Ο Άγιος Χαράλαμπος και η φοβερή πανούκλα που θέριζε αλύπητα τον κόσμο στην Κάλυμνο

Ακουστά είχαν για το θαύμα του Αγίου «Χαλάραμπου» οι Καλύμνιοι και ιδιαίτερα οι Χωριανοί, κάτοικοι της ενορίας του. Ψηλά στο ύψωμα της Κοκχαλαρζάς1, στα βορειοδυτικά της Χώρας είναι χτισμένος ο Ιερός Ναός του Αγίου και γύρω του, περιστερώνες κάτασπροι και λουλακένιοι, τα παραδοσιακά χαμόσπιτα των ενοριτών του, όπου το «γώμα (δώμα) του ενός είναι αυλή του άλλου και… ένας σούλουνας (υδρορροή) τα χωρίζει!» Και οι ενορίτες του; λεβεντοσφουγγαράδες, μερακλήδες και γλετζέδες κι απλοί ξωμάχοι της στεριάς και της θάλασσας Γνώριζαν, σαν σε παραμύθι, από διηγήσεις των παλιάδων (γιαγιάδων) τους, πως εκεί στα 1840 έπεσε στο νησί «θανατικό», η φοβερή πανούκλα που θέριζε αλύπητα τον κόσμο. Η παράδοση αναφέρει πως την αρρώστια την έφερε από την Αλεξάνδρεια με τα εμπορεύματά του ένα καΐκι, κάποιου Λελέκη, γι αυτό και ονομάστηκε το «θανατικό του Λελέκη». Κι ήταν πολλά τα θανατικά και οι νεκροί θαβόταν πρόχειρα με μπόλικο ασβέστη στα χωράφια όπως όπως! Τρομαγμένοι οι κάτοικοι της Χώρας σκόρπισαν στις εξοχές, στα μικρονήσια για να γλυτώσουν κι ο τόπος ερήμωσε από ανθρώπους. Όμως ο Άγιος Χαράλαμπος, κυνήγησε το «θανατικό», το «πάτησε» εκεί στην Πλατζιόστρατα 2 και το εξόντωσε. Πλημμυρισμένοι από χαρά και ευγνωμοσύνη προς τον Άγιο οι δύστυχοι ως τότε Καλύμνιοι λαμπροστολίστηκαν, έβαλαν τα γιορτινά τους «Ως λάμπει ο Άγιος, λάμπουνε τ’ άστρα // λάμπουν στη χάρη του και τα φουστάνια τ’ άσπρα. » και πήγανε στην εκκλησία του Αγίου για να δοξολογήσουν το σωτήρα τους. Από τότε υπάρχει το έθιμο στη γιορτή του να τον τιμούν οι Καλυμνιοπούλες ντυμένες στα πολύχρωμα καβάδια και στα όλο χάρη και δωρική λιτότητα Καλύμνικα φουστάνια τους. Και στηνόταν στην αυλή λαμπρός χορός κυκλωτικός, με την ψυχή ν’ αναγαλλιάζει ως τα ουράνια .

Η γλώσσα μας είναι η Μνήμη! Είναι Ιστορία!

Ο Όμηρος στην Ιλιάδα για να περιγράψει την Ελένη χρησιμοποιεί λέξεις που την χαρακτηρίζουν ως καλλίκομον, καλλιπάρηον, λευκώλενον, τανύπεπλον! Η γιαγιά μου ήταν ορφανή κι αγράμματη. Σκληραγωγημενη γυναίκα, βουνίσια, με τραχιά χέρια και σφιχτοδεμένη μπόλια στο κεφάλι της. Μπόλια, σκέπη, μαντήλα! Όταν με έβλεπε μ' αγκάλιαζε και μ' έλεγε "καλώς το γραμμένο μ'" Γραμμένο σημαίνει όμορφο! Δεν ήξερε ούτε σαν όνομα τον Όμηρο, τον Σολωμό, τον Παπαδιαμάντη. Ήξερε όμως ότι κάπου είναι γραμμένες πολλές λέξεις για να περιγράψουν την ομορφιά. Κι ας μην τις είχε διαβάσει ποτέ της. Κι εκείνο το "γραμμένο" έκρυβε μέσα του τις προαιωνιες γραμμένες λέξεις για την ομορφιά! Η παράδοση έντυσε με φορεσιά την γλώσσα μας και την διαιώνισε. Η παράδοση με τα τραγούδια της, τα έθιμα, τις φορεσιές και τους χορούς βοήθησε τους Έλληνες να μεταφέρουν από γενιά σε γενιά, σε περιόδους μαύρες για τον Ελληνισμό, τις λέξεις εκείνες που κάνουν την γλώσσα μας μνημείο στον χρόνο. Τα ήθη και η παράδοση βοήθησαν τους κλέφτες και τους αρματολους να σώσουν τον Παρθενώνα. Δεν έχει σημασία αν ήξεραν τον Περικλή Ήξεραν, γνώριζαν, ένοιωθαν ότι αυτό ήταν το προγονικό τους σπίτι, το σπίτι του παππού τους κι έπρεπε να σωθεί με κάθε θυσία. Η γλώσσα μας είναι η Μνήμη! Είναι Ιστορία! Είναι η Ιστορία του ανθρώπινου γένους! Είναι οι φτωχές κουβέντες της γιαγιάς μας με το βαθύ νόημα στα νανουρίσματα και στα παραμύθια της!

Όταν ένας λαός είναι μπερδεμένος, καλό είναι να κοιτάζει τους Αγίους του, τους Ήρωές του,

Όταν ένας λαός είναι μπερδεμένος, καλό είναι να κοιτάζει τους Αγίους του, τους Ήρωές του, τους προπάτορές του, για να βρει τη διάκριση που πρέπει να τον χαρακτηρίζει. Δόξα Τω Θεώ η Ελλάδα δεν τσιγκουνεύεται στους Αγίους και στους Ήρωες. Είναι τόσο σπάταλη. ώστε να έχει απαντήσεις για όλα τα θέματα. Δεν υπάρχει καλύτερο σημείο αναφοράς από την οικογένεια του Νικηταρά Αυτή η σπουδαία οικογένεια μέσα στις προσφορές της στο Γένος έδωσε έναν Άγιο, τον Νεομάρτυρα Άγιο Ιωάννη Τουρκολέκα. (όπου μικρό παιδί αρνήθηκε να αλλαξοπιστήσει και τον σκότωσαν οι Τούρκοι αφού, πρώτα, μπροστά στα μάτια του, σκότωσαν τον πατέρα του) και τον αδελφό του Αγίου, τον τεράστιο Ήρωά μας τον Νικηταρά, όπου όπως προαναφέρθηκε, είχε χάσει πατέρα και μικρό αδελφό από τους Τούρκους. Ο Νικηταράς ανήκει στους σπουδαιότερους Πατέρες του Νεοελληνικού Κράτους. Θεωρώ ότι θα προσβάλω αυτόν που διαβάζει αυτό το κείμενο αν κάτσω και γράψω τις αρετές αυτού του σπουδαίου Ορθόδοξου Χριστιανού, Έλληνα Πατριώτη, Ανιδιοτελή Πολεμιστή γιατί θεωρώ ότι δεν υπάρχει Έλληνας που δεν τις γνωρίζει. Ο Νικηταράς ο Τουρκοφάγος. ο ανιψιός του μέγιστου Κολοκοτρώνη, εκτός όλων των άλλων μαχών που πρωταγωνίστησε εναντίον Τούρκων και Τουρκαλβανών, πρωτοστάτησε και στην ιστορική μάχη των Δερβενακίων -Σφαγή του Δράμαλη. Μετά την μάχη ο Νικηταράς παρέμεινε στο πεδίο της μάχης. Εκεί εντόπισε έναν τραυματισμένο εχθρό Τουρκαλβανό . Ο Αλβανός είπε στον Νικηταρά να τον σκοτώσει. Ο Νικηταράς, όμως, του απάντησε το εκπληκτικό! : «Να σε σκοτώσω; Για τζελάτη (δήμιο) με πήρες; Κάνε κουράγιο. Θα πασχίσω να γλυτώσεις. Θασε πάω στο ταμπούρι μας, που έχουμε γιατρό, να σε γιάνει.» Τον έβαλε στην πλάτη του και τον πήγαινε στο ελληνικό στρατόπεδο για να τον κάνει καλά. Ο τραυματίας στον ώμο του Νικηταρά δεν ήξερε, ποιος τον κουβαλούσε, μέχρι ν’ ακούσει τους Έλληνες να τον χαιρετούν. Ο Νικηταράς ένιωσε το άγγιγμα από ένα μαχαίρι στο λαιμό του και γυρίζει και λέει: ¨Απιστε, γώ πασχίζω νά σοϋ γλυτώσω τη ζωή καί σύ θέλεις νά μέ σκοτώσης;;¨ Ο τραυματίας συγκινημένος απολογήθηκε δείχνοντας μια τούφα από τα μαλλιά του Νικηταρά: “Όχι, καπετάνιε. Λίγα μαλλιά έκοψα απ’ το κεφάλι σου... Να τα. Τα έκοψα καπετάνιε, , για να έχω θυμητάρι από την αφεντιά σου... Αν ζήσω, γκόλφι μου (φυλαχτό) θα τα κάνω... Να θυμάμαι ολοζωής κείνον πού με γλύτωσε. Κι αν γίνω καλά και πάω στον τόπο μου, βάζω όρκο να μην ξαναπιάσω ντουφέκι για να βαρέσω τούς γκιαούρηδες¨. Ο Νικηταράς πήγε στον Γιατράκο τον τραυματία, αλλά αυτός δεν τα κατάφερε και μετά από λίγες ώρες πέθανε. Πριν φύγει έδωσε την τούφα από τα μαλλιά στον Γιατράκο και του διηγήθηκε το περιστατικό. Οι Έλληνες γλύπτες οι αδελφοί Φυτάλη έκαναν ένα γλυπτό που αναπαριστά το περιστατικό. Ο Νικηταράς είχε διάκριση και ήξερε πότε έπρεπε να ήταν Στρατιώτης και πότε Καλός Σαμαρείτης! Δεν χρειάζεται τώρα με τον σεισμό στην Τουρκία να χωριστούμε (για άλλη μία φορά) σε δύο στρατόπεδα. Στους φανατικούς και των δύο μεριών βλέπω έναν φαρισαϊκό διαγωνισμό για το ποιος είναι ο πιο καλούλης ανώτερος συγχωρητικός άνθρωπος ή για το ποιος είναι ο πιο ζηλωτής αποδοτικός σούπερ πατριώτης. Αν φύγει ο εγωισμός από τη μέση, πρώτον θα καταλάβουμε ότι η διαφωνία δεν σημαίνει παρεξήγηση και δεύτερον, όπως μας έδειξε ο ΠΑΤΕΡΑΣ μας ο Νικηταράς, στη Ρωμιοσύνη αυτά τα δύο όχι απλώς δεν συγκρούονται, αλλά το ένα συμπληρώνει το άλλο! Εξάλλου ο εχθρός του εχθρού μου δεν σημαίνει ότι είναι και δικός μου φίλος… Ο σεισμός δεν πιάνεται φίλος κανενός. Στο δευτερόλεπτο μπορεί να γίνει σεισμός και στην Ελλάδα. Ο Θεός ν’ αναπαύσει όλες τις ψυχούλες που έφυγαν από τον σεισμό, στην Τουρκία και στη Συρία, να σώσει τους παγιδευμένους, τους τραυματίες και να παρηγορήσει τους δικούς τους ανθρώπους. Ο Θεός να φυλάει την Ελλάδα καί πᾶσαν χώραν ἀπό ὀργῆς, λοιμοῦ, λιμοῦ, σεισμοῦ, καταποντισμοῦ, πυρός, μαχαίρας, ἐπιδρομῆς ἀλλοφύλων, ἐμφυλίου πολέμου. Η Αγάπη του Θεού είναι άπειρη και δεν υπάρχει καλύτερη εμπιστοσύνη προς Αυτήν από το να την παρακαλούμε για όλους και για όλα. Δεν αποδεχόμαστε οτιδήποτε κάνει κακό στην Πατρίδας μας αλλά και οτιδήποτε κάνει κακό στην Πίστη μας και στην πορεία μας προς την Άνω Ιερουσαλήμ. Ο Ρωμιός αγωνίστηκε και Υπέρ Πίστεως και Υπέρ Πατρίδος. Αυτήν τη σκυτάλη παραλάβαμε, αυτήν πρέπει να παραδώσουμε. Στην φωτογραφία ο Νικηταράς κουβαλάει τον εχθρό του. Και μέγιστος Πατριώτης και Καλός Σαμαρείτης.

Ζητείται έλεος... και για τη Συρία.

Η πολύπαθη Συρία, με τους πολλούς χριστιανούς κι εκεί, έχει υποστεί περίπου το 30% της καταστροφής του σεισμού, απ΄όσα μπορούμε να ξέρουμε ως τώρα. Δυστυχώς, δεν ακούγεται πολύ αυτό και η βοήθεια που στέλνεται στη Συρία είναι ελάχιστη. Προσφέρθηκαν να στείλουν ανθρωπιστική βοήθεια στην Τουρκια 45 χώρες, σε αντίθεση με την Συρία που έλαβε βοήθεια μόνο από 6 χώρες, την Κίνα, τη Ρωσία, τον Λίβανο, την Αλγερία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τώρα στέλνει και το Ισραήλ, παρ' όλο που δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις. Το κομμάτι της Συρίας που χτυπήθηκε, είναι κατειλημμένο από τους αντάρτες. Ως αντίποινα, οι δυτικές χώρες κυρίως, έχουν σταματήσει διπλωματικές σχέσεις με τη Συρία και δεν αναγνωρίζουν την κυβέρνηση του Ασάντ. Η Συρία είναι μια χώρα ηρωισμού και αντίστασης, που πολλά χρόνια τώρα την χτυπάνε με κάθε τρόπο, αλλά αντέχει. Αυτά με πολύ λίγα και περιληπτικά λόγια, σίγουρα ένας γεωστρατηγικός αναλυτής, θα μπορεί να μας πει πολλές περισσότερες λεπτομέρειες για την περιοχή. Ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν διαμαρτυρηθεί έντονα και κάνουν εκκλήσεις προς τη διεθνή κοινότητα να χαλαρώσουν τα αυστηρά μέτρα και να στείλουν και στη Συρία βοήθεια, καθώς σχεδόν τα μισά θύματα βρίσκονται εκεί. Η φωτο είναι από τη Συρία. Μία γυναίκα γέννησε το μωράκι της κάτω από τα χαλάσματα. Μόλις την βρήκαν οι διασώστες, η μητέρα ξεψύχησε, το μωράκι το έσωσαν. Σαν να περίμενε η μάνα να σώσει το παιδί της και μετά να παραδώσει την ψυχή της. Συγκλονιστικό, όπως και να το σκεφτείς. Να το ξαναπώ, ο Θεός να φυλάει από την κακιά ώρα, που έλεγε κι η γιαγιά μου. Σήμερα όλοι αυτοί, αύριο εμείς.

Δαιμονικοί καιροί ἀνταριάζουν καί λυσσομανοῦν ὁλόγυρά μας...

Πραγματικά συγκινητικά (σέ βαθμό ἀνατριχίλας) ὅσα εἶπε ὁ ἐκ Κολομβίας Ὀρθόδοξος ἐπίσκοπος Τιμόθεος, πού βρέθηκε πρόσφατα στήν Ἀθήνα. Ἐμβαθύνοντας ὅμως ἔστω καί λίγο στήν οὐσία τῶν λεγομένων καί ἄν ἀναλογιστεῖς ὅτι αὐτά εἰπώθηκαν πρός ἕνα ἐκκλησίασμα καί ἕνα λαό μή ἐχόντων πλέον ὦτα ἀκούειν (λόγοις μέν «Ἑλλήνων», ἔργοις δέ - στή συντριπτική τους πλειονότητα - ἀφελληνισμένων πιά, ἐκμαυλισμένων καί ἀκατήχητων μαζῶν), δέν γίνεται νά μή σέ καταλαμβάνει θλίψη καί ὀδύνη. Προσωπικά μάλιστα μοῦ ἦρθαν στό μυαλό κάποια πολύ χαρακτηριστικά ἁγιογραφικά χωρία. Ἐν πρώτοις, θυμήθηκα τήν προτροπή τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου πρός τούς Φαρισαίους: «ποιήσατε καρπὸν ἄξιον τῆς μετανοίας, καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς, πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ· λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ Θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ» (Ματθ. 3, 8-9). Ὅπερ μεθερμηνευόμενον θά μποροῦσε καί νά ἀποδοθεῖ σέ ἐλεύθερη ἀπόδοση γιά ἐμᾶς σήμερα ὡς ἑξῆς: μήν ἐπαναπαύεστε λέγοντας ὅτι εἶστε Ἕλληνες, κάτοικοι δηλαδή ἁγιοτόκου καί λαμπερῆς πατρίδας, ἀπόγονοι ἡρώων καί ἁγίων, γιατί ὁ Θεός μπορεῖ καί ἀπό τίς πέτρες νά βγάλει Ἕλληνες. Ἕλληνες στήν οὐσία καί ὄχι στό ὄνομα. Καί νά πάρει ἀπό ἐσᾶς τή χάρη Του ὁ Θεός καί νά τή δώσει σέ ἄλλους «Ἕλληνες», πού θά ποιοῦν τό θέλημά Του, ὅπως τήν πῆρε τότε ἀπό τόν λαό τοῦ Ἰσραήλ. Τό ἴδιο ἄλλωστε ἀναφέρεται καί σέ ἄλλο σημεῖο τοῦ Κατά Ματθαῖον (21, 40-43): «ὅταν οὖν ἔλθῃ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος», λέει ὁ Χριστός, «τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς ἐκείνοις (σ.σ. πού ἀρνοῦνταν ἐπίμονα νά μετανοήσουν καί δολοφόνησαν ὅλους τούς ἀπεσταλμένους Του καί ἐν τέλει καί τόν ἴδιο τόν Υἱό Του); Λέγουσιν αὐτῷ· κακοὺς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς, καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἄλλοις γεωργοῖς, οἵτινες ἀποδώσουσιν αὐτῷ τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν». Καί τούς ἀπάντησε καί πάλι ὁ Χριστός πώς «διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν ὅτι ἀρθήσεται ἀφ᾿ ὑμῶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς». Κάτι δέ παρόμοιο τονίζει καί σέ ἄλλη περίπτωση, ἐγκωμιάζοντας τήν πίστη τοῦ Ρωμαίου ἐκατόνταρχου στήν Καπερναούμ: «ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐθαύμασε καὶ εἶπε τοῖς ἀκολουθοῦσιν· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον. λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἥξουσι καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν, οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων» (Ματθ. 8, 10-12). Ἄς ἀναλογιστοῦμε λοιπόν ὅλα τά παραπάνω, μαζί μέ τήν τρομερή ἐκείνη φράση τοῦ Κολομβιανοῦ ἐπισκόπου ὅτι «ὅλοι ἐμεῖς κοιτάζουμε πρός τήν Ἑλλάδα, δέν ξέρω ὅμως πρός τά ποῦ κοιτᾶνε οἱ Ἕλληνες». Ξέρει πολύ καλά βεβαίως, ἀλλά δέν τό ξεστόμισε ἀπό διακριτική εὐγένεια. Ἐμεῖς ὅμως μποροῦμε νά τό ποῦμε ἄνευ περιστροφῶν τό ποῦ ἀκριβῶς κοιτᾶμε: πρός τά βάθη τῆς ἀβύσσου. Ἐπί αἰῶνες αἰώνων ὁ Ἑλληνισμός εἶχε γίνει τό ὄχημα τῆς Θείας Χάριτος καί τό ὄργανο τοῦ εὐαγγελισμοῦ τοῦ κόσμου. Τώρα πού βουλιάξαμε στήν παρακμή, τή διαφθορά καί τήν ἀποστασία, τώρα πού Τόν προδώσαμε καί Τόν σταυρώνουμε καθημερινά, μέχρι πότε θά μᾶς κρατᾶ τό λαμπρό πνευματικό παρελθόν μας, ὁ ποτισμένος μέ αἷμα καί σπαρμένος μέ ἅγια λείψανα τόπος μας, ἡ μεσιτεία καί οἱ πρεσβεῖες τῶν Ἁγίων μας; Καί μέχρι πότε ἐπίσης θά μᾶς κρατοῦν καί κάποιες σύγχρονες ἁγιασμένες μορφές καί οἱ ἐν ζωῇ ἀγωνιζόμενες εὐλογημένες ψυχές πού ἀναμφίβολα ὑπάρχουν (γιά νά μή γινόμαστε ἀφοριστικοί), ἀλλά δείχνουν τόσο λίγες μέσα στό βρωμερό σκοτάδι τοῦ βούρκου καί τῆς διαστροφῆς γύρω μας; Μέ λίγα λόγια, μέχρι πότε θά ἔχουμε «ἀσυλία»; Δαιμονικοί καιροί ἀνταριάζουν καί λυσσομανοῦν ὁλόγυρά μας καί ἐμεῖς - γυμνοί, ἐλεεινοί καί πανάθλιοι - κρεμόμαστε κυριολεκτικά ἀπό μία κλωστή. Ἡ μόνη μας ἐλπίδα εἶναι τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτό καί ἡ μετάνοια εἶναι ὁ μόνος δρόμος μπροστά μας. Καί τό νά ποιήσουμε «καρπόν ἄξιον τῆς μετανοίας» ἡ συνέχεια τοῦ μονόδρομου. Γιατί (καί πάλι θά θυμηθῶ τό Κατά Ματθαῖον) «ἤδη καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται». Νά δώσει ὁ φιλεύσπλαχνος Θεός νά μήν τό ζήσουμε ὡς λαός αὐτό. Τοὐλάχιστον ὄχι στήν ἔνταση καί τήν ἔκταση πού αὐτή τή στιγμή φαίνεται δυστυχῶς ὅτι μᾶς ἀξίζει... ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΔΑΠΕΡΓΟΛΑΣ