Μερικές ντουφεκιές για την τιμή των όπλων;

Επειδή τέτοιες μέρες ακούγονται διάφορα, θέλω να ξεκαθαρίσω πώς έγιναν εκείνα τα πράγματα στις 28 Οκτωβρίου 1940. Λοιπόν, πάει ο Γκράτσι μια νύχτα με φεγγάρι, που έλεγε η Βέμπο, στον Μεταξά και του λέει τα καθέκαστα. Ο Μεταξάς σκέφτεται αμέσως ότι την απόφαση γι’ αυτά δεν πρέπει να την πάρει δικτατορικά αλλά πρέπει να αποφασίσει δημοκρατικά ο ίδιος ο Λαός. Και έτσι του απαντάει «Alors c᾽est le plébiscite». Ο Γκράτσι δεν καταλαβαίνει γρι, γιατί ως καραφασίστας δεν έμαθε ποτέ για εκλογές και δημοψηφίσματα και του λέει «Une traduction s'il vous plaît». Ο Μεταξάς επαναλαμβάνει «Alors, c᾽est le référendum». Και ο Γκράτσι πάει τρέχοντας στην Πρεσβεία του να βρει ΓαλλοΙταλικό λεξικό. Και έτσι εγένετο το referendum, το δημοψήφισμα. Επειδή η κατάσταση ήταν επείγουσα, ο Μεταξάς διέταξε να τυπωθεί ένα ντραφτ, στα γαλλικά βέβαια, που είχε στο περιθώριο προσωπικές σημειώσεις του Γκράτσι. Κανένας δεν είδε ποτέ το τελικό κείμενο. Όπως επιβεβαιώθηκε και πρόσφατα, εκτός από γουρούνι στο σακί υπάρχει και δημοψήφισμα στο σακί. Ο πονηρός ο δικτάτορας πολύ ύποπτα έβαλε στο ψηφοδέλτιο πρώτα το ΝΑΙ και μετά το ΟΧΙ. Το δημοψήφισμα, όμως, έβγαλε το ΟΧΙ με ένα πρωτοφανές 95%. Το 5% που ψήφισε ΝΑΙ ήταν Ιθακήσιοι και Κεφαλονίτες συμπατριώτες του Μεταξά και οι οπαδοί του τιμημένου ΚΚΕ, γιατί ήξεραν ότι ο Μουσολίνι ήταν κολλητάρι του Χίτλερ που ήταν φιλαράκι και σύμμαχος του Πατερούλη Στάλιν, με συνθήκη παρακαλώ. Αυτή ήταν η μοναδική φορά που ένα δημοψήφισμα από έναν δικτάτορα δεν πήρε 95% ΝΑΙ. Ο Μεταξάς το σκέφτηκε για λίγο αλλά τελικά δεν έκανε το ΟΧΙ ΝΑΙ. Είπε, όπως γράφει στα απομνημονεύματά του, «Δικτάτορας είμαι, όχι κατσαπλιάς». Εκάλεσε τον Γκράτσι και του είπε απλά «Alors, c'est la guerre”. Υπέθεσε ότι ο μακαρονάς είχε μάθει ότι η κάλπη έβγαλε ΟΧΙ. Έτσι πολιτογραφήθηκε ότι ο Μεταξάς είπε μόνο «Λοιπόν, έχουμε πόλεμο», και το ΟΧΙ το είπε ο Λαός. Γι’ αυτό ο εγκυρότατος προοδευτικός Τύπος, με επικεφαλής τον Ριζοσπάστη, γράφει πάντα τέτοια εποχή ότι το ΟΧΙ δεν το είπε ο Μεταξάς άλλα ο Λαός. Έχουν απόλυτο δίκιο. Ο Γκράτσι δεν γράφει πουθενά στο βιβλίο του[1] ότι ο Μεταξάς του είπε «ΟΧΙ». Και τώρα να σοβαρευτούμε. Για δεκαετίες η Αριστερά και τα έντυπά της μας λένε ότι το ΟΧΙ δεν το είπε ο Μεταξάς αλλά ο Λαός. Το ποιος είπε τι και πότε το έχει βρει η ιστορία, χωρίς υποσημειώσεις. Αυτή που γράφεται από υπεύθυνους και διεθνώς αναγνωρισμένους ακαδημαϊκούς ιστορικούς των Βαλκανίων, όπως η Jelavich[2] και ο McNeill[3], και όχι από κομματικούς υπεύθυνους ιστορίας. Και αμέσως μετά το ΟΧΙ επακολούθησαν «[δ]ιαταγαί, σχέδια, τηλεφωνήματα, γενική επιστράτευσις, κήρυξις στρατιωτικού νόμου, επιτάξεις, προκηρύξεις, αγγέλματα έγιναν πριν ανατείλει ο ήλιος και, όταν ανέτειλε, ήδη εμάχετο η Ελλάς»[4]. Εδώ θα πρέπει να πούμε επίσης ότι υπήρχε και ένας μοναδικός μη αριστερός πολιτικός εκείνης της εποχής, ο Καφαντάρης, που δήλωνε ότι «[ο] Μεταξάς ήταν ο μόνος Έλληνας που μπορούσε να πει το ΝΑΙ». Και η ρήση αυτή ανακυκλώνεται από τους αρθρογράφους της Αριστεράς ως απόδειξη ότι ο Μεταξάς ήταν αμφιβόλου πατριωτισμού. Είναι σαν την περίπτωση σήμερα του ενός και μόνου γνωστού συνταξιούχου αμερικανού διπλωμάτη, ανάμεσα στους χιλιάδες παροπλισμένους, που δηλώνει, προς τέρψιν των απανταχού πουτινιστών, ότι για τον πόλεμο της Ουκρανίας φταίνε οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Ο πικρόχολος Καφαντάρης είναι αυτός που είχε δηλώσει, επίσης άκρως προσβλητικά, ότι η θρυλική 3η Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία (ΕΟΤ), του Ρίμινι, ήταν «οι Πραιτωριανοί του Βασιλιά». Τέτοιες μέρες διαβάζουμε και άλλα πράγματα από τον αριστερό Τύπο. Ότι ο Εθνικός Στρατός ήταν απροετοίμαστος και κακά εξοπλισμένος για πόλεμο. Ότι ο Μεταξάς, που οι ομότιμοί του τον θεωρούσαν «στρατιωτική ιδιοφυΐα», είχε αφήσει τη χώρα αβοήθητη στο έλεος επίδοξων επιδρομέων. Βέβαια, οι κανονικοί ιστορικοί δεν συμφωνούν και εδώ με τους κομματικούς. Ο Μεταξάς αποδείχθηκε εκ των πράγματων ότι ήξερε τι έκανε με τα λίγα μέσα που διέθετε. Θα είχε αφήσει ένας εμπειρότατος, ένας «brilliant organizer and tactician»[5] στρατιωτικός, από τους επιτελείς των νικηφόρων επιχειρήσεων του Ελληνικού Στρατού στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13, την Ελλάδα απροετοίμαστη; Ως απάντηση αυτού θα πω ότι ένας στρατός απροετοίμαστος θα είχε διαλυθεί μέσα σε λίγες ημέρες, κάτι που εκ των πραγμάτων δεν έγινε. Επίσης διαβάζουμε, στο πλαίσιο μιας διαχρονικά εσκεμμένης διαβολής, ότι ανώτεροι αξιωματικοί στην Ήπειρο, σαν τον Κατσιμήτρο της 8ης Μεραρχίας, δεν υπάκουαν στις διαταγές του αρχιστράτηγου Παπάγου. Μας λένε ότι η ανυπακοή και η απειθαρχία ήταν ενδημικές στο στράτευμα. Μάλλον μπερδεύουν ορισμένοι την εμπιστοσύνη με την απειθαρχία. Γιατί ο Παπάγος είχε απόλυτη εμπιστοσύνη στον Κατσιμήτρο[6], ο οποίος δεν τον απογοήτευσε στο Καλπάκι. Απέκρουσε τους Ιταλούς και μετά άρχισε η αντεπίθεση. Μετά, οι ίδιοι κύκλοι πιπιλίζουν επιλεκτικά και αποσπασματικά προτάσεις του Μεταξά για να τον αναδείξουν ως ηττοπαθή. Προβάλλουν το «Η Ελλάς δεν πολεμά διά την νίκην, πολεμά διά την δόξαν» (από την ομιλία του προς τους δημοσιογράφους δυο μέρες μετά το «ΟΧΙ») και το «Με ανησυχεί η υπεραισιόδοξος κοινή γνώμη» (από το ημερολόγιό του, δυο μέρες μετά το «ΟΧΙ»). Για την Αριστερά, εκτός από την αριστεία, είναι και η προσεκτική θεώρηση των πραγμάτων ρετσινιά. Μην ξεχνάμε ότι οι Έλληνες ήταν υπεραισιόδοξοι με τη Μικρασιατική Εκστρατεία. Αλλά ο Μεταξάς δεν ήταν. Ο οποίος είχε προειδοποιήσει τι θα γινόταν, αλλά κανένας δεν τον άκουσε. Και ξέρουμε πολύ καλά τι έγινε. Η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία του έθνους. Ευτυχώς όμως που εισακούσθηκε και δεν πήγε η Ελλάδα για καμιά νίκη στα Δαρδανέλια το 1915, έτσι απεφεύχθη εκεί μια καταστροφή του Ελληνικού Στρατού, κάτι που θα έβαζε άμεσα σε κίνδυνο τα τότε νεοαποκτηθέντα εδάφη της χώρας στη Βόρειο Ελλάδα. Η πάντα διεθνιστική Αριστερά, που αρέσκεται να κάνει πολιτική με λέξεις και ατάκες, αδυνατεί να καταλάβει ότι, για να πας για τη νίκη, πρώτα πολεμάς για τη δόξα και για τα ιερά και τα όσια της πατρίδας. Το άλλο που διαβάζουμε τέτοιες μέρες είναι ότι ηττοπαθείς ήταν τότε και οι ανώτεροι έλληνες αξιωματικοί. Ότι δεν πίστευαν πως η Ελλάδα μπορούσε να πολεμήσει τους Ιταλούς και ιδιωτικά έλεγαν ότι θα ρίξουν μόνο λίγες ντουφεκιές για την τιμή των όπλων. Τους κατηγορούν, δηλαδή, για μεμψιμοιρία και παράλειψη των καθηκόντων τους. Ότι ήταν πρόθυμοι ριψάσπιδες. Μιλάμε για τους αξιωματικούς που έγραψαν ιστορία στα βουνά της Αλβανίας, στο ύψωμα 731 και αλλού. Η επιτομή των παραπάνω ισχυρισμών της Αριστεράς, που συναντιέται πάντα στα έντυπά της, είναι το περιβόητο «Θα ρίξουμε λίγες ντουφεκιές για την τιμή των όπλων» που αποδίδεται στον Παπάγο. Προσπάθησα να βρω την πηγή αυτής της δόλιας ρετσινιάς. Πολλοί την αποδίδουν, για να την τεκμηριώσουν, στο βιβλίο του δημοσιογράφου Σπύρου Λιναρδάτου Ο Ιωάννης Μεταξάς και οι Μεγάλες Δυνάμεις (1936-1940)[7]. Πράγματι ο Λιναρδάτος αναφέρει εκεί (σ. 181) ότι «[έ]χει γραφεί χωρίς να διαψευστεί, ότι ο Παπάγος είπε λίγες μέρες πριν την ιταλική εισβολή στον τότε επιτελάρχη του ΤΣΔΜ [Τμήματος Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας] συνταγματάρχη Γεωργούλη, ότι, αν μας επιτεθούν οι Ιταλοί θα ρίψωμεν μερικές τουφεκιές διά την τιμήν των όπλων». Μόνο που δεν δίνει καμία αναφορά ή εξήγηση πού το βρήκε αυτό για τις ντουφεκιές. Μια τέτοια κατηγορία διασυρμού της ηγεσίας του Ελληνικού Στρατού από έναν θεωρούμενο έγκριτο δημοσιογράφο θα έπρεπε να συνοδεύεται από μαρτυρίες, και μάλιστα διασταυρωμένες. Αλλά ο Λιναρδάτος δεν αναφέρει καμία, παρότι δίνει 43 αναφορές για άλλα ζητήματα μόνο στο ίδιο κεφάλαιο. Έψαξα επισταμένως να βρω πώς έμαθε ο Λιναρδάτος αυτή την ιστορία περί προθύμων ριψάσπιδων. Η πρώτη, αυθεντική «πηγή» που βρήκα να αναφέρεται στο θέμα αυτό είναι ένα βιβλιαράκι του ΚΚΕ που εμφανίστηκε την άνοιξη του 1944 με τίτλο Προδότες και Εγκληματίες[8]. Ο Λιναρδάτος αντιγράφει ακριβώς από αυτό το έντυπο, ένα μνημείο ψεύδους και μισαλλοδοξίας, που είχε σκοπό να απαξιώσει τους έλληνες αξιωματικούς και οποιονδήποτε άλλον θα ήταν εμπόδιο στα μελλοντικά σχέδια του ΚΚΕ, δηλαδή στην επιβολή μιας στυγνής σταλινικής δικτατορίας μετά την απελευθέρωση. Το κείμενο του βιβλίου είναι έμπρακτη εφαρμογή του «Πας μη Εαμίτης, Γκεσταπίτης», όπως πολύ γραφικά εκφράστηκε από τον Γιώργη Σιάντο, τον κατοχικό γραμματέα του ΚΚΕ. Στο βιβλιαράκι αυτό υπάρχει το πατριωτικό ΕΑΜ/ΚΚΕ και όλοι οι άλλοι, οι συλλήβδην προδότες. Ο Λιναρδάτος ήξερε πολύ καλά ότι δεν μπορούσε να δώσει αυτό το τερατούργημα προπαγάνδας ως αξιόπιστη αναφορά, όπως και δεν το έκανε. Αλλά εκτός από την «παράλειψή» του, φαίνεται και λίγο αδιάβαστος. Γιατί, τρεις δεκαετίες νωρίτερα, ο στρατηγός Θρασύβουλος Τσακαλώτος, ο διοικητής της 3ης ΕΟΤ, είχε γράψει, βασισμένος στις οδηγίες τις οποίες είχε πάρει ο ίδιος από τον Παπάγο, ότι «[ο]υδέ πόρρωθεν διεφαίνετο τοιαύτη πρόθεσις [για μερικές ντουφεκιές], αλλά πρόθεσις προς σθεναράν αντίστασιν και συνεπώς προς αρτιωτέραν πολεμικήν προπαρασκευήν […] Εξ άλλου εις το Επιτελείον της Στρατιάς [της ΔΜ] επρυτάνευε πνεύμα επιθετικόν»[9]. Σύμφωνα με το παραπάνω βιβλιαράκι του ΚΚΕ, οι ανώτεροι αξιωματικοί «δεν είχαν στο νου τους παρά να πολεμήσουν τρεις μέρες και να παραδώσουν χωρίς πόλεμο το Λαό μας στην πιο επαίσχυντη δουλεία και καταστροφή» και «να φύγουν για έξω αποκομίζοντας μαζύ τους το χρυσάφι που θα τους εξασφάλιζε την καλοπέρασή τους». Ανώτατα στελέχη του στρατού «ήταν αφοσιωμένα στην υπόθεση της προδοσίας» και έδιναν στον εχθρό «εκθέσεις για την όλη στρατιωτική κατάσταση της χώρας». Ο Μεταξάς, «στις πιο υπεύθυνες στρατιωτικές θέσεις τοποθετούσε πράχτορες πουλημένους του εχθρού». Ανώτατοι αξιωματικοί είχαν δημιουργήσει «τεράστια περιουσία με τις συναλλαγές τους με τους καταχτητές» ή «έγιναν μαυραγορίτες θησαυρίζοντας». Ο ΕΔΕΣ του Ζέρβα «ήταν το πιο λυσσασμένο όργανο του καταχτητή» και «είχε στενή συνεργασία με τους Γερμανούς για να χτυπηθεί το Εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα [του ΕΑΜ/ΚΚΕ]». Η ελληνική κυβέρνηση της Μέσης Ανατολής, που στηριζόταν από όλο το φάσμα της πολιτικής εκτός του ΚΚΕ, ήταν προδότες που «εμποδίζουν να δοθεί βοήθεια στον πεινασμένο ελληνικό λαό». Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου «ενθαρρύνει τους Γερμανούς και τους προδότες να σφάζουν το λαό». Γενικά, ο σκοπός των «κύκλων του Καΐρου» ήταν «να εξοντώσουν τους αγωνιστές του ΕΑΜ και τους κομμουνιστές», που έκαναν φυσικά αντίσταση στον Φενεό, στην Τατάρνα και σε άλλα μετερίζια. Το βιβλιαράκι αυτό του ΚΚΕ δεν είναι μοναδικό. Κυκλοφορούσαν πολλά παρόμοιά του την ίδια εποχή. Όπως Οι Ανατολικές Συνοικίες της Αθήνας τον Δεκέμβρη του 1944[10]. Σε αυτό μαθαίνουμε ότι οι άνδρες της 3ης ΕΟΤ σκότωναν εν ψυχρώ με ξιφολόγχες και σουγιάδες αιχμάλωτους Ελασίτες στα Κουπόνια στα Δεκεμβριανά – μάλιστα σε μάχη που δεν έγινε ποτέ![11]– και ότι το Τάγμα του «Παππού» (συνταγματάρχη Νικολάου Παπαδόπουλου) ξεκοίλιαζε αιχμάλωτους Ελασίτες, έσφαζε αμάχους και έκαιγε τις παράγκες τους στη μάχη της Καισαριανής με τον ΕΛΑΣ. Αυτά έχουν γραφτεί για τους ήρωες του Ελ Αλαμέιν και του Ρίμινι. Έντιμοι στρατιωτικοί που παρουσιάζονταν ως εγκληματίες πολέμου σε βιβλιαράκια μίσους και χυδαίας προπαγάνδας. Δυστυχώς, αυτά επαναλαμβάνονται αυτολεξεί και σήμερα μέσω του διαδικτύου (π.χ. ιστοσελίδα Δήμου Καισαριανής) και του Ριζοσπάστη, ή και σε ομιλίες της ηγεσίας του ΚΚΕ που αναίσχυντα διαλαλούν ότι ο Παππούς, μετά τη μάχη της Φλώρινας το 1949, έθαψε ζωντανούς τους τραυματίες του ΔΣΕ μαζί με τους νεκρούς σε χωράφι της πόλης[12]. Για να φανατίζονται ακόμα περισσότερο τα παιδιά για όλες τις διαδηλώσεις με τα στειλιάρια και τις κόκκινες σημαιούλες. Για την ιστορία, ο Παππούς τιμήθηκε από την ελληνική πολιτεία με 3 Πολεμικούς Σταυρούς και 7 Χρυσά Αριστεία Ανδρείας. Κλείνοντας θέλω να πω, αντιγράφοντας τον Λιναρδάτο, ότι έχει γραφεί χωρίς να διαψευστεί πως ο Παπάγος εξέδωσε διαταγή, στις 16 Σεπτεμβρίου 1940, που έλεγε ότι «[η] τιμή των ελληνικών όπλων απαιτεί όπως οιονδήποτε τμήμα σε οιανδήποτε κατάστασιν και αν ευρεθεί, οφείλει να πολεμήσει μέχρι και του τελευταίου ανδρός και του τελευταίου φυσιγγίου»[13], και ότι η Ημερησία Διαταγή του απείθαρχου Κατσιμήτρου προς την VIII Μεραρχία τα χαράματα της 28ης Οκτωβρίου 1940 έλεγε ότι «[η] Κυβέρνησις απέρριψε την αίτησιν ταύτην [παράδοσης της χώρας] και διατάσσει αντίστασιν μέχρις εσχάτων»[14]. Η απόσταση της ρίψης λίγων ντουφεκιών για την τιμή των όπλων μέχρι την αντίσταση μέχρις εσχάτων και του τελευταίου φυσιγγίου είναι όση αυτή μεταξύ της Γης και της άκρης του Σύμπαντος. Τέλος θα ήθελα να επισημάνω ότι ο στρατιωτικός και πολιτικός Μεταξάς, που τελικά έγινε δικτάτορας (με τις ευλογίες της αστικής τάξης), είναι μια σύνθετη προσωπικότητα που ξεπερνάει απλοϊκές αναλύσεις, τις ατάκες και την μήνιν της Αριστεράς[15], και την οικειοποίησή της από γραφικούς τύπου Γεωργίου Παπαδοπούλου και Κωνσταντίνου Πλεύρη. Καλό θα είναι να διαβάζονται και άλλες χρήσιμες απόψεις[16] και να μην θεωρείται ταμπού[17]. [1] Εμμανουέλε Γκράτσι, Η αρχή του τέλους. Η επιχείρηση κατά της Ελλάδας, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1980. [2] Η Barbara Jelavich, στο κλασικό δίτομο σύγγραμμά της, History of the Balkans (Cambridge University Press, 1983), γράφει: «Όχι μόνο ο Μεταξάς στάθηκε ακλόνητος και απέρριψε τις ιταλικές απαιτήσεις, αλλά ο ελληνικός στρατός πρόβαλε εκπληκτική αντίσταση». [3] Ο William McNeill, στο βιβλίο του The Greek Dilemma - War and Aftermath (J. B. Lippincott Co., Philadelphia 1947), γράφει ότι ο Μεταξάς, που τον χαρακτηρίζει ιδιοφυή οργανωτικό και επιτελικό στρατιωτικό, «αρνήθηκε θαρραλέα τις ιταλικές απαιτήσεις». [4] Τα γεγονότα του «ΟΧΙ» περιγράφονται επακριβώς στο άρθρο του Γεωργίου Α. Βλάχου στην εφημερίδα Καθημερινή της 8ης Δεκεμβρίου 1940 με τίτλο «Ο Ιωάννης Μεταξάς. Ιστορία, Αναμνήσεις, Απολογία». [5] William McNeill, ό.π. [6] Ιωάννης Παρίσης, «Απειθαρχία η πρωτοβουλία; Ο στρατηγός Κατσιμήτρος», ιστότοπος SLpress.gr, 27/10/2018, https://slpress.gr/idees/apeitharchia-i-protovoylia-o-stratigos-katsimitros/. [7] Σπύρος Λιναρδάτος, Ο Ιωάννης Μεταξάς και οι Μεγάλες Δυνάμεις (1936-1940), Προσκήνιο, Αθήνα 1993. [8] Προδότες και Εγκληματίες, Ντοκουμέντα του Ελληνικού Προοδευτικού Κινήματος, Νο 2, εκδόσεις Ριζοσπάστη, 1944. [9] Θρασύβουλος Τσακαλώτος, 40 χρόνια Στρατιώτης της Ελλάδος, τυπογραφείον της Ακροπόλεως, Αθήνα, 1960. [10] Οι Ανατολικές Συνοικίες της Αθήνας τον Δεκέμβρη του 1944, Έκδοση της 6ης Ακτίδας της ΚΟΑ του ΚΚΕ, 1945. Επανέκδοση Ιστορικών Απόψεων (1976) και Σύγχρονης Εποχής (2014). [11] Γεράσιμος Γ. Πετράτος, «Τα κουπόνια είχαν τη δική τους ιστορία», Huffington Post Greece, 18/12/2017, https://www.huffingtonpost.gr/entry/ta-koeponia-eichan-te-dike-toes-istoria_gr_5a2feb7de4b01598ac483537. [12] Ομιλία Δημήτρη Κουτσούμπα (γενικού γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ) στη Φλώρινα, 14/2/2016, και «Μάχη εκ παρατάξεως», εφημερίδα Ριζοσπάστης, 7/2/2016. [13] Παρίσης, ό.π. [14] Παρίσης, ό.π. [15] Η Αριστερά δεν έχει πρόβλημα με το ότι ο Μεταξάς ήταν δικτάτορας. Η Αριστερά θαυμάζει δικτάτορες και μάλιστα αιμοσταγείς σαν τον Στάλιν και τον Μάο. Δεν τραβάει κανένα ζόρι με άλλους δικτάτορες και πραξικοπηματίες της ταραγμένης περιόδου του Μεσοπολέμου στην Ελλάδα, σαν τον Πάγκαλο, τον Πλαστήρα, τον Κονδύλη... Το πρόβλημά της με τον Μεταξά είναι ότι αυτός ήταν άτεγκτος αντικομμουνιστής. Και ότι ο Μεταξάς κυβέρνησε εφαρμόζοντας ένα πρόγραμμα που αφόπλισε το ΚΚΕ, μιας και εισήγαγε ή εφάρμοσε το οκτάωρο, την πληρωμή των υπερωριών, την δεκαπενθήμερη άδεια μετ’ αποδοχών, την κυριακάτικη αργία, τον κατώτατο μισθό, τις συλλογικές συμβάσεις, την απαγόρευση της παιδικής εργασίας, την κοινωνική ασφάλιση (ΙΚΑ), την καθιέρωση της Εργατικής Πρωτομαγιάς, την ίδρυση της Εργατικής Εστίας και τη ρύθμιση αγροτικών χρεών. [16] Μελέτης Μελετόπουλος, «Ποιος ακριβώς ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς;», Huffington Post Greece, 6/8/2018, https://www.huffingtonpost.gr/entry/poios-akrivos-etan-o-ioannes-metaxas_gr_5b655f01e4b0fd5c73d9f314. Σημειωτέον ότι η αλυσίδα χρόνων (1912, 1923, 1940) στο κείμενο αυτό πρέπει να διαβαστεί ως (1912, 1913, 1940). [17] Τάκης Θεοδωρόπουλος, «Είναι ο Μεταξάς ταμπού;», εφημερίδα Καθημερινή, 16/2/2016,

ΟΙ ΠΟΛΛΕΣ ΕΠΕΤΕΙΟΙ ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ!

Ἔχουν περάσει τέσσερεις γενεές καί ἔχουµε ἤδη µπεῖ στήν πέµπτη, πού κάθε χρόνο, µετά τή γιορτή τοῦ Ἁγίου Δηµητρίου, στήν 28η µέρα τοῦ µηνός Ὀκτωβρίου, γιορτάζουµε µιά λέξη: ΟΧΙ. Αὐτή ἡ λέξη, µέ τά τρία µόνο γράµµατα, µέ τόν τρόπο πού εἰπώθηκε καί µέ τό σέ ποιούς εἰπώθηκε, ἐκφράζει ἀπόλυτα τό ἦθος, τή λεβεντιά καί, ἴσως, τήν ξεροκεφαλιά ἑνός λαοῦ, ὁ ὁποῖος, “ἀντίθετα ἀπό τούς βαρβάρους, ποτέ δέν µέτρησε τόν ἀριθµό τοῦ ἐχθροῦ στή µάχη”. Μέ πιό πολλά λόγια, δηλαδή, αὐτή ἡ λέξη ἐννοοῦσε: Δέν µέ ἐνδιαφέρει πόσοι εἴσαστε, ποιοί εἴσαστε, πόσο δυνατοί εἴσαστε. Αὐτή ἡ γῆ εἶναι δική µου, εἶναι ὁ τάφος τῶν πατέρων µου καί θά γίνει καί ὁ δικός µου καί τῶν παιδιῶν µου καί τῶν παιδιῶν τῶν παιδιῶν µου. Καί δέν τήν διαπραγµατεύοµαι µέ κανέναν. Γιατί ἔχω µάθει νά ζῶ µέ τό κεφάλι ψηλά. Καί νά πεθαίνω µέ τό κεφάλι ἀκόµα πιό ψηλά. Γι᾽ αὐτό δέν φοβᾶµαι κανέναν. Γιατί αὐτός πού ἔχει νικήσει τό θάνατο, δέν ἔχει τίποτα νά φοβηθεῖ. Αὐτή τή λέξη µέ τά τρία γράµµατα, δέν τήν εἶπε ὁ Ἑλληνικός λαός, ὅπως θέλουν νά ἰσχυρίζονται οἱ σύγχρονοι ἐµπαθεῖς ἀναθεωρητές τῆς Ἱστορίας. Τήν ὥρα πού ἐλέχθη αὐτή ἡ λέξη µέ τά τρία γράµµατα, ὁ Ἑλληνικός λαός κοιµόταν τοῦ καλοῦ καιροῦ, ὅπως, δυστυχῶς, ἐξακολουθεῖ νά κοιµᾶται καί σήµερα, ὅταν οἱ ἡγέτες του λένε τήν ἀντίθετη σέ ἔννοια λέξη µέ τρία γράµµατα καί προσκυνοῦν... (ἡ εὐπρέπεια µοῦ ἀπαγορεύει νά πῶ τί καί ποιούς)! Τήν εἶπε ἕνας δικτάτορας, πού ὅµως ἦταν Ἕλληνας καί στρατιώτης. Δέν ἦταν φασίστας, ὅπως θέλουν νά λένε οἱ ἴδιοι δῆθεν ἀναθεωρητές τῆς Ἱστορίας. Γιατί τήν εἶπε στούς φασίστες κι ἄν ἦταν δικός τους, δέν θά τούς ἐναντιωνόταν! Θά τούς ἄνοιγε τά σύνορα καί θά τούς καλοδεχόταν µέ χαµόγελα καί ὑποκλίσεις καί θά ἔλεγε στόν κοιµισµένο λαό ὅτι θά πρέπει νά κάνουµε καί ἐδαφικές παραχωρήσεις γιά νά ἐξασφαλίσουµε τήν εἰρήνη καί τήν εὐηµερία στή χώρα µας! Ὅπως κάνουν οἱ σύγχρονοι µή-φασίστες(!), ἀλλά ...“δηµοκράτες” πολιτικοί µας, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν τό ΟΧΙ πολιτικῶς λάθος λέξη, ἐνῶ τό περίφηµο “yes sir”, πολιτικῶς ὀρθότατη ἀπάντηση σέ ὁποιαδήποτε ἐχθρική διεκδίκηση εἰς βάρος τῆς χώρας µας! Ὁ τότε λαός τῆς χώρας µας, ὅταν ξύπνησε, συντάχθηκε στή συντριπτική του πλειοψηφία µέ τό ΟΧΙ τοῦ δικτάτορα Ἕλληνα στρατιώτη, χωρίς νά τόν ἔχει ψηφίσει, δείχνοντας ὅτι ἡ ψυχή σέ ἕναν λαό, ὅπως καί σέ καθένα ἄνθρωπο, δέν ἔχει σχέση µέ τόν πλοῦτο, τήν ὑπεροχή ἤ τήν ἔπαρση, ἀλλά µέ τήν Πίστη καί τή Δύναµη καί τή Λεβεντιά της. Μιά τέτοια ψυχή, ἑνός λαοῦ, ἤ ἑνός ἀνθρώπου, ἀκόµα καί στήν ἧττα της, ἔχει νικήσει. Ὅπως καί ἡ ἡττηµένη Ἑλλάδα, νίκησε, κατά παγκόσµια ὁµολογία, κερδίζοντας τόν παγκόσµιο σεβασµό καί τούς ἐπαίνους. Ἀπό τότε µέχρι τώρα, ἡ γενεά πού πολέµησε µέ τό κεφάλι ψηλά, ἔχει φύγει. Καί µαζί τους ἔφυγε, κατά ἕνα περίεργο τρόπο, ἕνα µεγάλο κοµµάτι τῆς µνήµης µας! Κι ὅποιος δέν θυµᾶται, δέν ἀξιολογεῖ καί σωστά, οὔτε τό παρόν του, οὔτε, ἀκόµα λιγώτερο, τό µέλλον του. Πῶς ἕνας ἄνθρωπος πού ἔχει λησµονήσει καί ἔχει παραποιήσει τά γεγονότα τῆς ζωῆς του, θά µπορέσει νά ἀξιολογήσει καί νά ἀξιοποιήσει τόν ἑαυτό του; Ὅταν χαθεῖ ἡ πυξίδα, πῶς θά βρεῖς τό δρόµο σου; Καί, ποιός θυµᾶται ὅτι ἡ πυξίδα, πού ἔδειξε τό δρόµο καί ἔδωσε τή δύναµη στόν ἐκπρόσωπο τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νά πεῖ ὄχι στούς εἰσβολεῖς, ἦταν ἕνας Σταυρός (πού σήµερα βρίσκεται στό µοναστῆρι τοῦ πατρός Ἐπιφανίου, στήν Τροιζῆνα), µπροστά στόν ὁποῖο προσευχήθηκε καί πῆρε τήν κατάλληλη ἀπόφαση. Καί τώρα, πηγαίνοντας στίς ἄλλες ἐπετείους τῆς ἴδιας ἡµέρας τοῦ ἴδιου µῆνα, συναντοῦµε µιά ἴδια (τυχαία;) σύµπτωση! Ἡ 28η Ὀκτωβρίου τοῦ 312, ἦταν µιά µέρα πολύ σηµαντική γιά τήν ἀνθρωπότητα. Δύο στρατοί ἀπέναντι ὁ ἕνας στόν ἄλλον. Δύο αὔγουστοι τόσο ἀντίθετοι, ὅσο ἡ µέρα µέ τή νύχτα: ὁ Μαξέντιος καί ὁ Κωνσταντῖνος. Ὁ πρῶτος ὀχυρωµένος στή Ρώµη, µέ ὅλη τή δύναµη καί τήν τεχνολογία τοῦ Ρωµαϊκοῦ στρατοῦ. Ὁ δεύτερος µέ λίγους, ἀλλά ἀφοσιωµένους σέ αὐτόν µέχρι θανάτου. Ἡ οἰκουµένη, µπροστά σέ δύο ἐπιλογές: Ὁ Μαξέντιος, ἡ εἰκόνα τῆς Ρώµης: πλοῦτος, ἁρπαγή, διαφθορά, δεισιδαιµονία, ἀναλγησία, ἐπιβολή µέ τή δύναµη καί τό φόβο. Ὁ Κωνσταντῖνος, κυνηγηµένος ἀπό νεαρός, πού σώθηκε µόνο καί µόνο γιατί µπόρεσε νά φύγει κρυφά, νά συναντήσει τόν πατέρα του στή Βρεττανία. Ἀφοσιωµένος στόν πατέρα του, ἀφοσιωµένος στούς στρατιῶτες του, µπροστά τους καί δίπλα τους στή µάχη, ἀπό ἔφηβος. Δέν ὑπῆρχε περίπτωση νά ἐπιτρέψει ὁ στρατός µετά τό θάνατο τοῦ Κωνστάντιου, νά διοριστεῖ ἀπό τή Ρώµη ἄλλος Αὔγουστος ἀπό τόν Κωνσταντῖνο, τό παιδί τους καί στρατηγό τους, τό νεαρό πού ἔβαζε τό στῆθος του γιά νά τούς σώσει καί τό µυαλό του καί τήν ἀκεραιότητά του γιά νά χαράξει τό µέλλον τους. Ὁ Μαξέντιος ἐκείνη τή µέρα γιόρταζε τήν ἕκτη ἐπέτειο ἀπό τήν 28η Ὀκτωβρίου τοῦ 306, ὅταν ἡ Σύγκλητος καί οἱ Πραιτωριανοί τόν ἀνακήρυξαν Αὔγουστο. Ὄχι ἀπό ἀγάπη, ἀλλά ἀπό φόβο καί φιλαργυρία. Ἦταν ὀνοµαστός γιά τίς περιουσίες πού ἅρπαζε (µαζί µέ τίς γυναῖκες τους) ἀπό τίς εὐγενεῖς οἰκογένειες, γιά νά δωροδοκεῖ τούς δικούς του. Ἀφοῦ ὀχυρώθηκε µέσα στή Ρώµη καί ἔκοψε τήν πρόσβαση σέ ὅλες τίς γέφυρες τοῦ Τίβερη, συµβουλεύτηκε τή Σίβυλλα καί τά συβιλλικά βιβλία, νά πάρει προφητεία γιά τήν ἔκβαση τῆς µάχης. Ἡ Σίβυλλα ἀπάντησε ὅτι ἐκείνη τή µέρα, θά πέθαινε ἕνας Αὔγουστος. Ὁ Κωνσταντῖνος τό βράδυ τῆς παραµονῆς τῆς 28ης, ἔκανε τή γνωριµία ἑνός Συµβόλου, τόν ὁποῖο, µέχρι τότε, γνώριζε µόνο σάν σύµβολο θανάτου καί µάλιστα ἄτιµου καί ἐπώδυνου. Ἔκανε καί τή γνωριµία ἑνός Θεοῦ, τόν Ὁποῖο ὑπάκουσε, χωρίς νά Τόν γνωρίζει. Καί πῆρε τό σύµβολό Του καί τό χάραξε στήν ἀσπίδα του καί στίς ἀσπίδες τῶν ἀνδρῶν του, χωρίς νά ντραπεῖ νά ζητήσει προστασία ἀπό ἕνα τέτοιο σύµβολο ἀτιµωτικοῦ θανάτου. Ὁ Μαξέντιος, βέβαιος γιά τούς θεούς του, πού τοῦ ὑποσχέθηκαν τόν ἀφανισµό τοῦ ἐχθροῦ του, βγῆκε ἀπό τά τείχη, ἔβαλε τούς µηχανικούς του νά τοῦ ἑτοιµάσουν µιά πρόχειρη πλωτή γέφυρα καί ἔστειλε τό στρατό του νά ἐπιτεθεῖ, ἐνῶ ὁ ἴδιος παρακολουθοῦσε ἀπό τήν ἀσφάλεια τῆς γέφυρας, ντυµένος µέ τήν ὁλόχρυση πανοπλία του. Ἀτόφιο χρυσάφι, ἀπό πάνω µέχρι κάτω. Ὁ στρατός τοῦ Μαξέντιου, οἱ σκληροί, ἀνελέητοι, καλοπληρωµένοι Ρωµαῖοι, σκόρπισαν σάν φοβισµένοι λαγοί µπροστά στό παράξενο λάβαρο πού πήγαινε µπροστά ἀπό τούς ἀντιπάλους τους. Οἱ εἰδωλολάτρες στρατιῶτες τοῦ Κωνσταντίνου, πού δέν εἶχαν ζωγραφίσει στίς ἀσπῖδες τους τό σύµβολο, πού εἶχαν οἱ ἄλλοι, βλέποντας τή δύναµη τοῦ συµβόλου καί βλέποντας ἐπίσης ὅτι τό λάβαρο σκορποῦσε τούς ἐχθρούς, ἔσπευδαν νά ζωγραφίσουν κι αὐτοί πρόχειρα, ὅπως µποροῦσαν τό φυλαχτό πού θά τούς ἔσωζε. Ὁ στρατός τοῦ Μαξέντιου ὀπισθοχώρησε στήν πλωτή γέφυρα, σκορπίζοντας τόν πανικό σέ ὅσους προσπαθοῦσαν νά προωθηθοῦν. Ἡ γέφυρα ἔσπασε κι ὁ Μαξέντιος, παρασυρµένος ἀπό τό βάρος τῆς χρυσῆς πανοπλίας, βρέθηκε στόν βυθό τοῦ Τίβερη! Ἕνας Αὔγουστος πέθανε πράγµατι ἐκείνη τή µέρα. Ὄχι ὅµως αὐτός πού περίµεναν! Τό µόνο βέβαιο πού µαθαίνει κανείς ἀπό τήν Ἱστορία, εἶναι ὅτι αὐτό πού ἐπιδοκιµάζουν οἱ ἄνθρωποι τό ἀποδοκιµάζει ὁ Θεός, κι αὐτό πού ἀποδοκιµάζουν οἱ ἄνθρωποι, τό ἐπιδοκιµάζει ὁ Θεός. Ἔτσι γιά νά µαθαίνουµε νά βλέπουµε µέ ἄλλα µάτια καί νά κρίνουµε µέ ἄλλη κρίση. Καί γιά νά µήν ξεχνᾶµε ὅτι: «Λίθον ὅν ἀπεδοκίµασαν οἱ οἰκοδοµοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλήν γωνίας»! «ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ» Ἀρ. Τεύχους 242

Αναισθησία και αδιαφορία το νέο θανατηφόρο μείγμα πνευματικού καρκίνου.

Αλήθεια, τι Εκκλησία και τι παπάδες θέλουμε τελικά; Αν ο παπάς είναι απλά τελετουργός χωρίς να κάνει κηρύγματα και ομιλίες, λέμε γιατί οι παπάδες δεν μιλάνε και δεν διδάσκουν , αν ο παπάς μιλάει, τον κατηγορούμε ότι λέει πολλά παπαδίστικα και δεν μας αρέσει. Αντιμετωπίζουμε δηλαδή την Εκκλησία σαν να είναι talent show για να ψηφίσουμε ποιος θα φύγει και ποιος θα έρθει. Καταδικάζουμε και πέφτουμε στην αμαρτία της ιεροκατηγορίας λέγοντας ότι οι παπάδες δεν κάνουν έργο, αλλά στις κατά τόπους Μητροπόλεις, στις ομιλίες που κάνουν οι ιερείς, μαζεύονται τρείς και ο κούκος. Θέλουμε έναν παπά τελετουργική μαριονέτα ή ένα παπά που θα διδάσκει , θα θεραπεύει και θα έχει πατριωτικό και πατρικό λόγο; Θέλουμε ένα παπά να διατηρήσει την σήψη σε αυτά που “έτσι τα μάθαμε και έτσι τα βρήκαμε” ή έναν παπά που θα δημιουργεί θα μεταμορφώνει και θα ανακαινίζει με την βοήθεια του Θεού , πάντα με την Ορθόδοξη θεραπευτική; Τι Εκκλησία θέλουμε ; Ένα ναό στην ενορία που θα τον βλέπουμε σαν ανάμνηση των Βυζαντινών χρόνων ή να βιώνουμε την Εκκλησία ως σώμα Χριστού και εμείς σαν μέλη στην αγκαλιά της να παλεύουμε για τη σωτηρία; Είμαστε αναίσθητοι και αδιάφοροι για τα πνευματικά αλλά στην γλώσσα σέρνουμε πρώτοι τον χορό εναντίον των ιερέων και της Εκκλησίας. Απλά, μικρά, αλλά «καυτά» πνευματικά ερωτήματα που οφείλουμε να τα απαντήσουμε για να καθορίσουμε την πορεία μας, είτε προς τη Βασιλεία των Ουρανών ή προς την απώλεια. Λέμε πως είμαστε ορθόδοξοι, αλλά τελικά μόνο ως προς το βάπτισμα. Στο βίωμα και στην γνώση της πίστεως έχουμε γίνει ειδωλολάτρες. Δεν ξέρουμε την πίστη μας, δεν θέλουμε να τη μάθουμε και από την άλλη πάμε στον Ιερέα και κάνουμε πως τα ξέρουμε όλα. Ο διάβολος μοιάζει με ταπεινό αγγελάκι μπροστά σε τέτοιες συμπεριφορές. «Παπά θέλω να μου κάνεις ευχέλαιο, θέλω δύο αγιασμούς, αύριο θα κοινωνήσω…» Χωρίς καν να ρωτήσουμε αν πρέπει να κάνουμε ευχέλαιο ή αγιασμό ή αν έχουμε κάνει την κατάλληλη προετοιμασία για να μεταλάβουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Είναι σαν να πάμε στο γιατρό και να του υποδείξουμε τι φάρμακα να μας γράψει. Αδιαφορία και άγνοια για τα πνευματικά αλλά θέλουμε την Χάρι του Θεού στο τσεπάκι μας χωρίς κόπο αλλά με τρόπο υποκριτικό. Πάμε να κάνουμε ένα Μυστήριο βάπτισης ή γάμου και δεν ρωτάμε καν κάτι πνευματικό τον ιερέα, αντίθετα του λέμε τι κορδέλες θα βάλουμε, τι χρώμα κεριά, λουλούδια κλπ. Αντιμετωπίζουμε τον παπά σαν διακοσμητή αντί να τον ρωτήσουμε τις πνευματικές προϋποθέσεις των μυστηρίων που αφορούν στη σωτηρία μας. Πολύ σπάνια θα συναντήσουμε ανθρώπους να ρωτούν: « Πάτερ, τι λέει η πίστη μας για αυτό το θέμα; Τι χρειάζεται να κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; ». Αντίθετα αποφασίζουμε μόνοι μας και φωνάζουμε τον παπά να μας κάνει αυτό που θέλουμε και όχι αυτό που χρειάζεται διότι τα θέλουμε όλα κομμένα και ραμμένα στα μέτρα μας. Όλα αυτά ξεκινούν και καταλήγουν στο γεγονός ότι βλέπουμε τον παπά σαν τον τύπο με τα μαύρα που κυκλοφορεί στην ενορία και απλά κάνει κάποια «μαγικά» την ημέρα της Θείας Λειτουργίας. Όταν θα δούμε στον Ιερέα την ιεροσύνη του Χριστού, τότε θα αρχίζουν να αλλάζουν τα πράγματα. Ας αφήσουμε αγαπητοί μου την καραμέλα της άγνοιας, ενώ είμαστε ξαπλωμένοι στον καναπέ της αδιαφορίας. Να κάνουμε υπακοή στην Μητέρα Εκκλησία. Ας μάθουμε την πίστη μας, ας την μελετήσουμε, να μπούμε στα μυστήρια και ιδιαίτερα στην εξομολόγηση με δίψα για σωτηρία και τότε θα ανατείλει μέσα μας το φως του Κυρίου. Διαφορετικά θα λατρεύουμε το σκοτάδι και όχι το φως. π. Σπυρίδων Σκουτής /euxh.gr

Μέσα στην χορεία των Αγίων.... αντικρίζεις την αληθινή "νεότητα"...

Θυμάμαι ότι από μικρό παιδί, όλοι, συγγενείς, δάσκαλοι, φίλοι, μου έλεγαν ότι στη ζωή θα πρέπει να έχουμε πρότυπα, προκειμένου η πορεία μας να φωτίζεται και να ψηλαφείται από οράματα και πεποιθήσεις που θα μετατρέψουν την βιοτη του καθενός σε μικρό... παράδεισο. Μου υπέδειξαν πολλούς, ως πρότυπα, που προέρχονταν από διαφόρους χώρους και πού τους ακολουθούσαν στρατιές κυρίως νέων ανθρώπων. Κι όλοι αυτοί δήλωναν... "ευτυχισμένοι" και "ελεύθεροι" (!!!!) Όμως τελικά εκεί που επικρατούσε η "ευτυχία", απουσίαζε η πραγματική... Ελευθερία. Κι εκεί που διαφημιζοταν η "ελευθερία " , έλειπε η γνήσια... Ευτυχία !!! Όταν, μετά...βρέθηκα για πρώτη φορά στο Άγιον Όρος, στην ηλικία των 19 χρόνων....και συζητώντας μ' έναν λευκασμενο μοναχό... περί προτύπων στον σύγχρονο κόσμο...δεν μου απάντησε... απλά με το δάκτυλο του μου έδειξε τους τοίχους του μεγάλου Καθολικού...που ήταν αγιογραφημενοι με τις μορφές των Αγίων.Και είχε δίκιο...!!! Μέσα στην χορεία των Αγίων.... αντικρίζεις την αληθινή "νεότητα"... τους γνήσιους επαναστάτες, τους ασυμβίβαστους και ανήσυχους... Αυτούς που με την καθαρότητα τους,ανέτρεψαν και τα πλέον σκοτεινά σχέδια δυναστων και ισχυρών... Αυτούς που δεν δέχτηκαν τα ... ξυλοκέρατα του κόσμου... αλλά το μάννα του Θεού καί που δεν δελεαστηκαν από ψεύτικες υποσχέσεις αλλά άρπαξαν την ρομφαία του λόγου και του πνεύματος και κατατρόπωσαν τους δήθεν..."σοφούς" !!! Δημητριοι και Γεωργιοι...και τόσοι άλλοι .... αξεπέραστα πρότυπα !!! Χρόνια πολλά !!!

Δεν φρόντιζε να εφαρμόζει ως χριστιανός μόνο ό,τι θα του ήταν εύκολο, αλλά και ό,τι θα του στοίχιζε...

Ένα χαρακτηριστικό της ζωής του αγίου είναι ότι από την πρώτη στιγμή, θα λέγαμε, που έγινε χριστιανός, δεν φρόντιζε να εφαρμόζει ως χριστιανός μόνο ό,τι θα του ήταν εύκολο, αλλά και ό,τι θα του στοίχιζε. Καθώς μάλιστα ήταν νέος, πολλά θα του στοίχιζαν. Και όμως έκανε και αυτά τα δύσκολα. Αυτό το βλέπουμε σ’ όλους τους αγίους. Όλοι οι άγιοι και ο άγιος Δημήτριος τηρούσαν και αυτά που φαίνονταν δύσκολα. Ο οποίος άγιος Δημήτριος τελικά δεν δυσκολεύτηκε να δώσει τον εαυτό του στο μαρτύριο, να δώσει τη ζωή του, να χύσει το αίμα του, για την αγάπη του Χριστού. Θα παρακαλούσα αυτή την ώρα όλους εμάς, που είμαστε ορθόδοξοι χριστιανοί, και οι οποίοι τελικά θέλουμε να σωθούμε, θέλουμε να κερδίσουμε τη Βασιλεία του Θεού, θα παρακαλούσα να μιμηθούμε τους αγίους όχι μόνο στα εύκολα αλλά και στα δύσκολα. Δεν είναι δηλαδή δύσκολο, π.χ., να εκκλησιάζεται κανείς. Είναι μεγάλο πράγμα να εκκλησιάζεται κανείς, αλλά δεν είναι πολύ δύσκολο. Δεν είναι δύσκολο να γιορτάζει κανείς. Είναι μεγάλο πράγμα, αλλά δεν είναι πολύ δύσκολο. Ακόμη δεν είναι δύσκολο να πάει κανείς να εξομολογηθεί, να πάει να κοινωνήσει και μάλιστα συχνά. Είναι μεγάλο πράγμα, αλλά δεν είναι δύσκολο. Δεν στοιχίζει πολύ. Εκείνο το οποίο στοιχίζει είναι να κόψει κανείς το θέλημά του, ν’ απαρνηθεί τον εαυτό του και στα μικρά και στα μεγάλα και στις επίσημες ώρες και στην καθημερινή ζωή. Εκείνο το οποίο είναι δύσκολο, και που όλοι οι άγιοι το έκαναν, είναι αυτά τα λόγια του Κυρίου: «Ει τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Ματθ. 16:24). Οι άγιοι το έκαναν αυτό. Να προσέξουμε εμείς οι χριστιανοί μήπως θέλουμε από άλλες πόρτες, εύκολες, να κερδίσουμε τον Παράδεισο και μήπως μείνουμε απ’ έξω. Να μην αποφεύγουμε τα δύσκολα. Διότι «στενή η πύλη και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την ζωήν». Όποιος, έστω θρησκευτικώ τω τρόπω, θα προτιμήσει τον ευρύ δρόμο, τον εύκολο δρόμο, στην απώλεια θα πάει. Ας είναι θρησκευτικός άνθρωπος. «Ότι πλατεία η πύλη και ευρύχωρος η οδός η απάγουσα εις την απώλειαν» (Ματθ. 7:13-14). Όποιος θα προτιμήσει τη στενή πύλη, θα προτιμήσει τον στενό δρόμο, θα προτιμήσει ν’ απαρνηθεί τον εαυτό του, ν’ απαρνηθεί το θέλημά του, να σηκώσει τον Σταυρό του Χριστού, να μιμηθεί τους αγίους και τον άγιο Δημήτριο, αυτός θα βρει ζωή αιώνιο. Αυτό, αδελφοί μου, εύχομαι και σ’ εσάς και σ’ εμένα και παρακαλώ όλοι να προσέξουμε να μην το αποφύγουμε. Μην κάνουμε ότι δεν καταλαβαίνουμε. Να κύψουμε τον τράχηλό μας, να θελήσουμε να υπακούσουμε στον Χριστό, να υποταχθούμε στον Χριστό, να θελήσουμε να πεθάνουμε με τον Χριστό, όπως μαζί του πέθαναν όλοι οι άγιοι, για να αναστηθούμε με τον Χριστό και να ζήσουμε εδώ εν Χριστώ και αιώνια να ζήσουμε με τον Χριστό και με όλους τους αγίους.