστάσει κάπου και εμπιστεύθηκε την πρόνοια της Παναγίας για να του οικονομήσει λίγη τροφή. Τότε βλέπει μπροστά του έναν Μοναχό που κρατούσε ένα στρογγυλό ψωμί, δύο σύκα και ένα μεγάλο τσαμπί σταφύλι. “Πάρε αυτά”, του είπε, “εις δόξαν της Κυρίας Θεοτόκου”, και χάθηκε. Τότε τον έπιασαν τα κλάματα και ούτε ήθελε να φάει πια και ανεγνώρισε την πρόνοια της Παναγίας λέγοντας: “Τι Μάνα είναι Αυτή! Να φροντίζει και για τις μικρότερες λεπτομέρειες! Ξέρεις τι θα πει αυτό!“. Ας εναποθέσουμε και εμείς τις ελπίδες μας στην ακοίμητη πρεσβεία Της Παναγίας και ας αναλογιστούμε πόσες φορές στάθηκε δίπλα μας, πόσες φορές έδωσε λύση στα προβλήματά μας, πόσες φορές μας διέσωσε και οικονόμησε την αίσια έκβαση των πραγμάτων, ώστε να αναφωνήσουμε και να ομολογήσουμε: “Ἐθαυμάστωσας ὄντως, νῦν ἐπ’ ἐμοὶ Δέσποινα, τὰς εὐεργεσίας σου Κόρη, καὶ τὰ ἐλέη σου· ὅθεν δοξάζω σε, καὶ ἀνυμνῶ καὶ γεραίρω, τὴν πολλὴν καὶ ἄμετρον, κηδεμονίαν σου”.

Η Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας του Κάστρου στην Λέρο

Φυλάσσεται στην εκκλησία της Παναγίας του Μεσαιωνικού Κάστρου, στην Λέρο. Στις 24 Δεκεμβρίου του 1522, μετά την πολιορκία της Ρόδου, υπογράφτηκε συνθήκη μεταξύ του Σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή και του Μεγάλου Άρχοντα των Ιπποτών Φίλιππου Βιλιέρου Ντε Λ’ Ισλ – Αδάμ και η Λέρος, μαζί με όλες τις κτήσεις του Τάγματος στο Αιγαίο, πέρασε σε Οθωμανικά χέρια, έτσι οι οθωμανοί έφτασαν στην Λέρο και εγκαταστάθηκαν στο νησί. Ένα πρωί, οι Οθωμανοί στρατιώτες του Κάστρου είδαν μακρυά μέσα στο γιαλό μία βάρκα να πλέει μόνη της και να πλησιάζει στο λιμάνι του νησιού, στείλανε έτσι ένα απόσπασμα και όταν η βάρκα πλησίασε είδανε μέσα την εικόνα της Παναγίας μόνην της και δεξιά και αριστερά της να καίνε δύο καντήλια. Καλέσανε τότε τους ιερείς του νησιού που πήγανε στο λιμάνι μαζί με πολλούς κατοίκους αφού μαθεύτηκε το γεγονός, πήρανε την εικόνα και την μετέφεραν στον μητροπολιτικό ναό της Λέρου, πιθανόν στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Στο σημείο που βρίσκεται η σημερινή εκκλησία της Παναγίας στο Κάστρο εκείνη την εποχή υπήρχαν στρατιωτικές αποθήκες των Τούρκων που φυλούσαν την πυριτιδαποθήκη τους (μπαρουτχανέ) και ένα πρωί που άνοιξαν την πόρτα της αποθήκες οι τούρκοι στρατιώτες είδανε έκπληκτοι επάνω σε βαρέλι την εικόνα που είχανε παραδώσει στους ιερείς και είχανε τοποθετήσει στην μητρόπολη με τα δύο καντήλια αναμένα δεξιά και αριστερά. Ενημέρωσαν τον διοικητή τους και αυτός θύμωσε αφού υπέθεσε ότι οι στρατιώτες τους χρηματίστηκαν από τους Ελληνες ιερείς να πάνε την εικόνα στην αποθήκη, έτσι ξαναέστειλε την εικόνα πίσω στην Μητρόπολη όμως αυτό ξαναέγινε 3 – 4 φορές και ο Τούρκος διοικητής έξαλλος παίρνει τα κλειδιά από τους στρατιώτες και αφού αλυσόδεσε την πόρτα της αποθήκης, την κλείδωσε και πήρε αυτός τα κλειδιά. Την επόμενη το πρωί όμως όταν άνοιξε ο ίδιος την πόρτα της αποθήκης είδε έκπληκτος την εικόνα επάνω σε ένα βαρέλι με τα καντήλια αναμμένα και αναφώνησε: Θαύμα !! και μετά από αυτό έδωσε την άδεια και χτίστηκε ο ναός που φιλοξενεί σήμερα την εικόνα της Παναγίας του Κάστρου ενώ κατά μία άλλη παράδοση η εικόνα έφθασε με τον ίδιο τρόπο στο νησί της Λέρου κατά την εποχή της εικονομαχίας. Το Μεσαιωνικό Κάστρο της Λέρου βρίσκεται βορειοανατολικά του νησιού και σε ύψος 600 περίπου μέτρων από την θάλασσα, στο λόφο Απιτύκι (ή Πιτύκι) ενώ πήρε το όνομά του από το ναό της Θεοτόκου όπου είναι αποθησαυρισμένο το «Ιερό Παλλάδιο των Λερίων», η εικόνα της Παναγίας που έναν θαυμαστό τρόπο έφθασε στο νησί της Λέρου αλλά και εξίσου θαυματουργό τρόπο επέλεξε η ίδια η Παναγία το τόπο του ναού Της. Σε χρυσόβουλο διάταγμα του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ Κομνηνού με χρονολογία 1087 που σώζεται στη Μονή της Πάτμου το Κάστρο της Λέρου απαντάται με την ονομασία Κάστρο Παντελίου και είναι χτισμένο επάνω σε θεμέλια μιάς Αρχαίας Ακρόπολης ενώ στη σημερινή του μορφή το διαμόρφωσαν οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννου μετά τους Βυζαντινούς του κτήτορες. Ο μονόχωρος ναός της Παναγίας αρχικά χτίστηκε τον 11ο αιώνα ενώ στην σημερινή του θέση οικοδομήθηκε μετά το 1669 και πρέπει να ανακαινίστηκε μάλοον αλλά και να διευρύνθηκε ως το 1719, χρονιά κατά την οποία εγκαινιάστηκε από τον μητροπολίτη Καρπάθου Νεόφυτο Γαιρμάνη ενώ διαθέτει ένα εξαιρετικά περίτεχνο χρυσοποίκιλτο τέμπλο, σπουδαίο Δεσποτικό θρόνο αλλά και εξαιρετικό Άμβωνα, κατασκευές όλες του 1745. Μέσα στο χώρο του Κάστρου της Λέρου υπάρχει επίσης ο ναός της Αγίας Τριάδας με ορισμένα σπαράγματα τοιχογραφιών του 9ου αιώνα, ο ναός του Αγίου Νικολάου και ένας μεσαιωνικός ναός που πρόσφατα αφιερώθηκε στον «Άγνωστο Χριστιανό Μάρτυρα». Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας είναι του τύπου της Οδηγήτριας, μικρών διαστάσεων, φέρει επένδυση με ασήμι και άργυρο κατασκευής του 1732 αλλά και την χρονολογία φιλοτέχνησής της, το 728 ενώ πιθανολογείται ότι είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Επί αρχιερατείας Νεκταρίου Χατζημιχάλη αναπαλαιώθησαν ο περιβάλλων χώρος και τα και ανηγέρθηκε ιδιαίτερος χώρος όπου συνελλέγησαν και φυλάσσονται Ιερά Κειμήλια όλων των ναών του νησιού ενώ στον ίδιο χώρο φυλάσσεται και η προσωπική του βιβλιοθήκη. Επίσης εδώ είναι αποθησαυρισμένη η περίφημη βιβλιοθήκη της Παναγίας του Κάστρου που περιέχει χειρόγραφα και παλαίτυπα που χρησιμοποιούσαν σε δύσκολες εποχές οι μαθητές της Σχολής του Μοναχού Δαμασκηνού ενώ σε παλαιό τάφο, στο κλίτος του ναού αναπαύεται εν ειρήνη μια σπουδαία οσιακή μορφή του 2Οου αιώνα η γερόντισσα Γαβριηλία Παπαγιάννη. Η σύναξη της Παναγίας του Κάστρου στην Λέρο εορτάζεται στις 15 Αυγούστου.

Κυριακή Η’ Ματθαίου-Στην έρημο ο Κύριος πολλαπλασιάζει τον άρτο,στη Θεία Ευχαριστία προσφέρεται ο άρτος «ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καὶ μηδέποτε δαπανόμενος»

Στο σημερινό θαύμα που ακούσαμε σήμερα αδελφοί μου, η Εκκλησία, μας δίνει εκκλησιολογικό και ευχαριστιακό νόημα. Το θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων είναι μια προτύπωση του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας, όπου ο νεκρός από την αμαρτία άνθρωπος λαμβάνει την ενυπόστατη ζωή, που είναι ο Χριστός μας και έτσι επανέρχεται στην ζωή. Μας δίνεται η αφορμή λοιπόν να κάνουμε μερικές σκέψεις γύρω από αυτό το μεγάλο θαύμα του Κυρίου μας. Ο Κύριός μας ποτέ δεν αγνόησε τα προβλήματα των ανθρώπων, της υγείας και της διατροφής. Πάντοτε όμως το κύριο μέλημά Του ήταν η σωτηρία των ανθρώπων, άλλωστε γι’ αυτό ήλθε και έγινε άνθρωπος. Μετά το μαρτυρικό θάνατο του Ιωάννου του Προδρόμου, καταφεύγει στην έρημο να ησυχάσει και να αποφύγει την μανία της Ηρωδιάδος. Εκεί τον μαθαίνει και ο κόσμος και τον ακολουθεί προκειμένου να ακούσει και να πάρει ευλογία, να θεραπευθεί. Βλέποντας τον κόσμο συγκινείται και θεραπεύει τους αρρώστους. Αφού τους χόρτασε πνευματικά με τους θείους λόγους Του, βλέποντας ότι «ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος», θέλησε να τους χορτάσει και υλικά. Όπως ακούσαμε, δεν υπήρχαν τροφές εκτός από «πέντε άρτους και δύο ιχθείς» που είχαν οι μαθητές. Αυτά ευλόγησε και «ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν». Και όχι μόνον· υπήρξαν και περισσεύματα δώδεκα κοφίνια γεμάτα. Υπερφυές και μεγάλο θαύμα αδελφοί. Δεν έφαγαν πενήντα και εκατό, πέντε χιλιάδες άνδρες, χωριστά τα παιδιά και οι γυναίκες. Εκπλήσσει το πλήθος των ανθρώπων που τρέχουν πίσω από τον Χριστό μας. Πόση αγάπη και πόση λαχτάρα να τον δουν να τον ακούσουν και εκείνος τους αγαπά και ανταποκρίνεται πάντα. Πόσα κοινά στοιχεία και σημεία υπάρχουν αδελφοί μου στο σημερινό θαύμα που ακούσαμε με το άλλο θαύμα της θείας Ευχαριστίας. Το πλέον βασικό σημείο είναι ο πολλαπλασιασμός και στα δύο αυτά θαύματα. Στην έρημο ο Κύριος πολλαπλασιάζει τον άρτο και χορταίνει πλήθος ανθρώπων. Στο ιερό μυστήριο της θείας Ευχαριστίας προσφέρεται ο «ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς» «ὁ μελιζόμενος καὶ μὴ διαιρούμενος, ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καὶ μηδέποτε δαπανόμενος». Αυτοί που έφαγαν στην έρημο χόρτασαν αλλά ξανά πείνασαν μετά από ολίγον και πέθαναν. Από τον Ουράνιο άρτο της θείας Ευχαριστίας αυτοί που τον τρώνε θα είναι και θα παραμένουν αγιασμένοι, «τοὺς ἐσθίοντας ἁγιάζων». Όποιος τρώει το Σώμα του Κυρίου και πίνει το αίμα Του δεν πρόκειται να πεθάνει ποτέ. Έτσι η θεία Ευχαριστία γίνεται το κέντρο της πνευματικής ζωής της Εκκλησίας μας. Δεν είναι τυχαίο ότι εκτός των πέντε άρτων, προσφέρθηκαν στον Χριστό μας και δύο ιχθείς. Ο άρτος συμβολίζει τον άρτο της ζωής, τον Κύριο μας. Αλλά και τα γράμματα της λέξεως ιχθύς κωδικοποιούνται μεταξύ των πρώτων Χριστιανών ώστε να αναγνωρίζονται μεταξύ τους συνοψίζοντας την φράση Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ. Κατά τους Αγίους Πατέρες ο βασικός σκοπός είναι η ίδρυση του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας όπου ο άνθρωπος αποκτά κοινωνία με τον Θεό. Καιρός αδελφοί μου να κατανοήσουμε «το μέγα της σωτηρίας μυστήριον» που δεν είναι άλλο από την θεία Ευχαριστία – Θ. Κοινωνία που μας προσφέρει την ένωση με τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Αυτό είναι άλλωστε Εκκλησία! Ενότητα του Θεού και του κόσμου. Πνευματική και Χριστιανική ζωή δεν υπάρχει χωρίς την μετοχή στο Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Αν θέλουμε η κοινωνία μας να είναι κοινωνία Χριστού και Σώμα δικό Του, ας μάθουμε να ζούμε ευχαριστιακά. Τότε η έρημος του κόσμου μπορεί να γίνει πηγή ζωής και όχι θανάτου.Αμήν!

Πόσο ευλογημένα διδακτική η εικόνα του Σωτήρος! Σωτήρος του Σωτήρα της ψυχής μας!

Κάποτε ένας ηλικιωμένος κύριος, ο μακαριστός κύριος Πολύκαρπος, νεωκόρος στον ενοριακό Ιερό Ναό μας, όταν εγώ ήμουνα τότε γύρω στα 7, στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου, με στραμπουληγμένο αστράγαλο, ακινητοποιημένη από καρέκλα σε καρέκλα, ήλθε στο πατρικό μας σπίτι να με επισκεφθεί και να μου ευχηθεί γρήγορη ανάρρωση! Αγαπημένος φίλος του μακαριστού πατέρα μου, αγαπούσε πολύ μαζί κι όλα εμάς τα μικρά παιδιά, σε κάθε επίσκεψη του τα χέρια του ήταν πάντα γεμάτα από εικονίτσες, σταυρουδάκια και κομποσχοινάκια! Το θυμάμαι σαν να συνέβηκε μόλις χτες, όταν έβγαλε ένα κομποσχοινάκι από την τσέπη του, μου σταύρωσε το μέτωπο, μου έφερε μπρος από το πρόσωπο μου την εικονίτσα της μεταμορφώσεως του Κυρίου μας και μου ευχήθηκε: « Δεσποινάκι μου, να είσαι δυνατή κορίτσι μου και να προσεύχεσαι! Καλόν παράδεισο να έχεις!» Φιλησα το χέρι του μα ώσπου να φτάσει ως την έξοδο του σπιτιού μας, τα μάτια μου βούρκωσαν. «Καλόν παράδεισο» κάτι περισσότερο ήξερε ο κύριος Πολύκαρπος! Νεοκόρος στο εκκλησάκι μας, μας έλεγε πολλές ιστορίες για τον Χριστό μας κάθε φορά στην αυλή της εκκλησίας μετά τη Θεία Λειτουργία! Με τρεμάμενη φωνή μόλις που τον πρόλαβα πριν φύγει και τον φώναξα: «Κύριε Πολύκαρπε...» Ίσως να του πήρε τόσο χρόνο να γυρίσει το σώμα του ξανά προς εμένα όσο πήρε σε εμένα να επεξεργαστώ στο παιδικό μυαλό μου την ευχή του: «Καλόν παράδεισο» Γύρισε και με είδε δακρυσμένη! Με βήματα ίδια όπως θα ´κανα και γω αργά κουτσαίνοντας με πλησίασε πάλι. Κάθισε πάλι δίπλα μου και μου πήρε το χέρι. «Τι είναι κοριτσάκι μου; Γιατί δακρύζουν τα ματάκια σου;» «Γνωρίζετε κάτι περισσότερο; Από τώρα θα φύγω; Αυτό ήταν; Από στραμπούληγμα στον αστράγαλο φεύγω; Γί´ αυτό μου ευχηθήκατε « Καλόν Παράδεισο;» Πήρε και τα δυο μου χέρια μέσα στα τρεμάμενα δικά του και με κοίταξε κατάματα! « Ώσπου να φτάσεις στον Παράδεισο θα στραμπουλήξεις τον αστράγαλό σου πολλές φορές κόρη μου, σε πετραδάκια, σε πέτρες στην ανηφόρα της ζωής, θα γρατσουνούν τα γόνατά σου αλλά εσύ μ αυτά σου τα χεράκια να κανείς πρώτα το σταυρό σου, να δοξάζεις τον Θεό, να πλένεις τα γόνατα σου με νερό της βρύσης και να ανηφορίζεις πάλι.» Κι ύστερα πήρε την εικόνα του Χρυσοσώτηρος, και είπε: «Τω καιρώ εκείνο παραλαμβάνει ο Ιησούς τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη και αναφέρει αυτούς εις όρος υψηλόν κάτ´ιδιαν. Και εμεταμορφώθη έμπροσθεν αυτών και έλαμψεν το πρόσωπό του ως ο ήλιος! Τα δε ιμάτια αυτού εγένοντο λευκά ως το φως. Ήλθαν μαζί ο Μωησύς και ο Ηλίας. Ιδού νεφέλη φωτεινή επεσκίαζαν αυτούς και ιδού εκ της νεφέλης λέγουσα: « ούτος έστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ηυδόκησα, αυτού ακούεται» Χαμογέλασα και φίλησα το γέρικο χέρι του κυρίου Πολυκάρπου ανακουφισμένη από μια ακόμα θαυματουργική παρουσία του Χριστού μας! Πήρα την εικόνα μες τα χέρια μου κι όπως την κράτησα τότε θησαυρό την κρατάω ακόμα διδακτικά και προστατευτικά στο εικονοστάσι μου. Ακούμπησα πίσω στα μαξιλάρια μου κι άρχισα τις ερωτήσεις για τις δύσκολες λέξεις που δεν είχα καταλάβει. «Αυτό το κατάλαβα ότι τα ρούχα του Χριστού μας έγιναν λευκά και ότι ακούστηκε ο Πατέρας Θεός και είπε: αυτός είναι ο Υιός μου ο αληθινός και αυτόν να ακούτε, αλλά τί σημαίνουν όλα τα αλλά;» Όταν μετά από χρόνια ήλθε η στιγμή, να σταθώ ως δάσκαλα απέναντι από τα παιδιά στην τάξη και να τους εξηγήσω την ανάλυση της εικόνας του Σωτήρος Χριστού, άρχισα να λέω πάλι αυτή μου την εμπειρία με το σταμπούληγμά μου στον αστράγαλο! Την ευχή « Καλό Παράδεισο» που αν και ακούγοντας την με τρόμαξε τότε πιτσιρίκα εμένα πως έφευγα, κατανόησα πως αφορούσε όλο το ταξίδι μου σε όλη τη γη και όχι μόνο το ταξίδι μου από τη γη ως τον ουρανό! Πόσο ευλογημένα διδακτική η εικόνα του Σωτήρος! Σωτήρος του Σωτήρα της ψυχής μας! Το όρος Θαβώρ με τις τρεις κορφές του! Στην υψηλότερη κορυφή στέκεται ο Κύριος, μέσα σε φωτεινή Δόξα με φωτοειδή κύκλο μέσα στον οποίο υπάρχει ένα τετράγωνο τα δυο αλλά πρόσωπα της Αγίας Τριάδος: 1. Ο πατέρας ο οποίος ακούγεται να ονομάζει τον Κύριο Υιό Του αγαπητό, 2. Ο Θεάνθρωπος Κύριος ο οποίος μεταμορφώνεται! Τα ιμάτια του είναι κατάλευκα! Με το δεξί του χέρι μας ευλογεί ενώ στο αριστερό του χέρι κρατάει το ειλητάριο. Εμφανίζεται με ταπεινότητα ακόμα και αν λαμπρύνεται από το Φως της Θεϊκής εξουσίας Του. 3. Το Άγιο Πνεύμα το οποίο λάμπει γύρω από τον Κύριο σαν νεφέλη φωτεινή! Οι ακτίνες της Αγίας Τριάδος εκτείνονται σε κάθε έναν από τους τρεις μαθητές φωτίζοντας και ενισχύοντας τους την βαθιά τους πίστη! Δεξιά από τον Χριστό, εικονίζεται ο προφήτης Ηλίας να συνομιλεί με τον Χριστό, ενώ στα αριστερά του εικονίζεται ο προφήτης Μωυσής να κρατά την πλάκα με τους Νόμους, κλίνοντας τα σώματα τους με σεβασμό και οι δυο προς τον Κύριο. Κάτω από αυτούς κατάκοιτοι στους βράχους και αιφνιδιασμένοι από το υπέρλαμπρον Φως βρίσκονται οι τρεις μαθητές του Χριστού. Ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης. Στα προσώπα τους είναι αποτυπωμένη η έκσταση και ο θαυμασμός! Όπως κάθε βυζαντινή εικόνα έτσι και η εικόνα της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού, σκοπό έχει να διαβαστεί από εμάς τους πιστούς. Διαβάζουμε ένα από τα θαύματα του Κυρίου μας όπου φανέρωσε την Αγία Τριάδα και την κρυμμένη Θεότητά του! Επέλεξε να την φανερώσει σε τρεις από τους μαθητές Του οι οποίοι ξεχώριζαν από τους υπόλοιπους στην πίστη, στην αφοσίωση και στην αγάπη τους προς τον Κύριο! Οι τρεις αυτοί μαθητές είμαστε εμείς οι υπόλοιποι πιστοί , ο Πέτρος αν και αρνήθηκε το Δάσκαλό του τρεις φορές εντούτοις επανέρχεται στον Σωτήρα του Χριστό! Όπως εμείς στην ρουτίνα της καθημερινότητάς μας, περνάμε αδιάφορα δίπλα από τον Χριστό ή τον αρνούμαστε από το φόβο μην πεινάσουμε , μα Τον προσκυνούμε πάλι στην επίγνωση ότι είναι ο Σωτήρας μας! Ο Ιωάννης ο οποίος τον αγάπησε ως αδελφό του, και ο Ιάκωβος. Οι δυο προφήτες, προσωπικότητες της Παλαιάς Διαθήκης, συνομίλησαν με τον Χριστό για όσα πρόκειται να Του συμβούν! Ο Μωυσής αντιπροσωπεύει τους νεκρούς, ενώ ο Ηλίας ο οποίος αναλήφθηκε στον ουρανό πάνω σε πύρινο άρμα αντιπροσωπεύει τους ζωντανούς. « Ίνα μάθωσιν, ότι και θανάτου και ζωής εξουσίαν έχει και των άνω και κάτω κρατεί» Οι δυο προφήτες επιπλέον συμβολίζουν την ενότητα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Ο σκοπός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Χριστού πολύ σημαντικός! Έπρεπε να φανερώσει την θεότητά Του στους μαθητές Του, ώστε να μην κλονιστεί η πίστη τους όταν θα τον έβλεπαν να υπομένει τα Αγία Πάθη Του, ώστε να βροντοφωνάξουν μετά με ενισχυμένη την πίστη τους σε όλο τον κόσμο την Θεότητά του. Ας φωτιστεί η πίστη μας! Ας έχουμε λοιπόν καλό παράδεισο, καλόν αγώνα ώσπου να διανύσουμε το ταξίδι μας προς την αιωνιότητα! Να αναρρώνει κάθε στραμπούληγμα στους αστραγάλους μας και εμείς να κάνουμε το Σταύρο μας τρεις φορές και τρεις φορές να δοξάζουμε τον Κύριο: «Δόξα Σοι ο Θεός! «Δόξα Σοι ο Θεός! «Δόξα Σοι ο Θεός!» να σηκωνόμαστε πάλι όρθιοι και να προχωράμε ώσπου να φτάσουμε στην αιώνια ζωή του παραδείσου! Δέσποινα Αικατερίνης Ανδρέα Τενίζη