Δεν σώζεσαι από τύχη...

Αγαπητοί μου φίλοι και εν Χριστώ αδελφοί, με αφορμή το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, γράφω το ακόλουθο άρθρο: Σε πολλά δυστυχήματα, ακούμε παράδοξα πράγματα-πώς, δηλαδή, κάποιοι σώθηκαν... Σ' αυτό το τελευταίο δυστύχημα, για παράδειγμα, μία 22χρονη φοιτήτρια από τη Βέροια, η οποία ήρθε από το Λονδίνο στην Αθήνα και επιβιβάστηκε στο τραίνο για Θεσσαλονίκη, έκλεισε θέση στο βαγόνι "2". Όταν όμως πήγε και κάθισε εκεί και επέδειξε στον ελεγκτή το πάσο της, εκείνος δεν το δέχθηκε και της είπε: -Πηγαίνετε στο βαγόνι "7"! Η κοπέλα έκανε υπακοή, άλλαξε βαγόνι, πήγε στο "7". Όπως εκ των υστέρων γνωρίζουμε, το βαγόνι "2" καταστράφηκε ολοσχερώς, κατακάηκε, ο δε ελεγκτής σκοτώθηκε. Άλλος, 22χρονος και πάλι φοιτητής, ενώ ετοιμαζόταν να επιβιβαστεί στην αμαξοστοιχία, αντιλήφθηκε ότι είχε χάσει ή ότι είχε ξεχάσει στο σπίτι το πορτοφόλι του με το εισιτήριο. Αποτέλεσμα, να μη μπορεί να ταξιδέψει και να βλέπει στενοχωρημένος το τραίνο να αναχωρεί... Η κ. Σταυρούλα, μητέρα μιας 21χρονης φοιτήτριας, διηγείται ότι η κόρη της είχε εισιτήριο για το βαγόνι "3, αλλά ο ελεγκτής της είπε να περάσει στο" 8", διότι στην θέση της έπρεπε να καθίσει άλλος. Το κορίτσι έκανε υπακοή αδιαμαρτύρητα, πήγε στο βαγόνι "8" και δεν τραυματίστηκε καθόλου. Το πρώτο βαγόνι είναι αυτό που σχεδόν έλιωσε από την πυρκαγιά. Κανείς από τους επιβαίνοντες δεν επέζησε, εκτός από έναν νεαρό από τον Βόλο, ο οποίος κατά τη στιγμή της σύγκρουσης - άγνωστο πώς- εκτοξεύθηκε στα χωράφια. Αργότερα τον βρήκαν αναίσθητο οι διασώστες και τον μετέφεραν στο Γενικό Νοσοκομείο της Λάρισας, όπου και νοσηλεύεται. Τύχη; Ή κάτι άλλο συμβαίνει ενδιάμεσα,που όμως δεν υποπίπτει στις αισθήσεις μας; Θα σας διηγηθώ, λοιπόν, τρία περιστατικά, σε τρεις συνεχόμενες δημοσιεύσεις, αρχίζοντας σήμερα από το πρώτο. Το άκουσα προσωπικά, αφού ήμουν παρούσα στη διήγηση που έκανε ο "παθών" στον Πνευματικό και Γέροντά μας. Ένας πολύ καλός φίλος μας και εν Χριστώ αδελφός μας, ο κ. Δ... Κ.... από την Κοζάνη, έμπορος στο επάγγελμα, ευλαβέστατος και θεοσεβούμενος στο ήθος, αποφάσισε να μεταβεί στην Κύπρο στις 10 Αυγούστου του 2005 για κάποιες υποχρεώσεις του. Το πρώτο που έκανε ήταν να πάει στον Πνευματικό του, τον π. Στέφανο, ηγούμενο στην Ι. Μονή του Δρυόβουνου και να του πει: -Γέροντα, έχω κάποιες δουλειές στην Κύπρο και σκέφτομαι να μεταβώ εκεί, για να τις διεκπεραιώσω. Και ήρθα να Σας ρωτήσω, αν έχει ευλογία και θέλει ο Θεός να πάω. -Ναι, παιδί μου, έχει ευλογία, με το καλό και την ευχή της Παναγίας, να πας και να 'ρθεις! του απάντησε ο Πνευματικός. Στη συνέχεια ο κ. Δ.... επισκέφθηκε τον μακαριστό Μητροπολίτη Σιατίστης, κυρό Αντώνιο (Κόμπο), τον οποίο αγαπούσε και ευλαβείτο πολύ και του είπε: -Δέσποτα και Πατέρα μου, έχω κάποιες υποχρεώσεις στην Κύπρο. Σκέφτομαι να μεταβώ εκεί και γι' αυτό έλαβα την ευχή του Πνευματικού μου. Ήρθα, όμως, να πάρω και τη δική Σας την ευλογία. Ο Μητροπολίτης του είπε: - Να έχεις την ευλογία του Χριστού, παιδί μου, καλό ταξίδι να έχεις! Κατόπιν, τηλεφώνησε στον Πνευματικό και Γέροντά μου, του είπε ότι θα ταξιδέψει στην Κύπρο και τον παρακάλεσε να εύχεται κι εκείνος. Μετά από όλη αυτήν τη διαδικασία, έκανε τηλεφώνημα στις Κυπριακές Αερογραμμές της εταιρείας Helios Airways και στην υπάλληλο που απάντησε, είπε: - Σας παρακαλώ, κλείστε μου ένα αεροπορικό εισιτήριο από Αθήνα για Λάρνακα στις 10 Αυγούστου και ένα ακόμη επιστροφής από Λάρνακα για Αθήνα στις 14 Αυγούστου και ώρα 09:00 το πρωί. Η υπάλληλος του απάντησε: -Μισό λεπτό, να σας το κλείσω! Κι αμέσως μετά, συνέχισε: - Εντάξει, το έκλεισα. Ας κλείσω τώρα και την επιστροφή σας στις 14 του μηνός στις 09:07 με τη μοναδική πτήση, HGY 522. Μισό λεπτάκι, περιμένετε! Μετά όμως από τρία με τέσσερα λεπτά αναμονής, του είπε: - Να με συγχωρείτε, κύριε, αλλά υπάρχει κάποιο πρόβλημα, που δεν επιτρέπει την καταχώριση του ονόματός σας! Μπορείτε να τηλεφωνήσετε ξανά σε δεκαπέντε λεπτά; Πράγματι, σε δεκαπέντε λεπτά ξανατηλεφώνησε ο κ. Δ.... και άκουσε την υπάλληλο να του λέει πως είχε προσπαθήσει κανα-δυό φορές, αλλά δεν είχε σταθεί δυνατόν να καταχωρίσει το όνομά του. - Θέλετε να το επιχειρήσω ακόμη μία; τον ρώτησε. Κι όταν εκείνος συγκατένευσε, η υπάλληλος προσπάθησε εκ νέου, αλλά πάλι απέτυχε και του είπε με απορία: - Δυστυχώς, το σύστημα δεν δέχεται το όνομά σας! Και το παράδοξο είναι ότι και θέσεις στο αεροπλάνο υπάρχουν και την ίδια ώρα τα ονόματα άλλων τα δέχεται το σύστημα και βγάζουν εισιτήρια! Ο κ. Δ.... Κ... , έχοντας μάθει από τους Γεροντάδες του να μην επιμένει να γίνεται το δικό του, αλλά να τα αφήνει όλα στο θέλημα του Θεού, ρώτησε την υπάλληλο: - Εσείς τι με συμβουλεύετε να κάνω; Κι εκείνη του απήντησε: -Θέλετε να σας κλείσω με την απογευματινή πτήση; Δέχθηκε ο κ. Δ...., λέγοντάς της χαρακτηριστικά: - Να είναι ευλογημένο! Εκείνη, λοιπόν, του έκλεισε τη θέση και του είπε ανακουφισμένη ότι σ' εκείνη, την απογευματινή την πτήση, καταχωρίσθηκε το όνομά του αμέσως! Έτσι, ο κ. Δ..... Κ..... πήγε στην Κύπρο. Μόλις όμως έφθασε εκεί, επισκέφθηκε -πριν από όλα- την Ι. Μονή της Αγίας Θέκλας, για να προσκυνήσει, έχοντας πάντοτε στον ευλαβή νου του το "από Θεού άρχεσθε! " Τελειώνοντας τις εργασίες του στην Κύπρο, στις 14 Αυγούστου, ετοιμαζόμενος να επιστρέψει, άκουσε στις ειδήσεις ότι το αεροπλάνο της Helios Airways, Boeing 737-300, που είχε αναχωρήσει στις 09:07 π.μ. από Λάρνακα για Πράγα με ενδιάμεσο σταθμό την Αθήνα, στις 12:05 συνετρίβη στις πλαγιές του Γραμματικού της Αττικής. Είχαν σκοτωθεί και οι εκατόν είκοσι ένας επιβαίνοντες. Αίτιο, η απότομη αποσυμπίεση στο εσωτερικό του αεροσκάφους, η κάθετη πτώση της ατμοσφαιρική πίεσης και του επιπέδου οξυγόνου, με αποτέλεσμα επιβάτες και πλήρωμα να χάσουν τις αισθήσεις τους (όλοι, πλην ενός), το αεροπλάνο να πετά με "αυτόματο πιλότο", μέχρι που τελείωσαν τα καύσιμα και έπεσε... Ο κ. Δημήτρης, συγκλονισμένος,αμέσως τηλεφώνησε από την Κύπρο στον π. Στέφανο, στον Μητροπολίτη και στον Πνευματικό μας, τους ευχαρίστησε και τους ζήτησε να εύχονται, διότι επέστρεφε... ............... ............... ....................... Θα πρέπει, ως Χριστιανοί, να ξέρουμε τι σημαίνει η στάση του κ. Δημήτρη και τι σημαίνει να γυρνάς από τον Τύρναβο από τη γιορτή του φαλλού. Κι ακόμη, τι σημαίνει μια μάνα να προσεύχεται μπροστά σ' ένα αναμμένο καντήλι για την κόρη της που ταξιδεύει, καθώς και τι σημαίνει να ζ η τ ά ς ε σ ύ την ευλογία του Θεού και του Πατέρα σου γι' αυτό που πρόκειται να κάνεις. Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε ότι και οι δύο ληστές στη μέση είχαν τον Χριστό. Ο Χριστός και τους δύο ήθελε να τους σώσει. Αλλά μόνον τον έναν μπόρεσε, γιατί ο ίδιος το θέλησε και Του το ζήτησε. Του δεύτερου, σεβάστηκε το θέλημα...

Ένα θαύμα του Αγίου Νικολάου του Πλανά

Με το νέο ημερολόγιο σήμερα, 2 Μαρτίου, τιμάται η μνήμη του αγίου Νικολάου Πλανά. Δεν συνηθίζω να αναφέρομαι σε θαύματα που έχουν συμβεί στην προσωπική μου ζωή . Είναι πολλά και ποτέ δεν απέδωσα στην τύχη αυτά που έζησα. Σήμερα όμως, προς τιμήν του εορτάζοντος αγίου, θα αναφερθώ σε ένα, το οποίο σχετίζεται άμεσα με το ότι μπορώ και σας μεταφέρω αυτήν την διήγηση. Το 1928 με ΄30 είχε ενσκήψει επιδημία τυφοειδούς πυρετού στην Αθήνα. Θεραπεία τότε δεν υπήρχε και όποιος γνωρίζει τι σημαίνει τυφοειδής πυρετός, η εξέλιξη της νόσου είναι θανατηφόρα (άνευ θεραπείας) σε πολύ υψηλό ποσοστό. Πολλοί πέθαναν τότε. Μεταξύ των ασθενών ήταν και η τότε 10ετής μητέρα μου. Νοσηλευόταν στο σπίτι μας. Ένα μεσημέρι και ενώ ψηνόταν στον πυρετό, άνοιξε η πόρτα του δωματίου της και είδε τον παπα-Νικόλα Πλανά να μπαίνει μέσα, πήγε κοντά της, την σταύρωσε και της είπε : «ήρθα να σε κάνω καλά» και έφυγε. Αμέσως η μητέρα μου φώναξε την γιαγιά μου και μητέρα της, που ήταν στην κουζίνα : «Μαμά, μαμά, φώναξε τον παπούλη γιατί δεν του φίλησα το χέρι». Η γιαγιά μου απόρησε, βγήκε έξω και δεν είδε κανένα. Ύστερα έτρεξε στο απέναντι γειτονικό μας σπίτι της κας. Ουρανίας Παπαδοπούλου - μετέπειτα Μοναχής Μάρθας. Εκείνη παραξενεύτηκε και της είπε ότι ο "παπούλης" δεν είχε περάσει καθόλου από εκεί. Σημειώνω, η γιαγιά μου μαζί με την κα. Ουρανία Παπαδοπούλου και άλλες φίλες, δεχόταν σχεδόν κάθε εβδομάδα τον παπά-Νικόλα Πλανά. Επισκεπτόταν την κα. Ουρανία και τους έλεγε διάφορα πνευματικά θέματα ή απαντούσε στις απορίες τους. Είχε έρθη και στο σπίτι μας και τον γνώριζε η μητέρα μου . Μετά από λίγες ημέρες η μητέρα μου έγινε καλά. Την διήγηση αυτή σας την μεταφέρω όπως ακριβώς μου την εκμυστηρεύτηκε η μητέρα, όταν μπήκα στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μου είχε πει : «Αν δεν ήταν ο παπα-Νικόλας Πλανάς, ούτε εσύ θα ζούσες ούτε κι εγώ. Να το θυμάσαι αυτό.». Και το θυμάμαι πάντα.

Στην αέναη μάχη που δίνεται με έπαθλο το νου και την ψυχή των ανθρώπων...

Στην αέναη μάχη που δίνεται με έπαθλο το νου και την ψυχή των ανθρώπων, η αλήθεια συμβολίζεται με το φως και το ψεύδος με το σκοτάδι. Ο αρχέγονος και διαχρονικός αυτός συμβολισμός δεν είναι τυχαίος. Βασίζεται στις ιδιότητες των αντιπαραβαλλόμενων μεγεθών. Δηλαδή, η αλήθεια όπως το φως υπάρχει· είναι και ορίζεται. Το ψεύδος, όπως το σκοτάδι, δεν υπάρχει, δεν είναι. Το σκοτάδι ετεροκαθορίζεται μονοσήμαντα και αποκλειστικά σε σχέση με το φως. Συγκεκριμένα, περιγράφει την απουσία του. Η αλήθεια στέκεται μόνη της και λάμπει. Το ψεύδος δεν στέκει από μόνο του, θέλει δεκανίκι. Κι εκεί που δεν μπορεί να σταθεί με τίποτα, είναι απέναντι, αντικριστά στην αλήθεια. Γι’ αυτό, το ψέμα, σύμφωνα με τη μεθοδεία του πατέρα του τού διαβόλου, δουλεύει διπολικά. Για να σταθεί απάνω στο σάπιο θεμέλιό του, θέλει απέναντί του, όχι την αλήθεια, αλλά μια αλλοιωμένη, διαστρεβλωμένη εκδοχή της. Εμπόδια και φύλακες απέναντι στην παράνοια της ψευδοφάνειας, στέκονται η εμπειρία και η επίγνωση των δεδομένων, ήγουν η ψηλάφηση και η καταγραφή της πραγματικότητας. Γι’ αυτό, εχθρός του ψεύδους είναι η αίσθηση των πραγμάτων, η ευθυκρισία κι η έντιμη επιστημοσύνη. Μέγας του σύμμαχος η ψευδαίσθηση που δημιουργείται με αυτό που περιγράψαμε ως αλλοίωση και στρέβλωση της αλήθειας. Η διασπορά της διαστρεβλωμένης εκδοχής της αλήθειας είναι η διαβολή, από την οποία πήρε και τ’ όνομά του ο πατέρας του ψεύδους. Όπως είχα γράψει και σ’ ένα παλιότερο άρθρο μου από το 2016 με τίτλο Ουκ εά με καθεύδειν ο των οστών κριγμός: «Μας λένε οι αρχαίοι μας σοφοί: “αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις” (Αντισθένης), αλλά και “αρχή παιδεύσεως η των ονομάτων επίσκεψις” (Επίκτητος). Ας δούμε, λοιπόν, βασισμένοι σ’ αυτήν τη λογική, τι όνομα διαλέξαμε να δώσουμε στην προσωποποίηση του κακού. Το πιο κοινό και ευρέως διαδεδομένο του όνομα είναι διάβολος. Δηλαδή, από όλα τα κακά που έχει πάνω του αυτός ο ακατανόμαστος ανθρωποφάγος απατεώνας, εμείς διαλέξαμε να τον ονοματίσουμε από την ιδιότητά του να διαβάλλει. Αυτή του η ιδιότητα δείχνει σε όλο της το μεγαλείο τη μισερή και κακότροπη πονηριά του»¹. Έτσι, τα ενεργούμενα του διαβόλου πάνω στη γη σε κάθε εποχή εργάζονται πάνω σε τρεις άξονες. Ο πρώτος είναι η απόκρυψη της αλήθειας. Γίνεται με την περιχαράκωση του λόγου που βασίζεται και αναφέρεται στο αληθινό και τον αποκλεισμό της πρόσβασης του κοσμάκη σ’ αυτόν. Επίσης, γίνεται με την σχετικοποίηση της αλήθειας, όταν τα πραγματικά δεδομένα παρουσιάζονται ως να έχουν υποκειμενικό χαρακτήρα και γίνονται ζήτημα άποψης και βούλησης- όχι εμπειρίας. Με αυτόν τον τρόπο η αλήθεια κρύβεται σε κοινή θέα, όπως κρύβεται ένα αληθινό νόμισμα, ανάμεσα σε πολλά πλαστά. Ο δεύτερος άξονας είναι η στρέβλωση της αλήθειας. Αυτή δεν πρέπει, βέβαια, να είναι ολοκληρωτική και άγαρμπη, αλλά επιτηδευμένη, ώστε να περνάει για πιστευτή και να ξεγελάει τον απρόσεκτο και τον επιπόλαιο. Έτσι, επιλέγονται τα σημεία του αληθινού που θα διατηρηθούν και τα καίρια σημεία που θα αλλοιωθούν, ώστε να είναι αποτελεσματικό το δόλωμα που κρύβει τ’ αγκίστρι. Η «επιλογή» στ’ αρχαία ελληνικά καλείται «αίρεσις». Καταλαβαίνεται, λοιπόν, πως και ο όρος «αίρεση» στη θεολογία δεν προέκυψε τυχαία –τίποτα με την ελληνική γλώσσα δεν είναι τυχαίο. Η αλήθεια σε κάθε πράγμα, βλέπετε, είναι ενιαία ως άραφος χιτώνας που δεν μπορείς να επιλέξεις κομμάτια του καταπώς σε βολεύει. Η τον δέχεσαι και τον φοράς όπως είναι ή τον σχίζεις και τον κομματιάζεις. Τέλος, αφού η αλήθεια κρύβεται και δημιουργείται ένα ψεύτικο, ένα πειραγμένο αντίγραφό της, ακολουθεί ο τρίτος άξονας δράσης. Αυτός σχετίζεται με την υπερπροβολή και τη διάδοση της κάλπικης εκδοχής παντού στις κοινωνίες με όλα τα διαθέσιμα μέσα. Σημαντικό σημείο του τρίτου άξονα, εκτός από την προβολή, είναι και η βράβευση και η απόδοση τιμών στους αποδομητές της αλήθειας. Και νά τα κρατικά βραβεία, να τα βραβεία από άλλους φορείς, νά οι ανακηρύξεις επίτιμων διδακτόρων, νά οι ακαδημίες, νά τα θρησκευτικά οφίκια, νά οι προσκλήσεις σε ομιλίες από φορείς και τ’ αφιερώματα σε εκπομπές λόγου της τηλεόρασης… Νά οι τιμητικές πλακέτες, κι οι κορδέλες, κι οι τήβεννοι και τα παράσημα. Αυτά είναι το βάθρο στην πλατεία όπου ανεβάζει το σύστημα τον αποδομητή, ώστε να μαζευτεί ο κόσμος ν’ ακούσει. Γιατί, αν γυρνάς μες στην πλατεία μόνος σου και λες: «καθήστε παιδιά να μοιραστώ μαζί σας κάποια πράγματα αληθινά», κανένας δεν θα σου δώσει σημασία. Σε θεωρούν παλαβό- δεν σε έχουν βάλει κάποιοι άλλοι πάνω σε βάθρο. Οι αποδομητές της αλήθειας στη θεολογία, στις τέχνες, στην ιστορία, και σ’ όλες τις επιστήμες συμπεριλαμβανομένων των βιολογικών-ιατρικών επιστημών, μεθυσμένοι από εξουσία χορεύουν τον διαβολικό χορό της ανθρωποφαγίας. Κυριαρχούν στην παιδεία και στην πολιτική και σφίγγουν την υδρόγειο στη μέγγενη. Σε φλόμωσαν στις ψευδαισθήσεις και σου πουλάν φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Αυτές οι άρρωστες καταστάσεις, όμως, ποτέ δεν τελειώνουν καλά… Στην υστερική κατάσταση της εφάμαρτης χαύνωσης δεν καταλαβαίνεις γρι. Πρέπει να φας σφαλιάρες. Με τον πόνο –μόνον τότε που είναι αργά–μόνον τότε ξυπνάς και καταλαβαίνεις… Κορόιδο.

΄΄Μη αποστρέψεις το πρόσωπόν Σου΄΄...

Ακούστε τη θαυμάσια μελωδία του στίχου τούτου, αυτή την κραυγή που ξαφνικά γεμίζει την εκκλησία «… ότι θλίβομαι!» – και θα καταλάβετε το σημείο από το οποίο ξεκινάει η Μεγάλη Σαρακοστή: το μυστηριώδες μίγμα της ελπίδας με την απογοήτευση, του φωτάς με το σκοτάδι. Η όλη προετοιμασία έφτασε πια στο τέλος. Στέκομαι μπροστά στο Θεό, μπροστά στη δόξα και στην Ομορφιά της Βασιλείας Του. Συνειδητοποιώ ότι ανήκω σʹ αυτή, ότι δεν έχω άλλη κατοικία, ούτε άλλη χαρά, ούτε άλλο σκοπό. Συναισθάνομαι ακόμα ότι είμαι εξόριστος από αυτή μέσα στο σκοτάδι και στη λύπη της αμαρτίας γιʹ αυτό «θλίβομαι»! Τελικά παραδέχομαι ότι μόνο ο Θεός μπορεί να με βοηθήσει σʹ αυτή τη θλίψη, ότι μόνον σʹ Αυτόν μπορώ να πω «πρόσχες τη ψυχή μου». Μετάνοια πάνω απ’ όλα, είναι το απελπισμένο κάλεσμα για τη Θεία βοήθεια. Πέντε φορές επαναλαμβάνουμε αυτό το Προκείμενο. Και τότε να! η Μεγάλη Σαρακοστή αρχίζει. Τα φωτεινά χρωματιστά άμφια και καλύμματα του ναού αλλάζουν τα φώτα σβήνουν. Ο ιερέας εκφωνεί τις αιτήσεις, ο χορός απαντάει με τα «Κύριε ελέησον» την κατʹ εξοχήν σαρακοστιανή απάντηση. Για πρώτη φορά διαβάζεται η προσευχή του Αγίου Εφραίμ που συνοδεύεται από μετάνοιες. Στο τέλος της ακολουθίας όλοι οι πιστοί πλησιάζουν τον ιερέα και ο ένας τον άλλο, ζητώντας την αμοιβαία συγχώρεση. Αλλά καθώς γίνεται αυτή η ιεροτελεστία της συμφιλίωσης, καθώς η Μεγάλη Σαρακοστήεγκαινιάζεται μʹ αυτή την κίνηση της αγάπης, της ενότητας και της αδελφοσύνης, ο χορός ψάλλει πασχαλινούς ύμνους. Πρόκειται τώρα πια να περιπλανηθούμε σαράντα ολόκληρες μέρες στηνέρημο της Μεγάλης Σαρακοστής. Όμως από τώρα βλέπουμε να λάμπει στο τέλος το φως της Ανάστασης, το φως της Βασιλείας του Θεού. π. Αλέξανδρος Σμέμαν

Όταν ο ἐξόριστος ἄνθρωπος ἀνακάλυψε τό ἀνίκητο ὅπλο..!

Ὁ ἐξόριστος ἄνθρωπος μεταφέρθηκε ἀπὸ τὴν ἀγαπημένη του πατρίδα, τὸν Παράδεισο, στὴ γῆ τῆς πικρῆς ἐξορίας του (Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς). Ἁλυσοδεμένος μὲ τὸν βαρὺ τῶν παθῶν του κλοιό, ρίχτηκε στὰ κάτεργα χωρὶς ἔλεος, στὰ βαριά, ἐξαντλητικά, καταναγκαστικὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας. Ἡ νοσταλγία ὅμως γιὰ τὴν ποθεινή του πατρίδα δὲν ἔσβησε ποτέ, ἔκαιγε ἀσίγαστη μέσα του. Ὑποσχέθηκε στὸν ἑαυτό του νὰ μὴν ἐπιτρέψει συμβιβασμὸ μὲ τὴν ἰδέα τῆς ἰσόβιας καταδίκης. Ἔταξε σκοπό του νὰ βρεῖ τρόπο διαφυγῆς. Μὰ πῶς θὰ τὸ κατόρθωνε αὐτό; Οὔτε ὁ ἴδιος δὲν ἤξερε. Πίστευε πολὺ στὸ κοφτερό του μυαλό, στὴν ἀξιοσύνη του. Ἂς μποροῦσε μόνο νὰ ἐξασφαλίσει κάποιο μέσο, κάποιο ὅπλο! Μὰ ὅταν μπόρεσε νὰ βρεῖ κάποτε ἕνα σχοινὶ γιὰ νὰ ξεφύγει ἀπ’ τὰ τείχη, χιλιάδες σχοινιὰ βρέθηκαν γιὰ νὰ τὸν δέσουν ξανά. Ὅταν ξέθαψε μιὰ παλιὰ σιδερένια λάμα καὶ τροχίζοντάς την κρυφὰ τὴν ἔκανε μαχαίρι, χιλιάδες μαχαίρια τὸν ἀνάγκασαν νὰ ξανασκύψει. Ὅταν μὲ τὰ πολλὰ κατάφερε νὰ κλέψει τὸ ξίφος τοῦ φρουροῦ του, χιλιάδες σπαθιὰ ἀπείλησαν νὰ κόψουν τὸν δικό του λαιμό. Ὅ,τι κι ἂν ἔκανε, ἦταν ἀνώφελο. Ἄστραφτε ἀπὸ μῖσος τὸ βλέμμα του, μὰ τοὺς ἴδιους κεραυνοὺς μίσους ἔβλεπε καὶ στὰ μάτια τῶν ἄλλων. Κόχλαζε ἀπὸ θυμὸ ἡ καρδιά του, μὰ τὴν ἴδια πυρωμένη λάβα ἐκτόξευαν ἐναντίον του -ἴδια καυτὰ ἡφαίστεια- καὶ οἱ γύρω του. Ὅσο ἔβγαζε κακία αὐτός, τόσο πλήθαινε ἡ κακία καὶ ἀπέναντί του. Πλῆρες ἀδιέξοδο οἱ μέθοδοί του! Θυμήθηκε τότε τὴ σοφὴ κουβέντα ποὺ ἔλεγε: Ὅπως φέρεστε, θὰ σᾶς φερθοῦν. «Τῷ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ, ᾧ μετρεῖτε, ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν» (Λουκ. 6, 38). Μὲ τὸ μέτρο ποὺ μετρᾶτε, θὰ μετρηθεῖτε καὶ σεῖς. Ὅ,τι νιώθετε γιὰ τοὺς ἄλλους, θὰ νιώθουν καὶ κεῖνοι γιὰ σᾶς. Ὅπως κρίνετε, θὰ κριθεῖτε. Ἂν συγχωρήσετε, θα συγχωρηθεῖτε. Ὅποιο ὅπλο χρησιμοποιεῖτε, θὰ τὸ χρησιμοποιήσουν καὶ γιὰ σᾶς. Πιὸ ἁπλᾶ: Ὅ,τι δίνεις, θὰ πάρεις. Ὅ,τι κάνεις, θὰ σοῦ κάνουν. «Μάχαιραν ἔδωκας, μάχαιραν θὰ λάβεις». Ὅποιος «εἰς αἰχμαλωσίαν ἀπάγει», αἰχμάλωτος θὰ καταλήξει κι αὐτός. Ὅποιος σκοτώνει μὲ μαχαίρι, «δεῖ αὐτὸν ἐν μαχαίρᾳ ἀποκτανθῆναι» (Ἀποκ. 13, 10). Ὅποιος χύνει αἷμα ἀνθρώπου, «ἀντὶ τοῦ αἵματος αὐτοῦ ἐκχυθήσεται». Θὰ χυθεῖ καὶ τὸ δικό του αἷμα (Γεν. 9, 6). Τὴν πληγὴ μὲ πληγὴ τὴν πληρώνεις (Αἰσχύλος). Καὶ τότε ἔγινε τὸ ἀναπάντεχο. Ὁ ἐχθρός του ἔπεσε. Μιὰ μέρα στὴν ἐρημιὰ ὁ φρουρός του βρέθηκε ἀπὸ λάθος σὲ ἀπροσπέλαστο γκρεμό, ἐγκλωβίστηκε σὲ παγίδα θανάτου. Ἡ παγωνιὰ ἢ τὰ ἀγρίμια θὰ τὸν ἀποτέλειωναν γρήγορα. Ὁ ἐξόριστος εἶδε μπροστά του μοναδικὴ ὁδὸ σωτηρίας. Ἂν καὶ μὲ ἁλυσίδες στὰ χέρια καὶ τὰ πόδια, ἔτρεξε νὰ φύγει. Μὰ ὁ ἐχθρὸς φώναξε: «Ἂν θέλεις, βοήθησέ με! Ἔχω γυναίκα καὶ μικρὰ παιδιά!» Νὰ σώσει τὸν ἐχθρό του; Νὰ χάσει τὴν εὐκαιρία τῆς ζωῆς του; Θὰ ἦταν σίγουρα τρελός, ἂν τὸ ἔκανε. Τὸ κοφτερό του μυαλὸ ἔλεγε ὄχι. Μὰ ἡ καρδιά του ἀπροσδόκητα τὸν πρόδωσε. Ἔγινε τὸ ἀπίστευτο. Γιὰ πρώτη φορὰ σκέφτηκε ἀνθρώπινα. Εἶδε ἀπέναντί του ἄνθρωπο, ὄχι ἐχθρό. Γύρισε πίσω ἀντὶ νὰ φύγει. Ἔριξε σχοινὶ σωτηρίας, τράβηξε, ἔσωσε τὸν ἐχθρό. Καὶ ἀμέσως ἔγινε τὸ θαῦμα. Οἱ ἁλυσίδες του ἔπεσαν στὸ χῶμα ξαφνικὰ ἀπὸ μόνες τους. Οἱ κλειστὲς πόρτες τῆς ἀπέραντης φυλακῆς του ἄνοιξαν αὐτομάτως. Ὁ ἐχθρός του τὸν κοίταξε μὲ συγκίνηση, εὐγνωμοσύνη καὶ ἀγάπη. «Νὰ εἶσαι εὐλογημένος!» τοῦ εἶπε. «Εἶσαι ἐλεύθερος!» Ὁ ἐξόριστος ἄνθρωπος ἀνακάλυψε ἐπιτέλους τὸ ἀνίκητο ὅπλο, τὸν ἀλάνθαστο δρόμο γιὰ νὰ γυρίσει ξανὰ στὸν Παράδεισο: Τὴν ἀγάπη πρὸς τὸν ἐχθρό. Ἡ συγχώρηση τὸν ἐλευθέρωσε!