Θυμάμαι κάτι που μου συνέβηκε κατά τη Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων του 1941(Αγ.Βησσαρίωνας)

Ήταν προπαραμονές Χριστουγέννων του έτους 1988. Στο Αρχονταρίκι της Μονής Αγάθωνος με κρεμαστό τζάκι ο Γέροντας Βησσαρίων διάβαζε κάποιο χριστιανικό έντυπο. Ήταν απορροφημένος και φαινόταν συγκινημένος. Σε μιά στιγμή ο σημερινός Ηγούμενος, πατήρ Δαμασκηνός, ο οποίος καθόταν κοντά του και έγραφε Χριστουγεννιάτικες κάρτες αντιλήφθηκε το Γέροντα να κλαίει και να προσπαθεί να σφογγίσει τα δάκρυά του. Γιατί κλαις, παπούλλη, τον ρώτησε; — Δεν έχω τίποτα, παιδί μου, απάντησε, μην ανησυχείς! Μα κλαις, παπούλη! Πες μου γιατί κλαις; Σου συμβαίνει τίποτα; — Όχι, παιδί μου! Να, κάτι θυμήθηκα. Ποτέ να μην ξανάρθουν στον τόπο μας εκείνα τα μαύρα χρόνια της κατοχής, της εξαθλιώσεως, της πείνας. Θυμάμαι κάτι που μου συνέβηκε κατά τη Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων του 1941, σε ένα ορεινό χωριό της Καρδίτσας, όπου τότε εφημέρευα. Όταν βγήκα στην Ωραία Πύλη με το Άγιο Δισκοπότηρο στα χέρια και είπα το «Μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε», άρχισαν να έρχονται για τη Θεία Κοινωνία όλοι οι χωριανοί, με προπορευόμενα τα παδιά τους. Μιά νεαρή μάνα έφερε μπροστά μου το σκελετωμένο παιδάκι της. Εκείνο άνοιξε το στοματάκι του και περίμενε το Θείο Μαργαρίτη· περίμενε να μεταλάβει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μας. Μου είπε το όνομά του και τι κοινώνησα. Αλλά, αντί να απομακρυνθεί κράτησε σφιχτά, το καϋμένο, με τα αδυνατισμένα χεράκια του το ιερό μάκτρο, το κόκκινο μανδήλι που σκουπίζουμε τα στόματά μας μετά τη Θεία Κοινωνία, και μου φώναξε κλαίοντας: —Κι’ άλλο, παπούλη, κι’ άλλο! Πεινούσε το παιδάκι μου! Λύγισαν τα γόνατά μου και μιά τρεμούλα απλώθησε σε όλο το κορμί μου. Βούρκωσαν τα μάτια μου και για να μη δουν οι πιστοί γύρισα στην Αγία Τράπεζα. Άφησα το Άγιο Ποτήριο και κάθισα σ’ ένα σκαμνάκι. Έκλαψα και είπα με ανθρώπινο πόνο: — Γιατί άφησες, Θεέ μου, την πατρίδα μας να έλθει σε τέτοια δυστυχία; Λυπήσου, Κύριε, τα παιδιά μας! Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας Μέγας Υμνογράφος της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας

Ὁ Χριστός γεννήθηκε στό σκοτάδι γιά νά διδάξῃ ὅτι ὅσο μένουμε μακριά του, θὰ ζοῦμε σάν τυφλοπόντικες στά αἰώνια σκοτάδια

Ὁ Χριστὸς γεννήθηκε ἐν καιρῷ νυκτός. (Γι᾽ αὐτὸ καὶ ἀπὸ ἀρχαιοτάτης ἐποχῆς ἡ λειτουργία τῶν Χριστουγέννων τελεῖται πολὺ νωρίς, προτοῦ νὰ φέξῃ). Νύ­χτα γεννήθηκε ὁ Χριστός, ὄχι ἡμέρα, γιατὶ ἡ νύχτα μὲ τὸ σκοτά­δι της εἰκονίζει τὸ βαθὺ πνευματικὸ καὶ θρησκευτικὸ σκο­τά­δι, στὸ ὁποῖο ζοῦσε ὁ κόσμος τὶς παραμο­νὲς τῆς Γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος. Ὁ κόσμος εἶ­χε ἄγνοια ἐπάνω στὰ σπουδαιό­τερα ζητήμα­τα τῆς ζωῆς, ὅπως· για­τί ἤρθαμε στὸν κόσμο; ποιός εἶναι ὁ προορι­σμός μας; ἀ­πὸ ποῦ ἤρθαμε καὶ ποῦ πηγαίνουμε; ποιά εἶναι ἡ ἀρχή μας καὶ ποιό τὸ τέλος μας; ποιός εἶναι ὁ ἀληθι­νὸς Θεός;… Ὁρίστε ζητήματα θεμελιώδη, σπουδαῖα, γιὰ τὰ ὁποῖα ὅμως ὁ ἀρχαῖ­ος κόσμος εἶχε σκοτάδι, μεσάνυχτα. Ἡ ψυχὴ τῶν ἀνθρώπων ζητοῦσε φῶς, καὶ φῶς δὲν ἔ­βλεπε. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι παρουσιάστηκαν διὰ μέσου τῶν αἰώνων φιλόσοφοι καὶ ἱδρυταὶ θρησκειῶν, ἀλλὰ δὲν κατόρθωσαν νὰ φω­τίσουν τὸ ἔρεβος τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. Ἔρριξαν λίγο φῶς, μὰ τὸ φῶς τους ἦ­ταν ἀ­σθενικό, ἀνεπαρκές. Οἱ ὡραῖες διδασκα­λίες τους ἦταν ἁ­πλῶς φωτοβολίδες τοῦ αἰωνίου Πνεύματος· φώτιζαν γιὰ λίγο καί ἔπειτα ἔσβηναν, λησμονοῦνταν, γιὰ ν᾽ ἀφήσουν τὸν κόσμο πάλι στὸ σκοτάδι. Κι ὁ δύστυχος ὁ ἄν­θρωπος περι­επλανᾶτο καὶ παραπατοῦσε στὰ σκοτεινά. Νά λοιπὸν γιατί ὁ Χριστὸς γεννήθηκε νύχτα. Τὸ σκο­τάδι ἐκείνης τῆς νύχτας ἦταν σύμβολο τοῦ ἄλ­λου ἐκείνου σκότους ποὺ βασίλευε παντοῦ. Καὶ τὸ σκοτάδι ἐκεῖνο τὸ διέλυσε ὁ Χριστός. Ἀνέτειλε σὰν ἥλιος, κι ἀπὸ τότε ἐπὶ 20 αἰῶνες φω­τίζει ὅσους τοὐλάχιστον θέλουν νὰ δοῦν τὸ φῶς καὶ νὰ δεχτοῦν τὴν ἀλήθεια. Ὁ Χριστὸς γεννήθηκε στὸ σκοτάδι γιὰ νὰ διδάξῃ ὅτι ὅσο μένουμε μακριά του, θὰ ζοῦμε σὰν τυφλοπόν­τικες στὰ αἰώνια σκοτάδια. Γιατὶ αὐ­τὸς εἶναι, κατὰ τὴ μαρτυρία τῆς Ἱστορίας καὶ τῆς Γραφῆς, «τὸ Φῶς τοῦ κόσμου» (Ἰω. 8,12). (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης

Η βασιλεία της αγάπης στις ψυχές των ανθρώπων ιδρύθηκε με την αγία Γέννηση του Κυρίου

Μυστήριον ξένον, λέγει ο Υμνωδός, τη Γέννηση του Χριστού· το να γεννηθεί σαν άνθρωπος, όχι κανένας προφήτης, όχι κανένας άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Θεός! Ο άνθρωπος θα μπορούσε να φτάσει σε μια τέτοια πίστη; Οι φιλόσοφοι κι οι άλλοι τετραπέρατοι σπουδασμένοι ήτανε δυνατόν να παραδεχτούνε ένα τέτοιο πράγμα; Από την κρισάρα της λογικής τους δεν μπορούσε να περάσει η παραμικρή ψευτιά, όχι ένα τέτοιο τερατολόγημα! Ο Πυθαγόρας, ο Εμπεδοκλής κι οι άλλοι τέτοιοι θαυματουργοί, που ήτανε σπουδαίοι φιλόσοφοι, δε μπόρεσαν να τους κάνουνε να πιστέψουνε κάποια πράγματα πολύ πιο πιστευτά και θα πιστεύανε ένα τέτοιο τερατολόγημα; Γι’ αυτό ο Χριστός γεννήθηκε ανάμεσα σε απλούς ανθρώπους, ανάμεσα σ’ απονήρευτους τσομπάνηδες, μέσα σε μια σπηλιά που τρώγανε τα βόδια. Κανένας δε τον πήρε είδηση μέσα σε κείνον τον απέραντο κόσμο που εξουσιάζανε οι Ρωμαίοι, για τούτο είχε πει ο προφήτης Γεδεών πως θα κατέβαινε ήσυχα στον κόσμο όπως κατεβαίνει η δροσιά απάνω στο μπουμπούκι του λουλουδιού, «ως υετός επί πόκον». Ανάμεσα σε τόσες μυριάδες νεογέννητα παιδιά, ποιος να πάρει είδηση το πιο φτωχό από τα φτωχά, εκείνα που γεννηθήκανε όχι σε καλύβι, όχι σε στρούγκα, αλλά μέσα σε μια σπηλιά; Και κείνη ξένη, γιατί την είχανε οι τσομπαναρέοι να σταλιάζουνε τα πρόβατά τους. Το «υπερεξαίσιον και φρικτόν μυστήριον» της Γεννήσεως του Χριστού έγινε τον καιρό που βασίλευε ένας μονάχα αυτοκράτορας απάνω στη γη, ο Αύγουστος, ο ανηψιός του Καίσαρα, ύστερα από μεγάλη ταραχή και αιματοχυσία, ανάμεσα στον Αντώνιο από τη μια μεριά και στον Βρούτο και στον Κάσσιο από την άλλη. Τότε γεννήθηκε και ο ένας και μοναδικός πνευματικός βασιλιάς, ο Χριστός. Ο προφήτης Δανιήλ λέγει : «Και εν ταις ημέραις των βασιλέων εκείνων, αναστήσει ο Θεός του ουρανού βασιλείαν ήτις εις τους αιώνας ου διαφθηρήσεται», «κάποιο Βασίλειο λέγει που δεν θα καταλυθεί ποτέ εις τους αιώνας των αιώνων». Αυτή η βασιλεία η αιώνια, η άφθαρτη, είναι η βασιλεία του Χριστού, η βασιλεία της αγάπης στις ψυχές των ανθρώπων κι ιδρύθηκε με την αγία Γέννηση του Κυρίου που γιορτάζουμε σήμερα. Κι επειδή είναι τέτοια βασιλεία, γι αυτό θα’ ναι αιώνια, γι’ αυτό δε θα χαλάσει ποτέ, όπως γίνεται με τις άλλες επίγειες και υλικές βασιλείες. Όπως ο βράχος μεγάλωσε κι έγινε όρος μέγα και σκέπασε τη γη, έτσι και το κήρυγμα του Ευαγγελίου ξαπλώθηκε σ’ όλη την οικουμένη με το κήρυγμα των Αποστόλων : «Εις πάσαν την γην εξήλθεν ο φθόγγος αυτών και εις τα πέρατα τη οικουμένης τα ρήματα αυτών» Ώ, βάθος πλούτου και σοφίας και ύψος αγιασμένης διάνοιας! Κάποιοι, μ’ όλα αυτά που είπαμε δε θα νοιώσουνε τίποτα από το Μυστήριο που γιορτάζουνε σήμερα. Σ’ αυτούς εγώ, ο τιποτένιος, δεν μπορώ να πω τίποτα. Μοναχά θα τους θυμίσω τα αυστηρά λόγια που γράφει στην επιστολή του ο άγιος Ιωάννης Ευαγγελιστής, ο αγαπημένος μαθητής του Χριστού κι ο θερμότατος κήρυκας της αγάπης: «Παν πνεύμα ό ομολογεί Ιησούν Χριστόν εν σαρκί εληλυθότα, εκ του Θεού εστί. Και παν πνεύμα ό μη ομολογεί Ιησούν Χριστόν εν σαρκί εληλυθότα, εκ του Θεού ουκ έστιν. Ούτος εστίν Αντίχριστος" Fotis Kontoglou Original - Φώτη Κόντογλου Αρχείο

Μια στάξη μόνο μελανό!

Όλη την αγιογράφηση του κάθε Ιερού Ναού, όσο σχολαστικά κι αν ψηλαφήσουμε, τα μόνα δύο σημεία που θα βρούμε να γίνεται η χρήση του μαύρου χρώματος είναι εντός του σπηλαίου της Γέννησης του Χριστού μας και κάτω από τα πόδια του αναστημένου Ιησού καθώς εικονίζεται να καταπατεί το μαύρο του θανάτου! Τα λοιπά χρώματα είναι πάντοτε φωτεινά, λαμπρά και έντονα όπως φωτεινή λαμπρή ζωή, μας δώρισε με τον ερχομό Του στις ζωές μας ο Κύριος και ζωή αιωνία με του θανάτου την καταπάτηση! Το μαύρο χρώμα εντός του σπηλαίου της Γεννήσεως συμβολίζει το σκοτάδι, το χάος στο οποίο βρισκόμασταν πριν γεννηθεί ο Χριστός, δίχως προορισμό, στο σκοτάδι της αμαρτίας μας, όπως επίσης και στην εικόνα της Αναστάσεως το μαύρο χρώμα συμβολίζει το μαύρο του θανάτου, από του οποίου την καταπάτηση, μας δώρισε ο Κύριος την αιώνια ζωή! Τίθεται εύλογα το ερώτημα, γιατί η λαμπρότητα του Ιησού δεν έλουσε φως το σπήλαιο αφού εκεί μέσα γεννήθηκε ο Χριστός ή αφού μόλις μερικά εκατοστά κοντά πατάει αναστημένος ο Ιησούς τον τάφο Του, τότε γιατί κι εκεί τα δυο σημεία δεν φωτίζονται και δεν λούζονται στο υπέρλαμπρον φως; Για τούτη ακριβώς τη συμβολικότητα, ώστε να έχουμε ανάμνηση πού βρισκόμασταν οι άνθρωποι πριν από τη Γέννηση του Κυρίου μας και από πού μας έσυρε αναστημένους στην αιωνία ζωή με τη δική του ανάσταση! Γενιόμαστε κάθε Χριστούγεννα από αρχής κι εμείς, ανα στηνόμαστε κάθε Ανάσταση από αρχής και εμείς! Στης χαράς, στου φωτός τα χρώματα, μας θέλει ευήμερα ο Κύριος να ζούμε, με χαμόγελο, με πλημμύρα χαράς στην καρδιά μας, με ελπίδα, με προσμονή! Λαμπρή τη γιορτή της Γεννήσεως σε όλες και όλους μας εύχομαι! Είθε η χαρά πανήγυρη να κάνει στην καρδιά μας πάντοτε! Χριστούγεννα λαμπρά, μας εύχομαι! Δέσποινα Αικατερίνης Ανδρέα Τενίζη

Αὐγούστου μοναρχήσαντος ἐπὶ τῆς γῆς

«Αυγούστου μοναρχήσαντος επί της γης, η πολυαρχία των ανθρώπων επαύσατο· και σου ενανθρωπήσαντος εκ της Αγνής, η πολυθεία των ειδώλων κατήργηται. Υπό μίαν βασιλείαν εγκόσμιον, αι πόλεις γεγένηνται· και εις μίαν Δεσποτείαν Θεότητος, τα Έθνη επίστευσαν. Απεγράφησαν οι λαοί, τω δόγματι του Καίσαρος· επεγράφημεν οι πιστοί, ονόματι θεότητος, σου του ενανθρωπήσαντος Θεού ημών. Μέγα σου το έλεος, δόξα Σοι». (Όταν έγινε μονάρχης πάνω στη γη ο Καίσαρας Αύγουστος, τότε η πολυαρχία των ανθρώπων έπαψε· κι όταν Συ, (Κύριε), έγινες άνθρωπος από την αγνή Μαριάμ, η πολυθεία των ειδώλων καταργήθηκε. Κάτω από μία εγκόσμια βασιλεία μπήκαν οι πόλεις του κόσμου τούτου, (όπως αντίστοιχα) και τα ανθρώπινα έθνη πίστεψαν σε έναν Κύριο και Θεό. Απογράφηκαν οι λαοί (της Ρωμαικής αυτοκρατορίας), με τη διαταγή που έδωσε ο Καίσαρας, ενώ σημειωθήκαμε οι πιστοί από το όνομα της Θεότητας, δηλαδή Εσένα Κύριε του Θεού μας, που έγινες άνθρωπος (για μας). Μέγα το έλεός Σου, δόξα σ’ Εσένα). Το δοξαστικό ιδιόμελο του εσπερινού των Χριστουγέννων αποτελεί έναν από τους ωραιότερους ύμνους όχι μόνον της μεγάλης αυτής εορτής, αλλά και όλων των εορτών του έτους. Ποίημα της εξαίρετης υμνογράφου της Εκκλησίας μας οσίας Κασσιανής, (η οποία έζησε κυρίως κατά το πρώτο ήμισυ του 9ου αι. και δυστυχώς είναι γνωστή μόνον για το σπουδαίο και εξαίσιο τροπάριό της του όρθρου της Μεγάλης Τετάρτης – σημειωτέον ότι έχουν διασωθεί περίπου 50 ύμνοι της, 23 από αυτούς υπάρχουν ήδη στα Λειτουργικά μας βιβλία, ενώ έχουν καταγραφεί περί τα 800 γνωμικά που αποδίδονται σ’ αυτήν), πορεύεται κατά τρόπο συγκριτικό, προκειμένου να εξαρθεί το μεγαλείο της επί της γης παρουσίας του Θεού μας. Τι συγκρίνει η μεγάλη αυτή αγία; Την εγκόσμια, αλλά οικουμενική, βασιλεία της Ρωμαικής δεσποτείας και την Ουράνια Βασιλεία που εγκαθιστά στον κόσμο ο ενανθρωπήσας Θεός. Ένας πιά ο επίγειος βασιλιάς; Μία και η αληθινή πίστη με τον Χριστό που κατάργησε τα είδωλα. Όλοι οι άνθρωποι υποτάσσονται (διά της βίας βεβαίως) στον Ρωμαίο αυτοκράτορα; Όλοι οι άνθρωποι υπακούουν, (ελεύθερα όμως), στην πίστη του Κυρίου Ιησού. Απογράφηκαν τότε όλοι οι λαοί στους καταλόγους της Ρώμης; Σημειωθήκαμε οι πιστοί από το όνομα του Χριστού μας, του ενανθρωπήσαντος Θεού μας. Οπότε το μόνο που μπορούμε πιά να κάνουμε είναι να δοξολογήσουμε τον Θεό μας για την αγάπη και τη φιλανθρωπία Του.