Ο Σταυρός είναι η πηγή της σωτηρίας, είναι η εγγύηση της Ανάστασης

Και για τον Σταυρό θέλω να σας ρωτήσω το ίδιο. Ο Σταυρός, όπως συχνά το ακούμε προκαλεί μια αρνητική αίσθηση. Ο καθένας κουβαλάει τον σταυρό του. Ο χριστιανός πρέπει να κουβαλήσει τον σταυρό του. Ο σταυρός ως προϋπόθεση να είσαι χριστιανός, ο Σταυρός ως αντίθετο της χαράς της ζωής, της εδώ ζωής -Ο Σταυρός είναι η πηγή της σωτηρίας, είναι η εγγύηση της Ανάστασης. Χωρίς Σταυρό δεν υπάρχει Ανάσταση και Ανάσταση σημαίνει ανακαίνιση ζωής. Ο θάνατος του Χριστού οδηγεί σε ανάσταση ζωής. Αυτή είναι η εμπειρία της Εκκλησίας μέσα στην ιστορία. Γι΄ αυτό κάνουμε το σημείο του σταυρού, γι΄ αυτό φοράμε σταυρό. Δεν είναι δεισιδαιμονία, είναι εμπειρία. Και φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν θα βρεθείς σε κίνδυνο ή δεν θα αρρωστήσεις, αλλά ό,τι και αν σου συμβεί είναι παρών ο Θεός, είσαι κάτω από το βλέμμα του, αυτό σου αρκεί. Δείτε πώς ο ίδιος ο Χριστός αποκαλύπτει το δικό του πάθος στους μαθητές. Καταρχάς δεν τους μιλάει μόνο για ανάσταση και για νίκη και θρίαμβο, αλλά τους μιλάει για πάθος, μαστιγώσεις και σταυρό, για τον δικό του θάνατο. Δεν τους προτρέπει να τον γνωρίσουν μόνον στη μεταμόρφωση, αλλά να αναγνωρίσουν τη θεότητά του όταν Τον αντικρύσουν στον σταυρό. Ούτε τους υπόσχεται επίγεια καλοπέραση. Αντίθετα, τους λέει ότι «εἰ ἐμέ ἐδίωξαν καί ὑμᾶς διώξουσι» και ότι όποιος θέλει να τον ακολουθήσει πρέπει να απαρνηθεί τον εγωκεντρικό εαυτό του και να σηκώσει τον σταυρό του. Μιλάει για διωγμούς και πειρασμούς, για «στενή πύλη καί τεθλιμμένη ὁδό». Όταν ο Πέτρος ομολογεί τη θεότητά του Χριστού, του λέει ότι αυτό είναι αποκάλυψη του Θεού μέσα του· όταν όμως αρνείται τη σταύρωσή του, τον επιτιμά λέγοντας πως αυτό αποτελεί φωνή του διαβόλου μέσα του. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να καταλάβουμε πως η πορεία μας πρέπει να έχει θυσία. Όπως ο Χριστός προσφέρεται «κλώμενος», κομματιασμένος και «εκχυνόμενος», ματωμένος, έτσι και εμείς πρέπει να κάνουμε καθώς αντιμετωπίζουμε τους πειρασμούς μας, τις δοκιμασίες μας, τις απρόβλεπτες δυσκολίες, τις ασθένειες, τους θανάτους, τα αδιέξοδα, τις καταστροφές, τις διαταραγμένες σχέσεις μας, τον εαυτό μας, γιατί αυτός είναι ο μεγαλύτερος σταυρός. Όλα τα σηκώνουμε με πνεύμα θυσίας, όχι με πνεύμα καλοπέρασης. Έτσι λοιπόν δεν προσεγγίζουμε τον Θεό για να μας έρθουν όλα βολικά, αλλά για να μπορούμε να αντέξουμε τον κάθε σταυρό και κυρίως τον εαυτό μας. Και έτσι να ακολουθήσουμε τον Χριστό. Πρέπει να το καταλάβουμε· είναι πρόβλημα ο εαυτός μας, δεν είναι το πρόβλημα ο άλλος. Αντίθετα ο συνάνθρωπός μας είναι ευκαιρία, είναι ευλογία στη ζωή μας. Ο εαυτός μας έχει μιζέρια, κουβαλάει πτώση, είναι μικροπρεπής, είναι μικρονοϊκός, είναι στενός. Όταν το καταλάβει κάποιος αυτό το πράγμα, τότε πρέπει να διασπάσει το άτομό του, πρέπει να ξεφύγει από το βαρυτικό πεδίο του εγώ για να αποκτήσει ταχύτητα διαφυγής. Στην ουσία αυτό που μας χρειάζεται είναι να πιστεύσουμε σε σταυρωμένο και αναστημένο Θεό και να αποφασίσουμε να σταυρωθούμε και εμείς μαζί του. Ελεύθερος είναι ο σταυρωμένος, ζωντανός ο αναστημένος. Ο σταυρός τελικά είναι πηγή ζωής και αίτιος χαράς και σε αυτή τη ζωή. Έτσι είναι αυτά τα πράγματα. Δυστυχώς, δεν μας μαθαίνουν τέτοια φυσική, μας μαθαίνουν τη φυσική του εγωκεντρισμού.

Ποιος, αλήθεια, λέει στους οπαδούς του ότι για να τον ακολουθήσουν θα πρέπει ν’ αρνηθούν τον εαυτό τους και να σηκώσουν το σταυρό τους, χωρίς να ρισκάρει να μείνει μόνος;

Ποιος, αλήθεια, λέει στους οπαδούς του ότι για να τον ακολουθήσουν θα πρέπει ν’ αρνηθούν τον εαυτό τους και να σηκώσουν το σταυρό τους, χωρίς να ρισκάρει να μείνει μόνος; Ποιος θα τολμήσει να αρνηθεί τον εαυτό του, δηλαδή τα χαρίσματά του, τις επιθυμίες του, τα θέλω του, επειδή το ζητά ο Θεός του; Ποιος αγόγγυστα θα σηκώσει το σταυρό του, μικρό ή μεγάλο, στηριγμένος στο λόγο του Εσταυρωμένου; Κι όμως! Εκατομμύρια το έχουν κάνει! Ωστόσο αυτό δεν είναι λόγος ικανός να σε ωθήσει να Τον ακολουθήσεις κι εσύ «αρνούμενος τον εαυτό σου και σηκώνοντας το σταυρό σου». Ο λόγος είναι μόνο προσωπικός, στηριγμένος στη σχέση με το Χριστό ως θεανθρώπινο πρόσωπο. Αθόρυβα, καρδιακά, αποφασίζεις να πεθάνεις για χάρη των λόγων Του, για χάρη του προσώπου Του. Όπως δεν καθορίζεται ο έρωτας, έτσι και δεν χωρά σε καλούπια η επιθυμία να Τον ακολουθήσεις. Ο Σταυρός του Κυρίου! Η δυναμική της θυσίας Του για χάρη των αγαπημένων! Δέχεται τους εμπαιγμούς, την εγκατάλειψη των οικείων, την προδοσία, την αποτυχία του έργου Του, τη μοναξιά και την άρνηση, για να γευτεί, τελικά, την «εις Άδου κάθοδόν» Του. Ο σταυρός του καθενός μας! Η ευκαιρία να εκφράσουμε την αγάπη μας, την αφοσίωσή μας, την πίστη και την ελπίδα μας σ’ Εκείνον που πεθαίνει χωρίς εμάς. «Δια των λόγων των χειλέων σου εγώ εφύλαξα οδούς σκληράς»: “Επειδή το είπες Εσύ, εγώ ακολούθησα δύσκολους, σκληρούς δρόμους”. Γιατί ό,τι γίνεται για το Χριστό ελκύει τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, θα μας επισημάνει ο «άγιος της χαράς», ο Άγιος Σεραφείμ. Κι έτσι ο σταυρός μας γίνεται ελαφρύς, εύκολος. «Δια του Σταυρού ήλθε χαρά εν όλω τω κόσμω». Το καταλαβαίνεις, το ζεις μαζί με τους αγίους, παλαιότερους και σύγχρονους. Στη σκληρότητα του σταυρού, αν υπομένεις μ’ εμπιστοσύνη στο Θεό των Πατέρων σου κι αν ελπίζεις προσμένοντας την ανάστασή σου, θα βιώνεις την υπέρλογο χάρη που χαρίζει ειρήνη και ανάπαυση καρδιακή. Όταν προβάλλεται ο Σταυρός του Κυρίου στο μέσο του ναού είναι για να μας τονίσει πως ο δικός μας Θεός δεν ζητά από τους «ακολουθούντας Αυτόν» ό,τι ο ίδιος δεν έζησε. Σε καλεί να πορευτείς το δρόμο που βάδισε πρώτα Αυτός. Γι αυτό δεν χωράει παράπονα ούτε «γιατί Θεέ μου;». Κι ακόμα, νιώθεις πως δεν είσαι μόνος κι ας κατεβαίνεις κάποιες φορές στον Άδη του εαυτού σου. Φαίνεται πως η ζωή του κάθε ανθρώπου «όπου γης» είναι συνυφασμένη με πόνο και δάκρυ. Με τον Εσταυρωμένο μεταποιείται σε αναμονή ανάστασης «νυν και αεί». Δεν γίνεται όλη η ζωή μας να είναι πόνος ούτε, βέβαια, και χαρά. Άλλοτε το ένα κι άλλοτε το άλλο. Τα φαινόμενα και η λογική αυτό δείχνουν. Όμως, η Εκκλησία μιλά για χαρμολύπη. Αναδεικνύει, στο πρόσωπο του ιδρυτή και των μελών της, τη «χαρά δια του σταυρού». Η πείρα βεβαιώνει πως με το Χριστό όλα γίνονται εύκολα, απλά, ευλογία. Χωρίς εξηγήσεις και δικαιολογίες , στηριγμένος στην επιθυμία σου να Τον ακολουθήσεις, δέχεσαι τις δυσκολίες της ζωής ως μέσα για να θεραπευτείς από τις ψυχικές ασθένειές σου, να πας παρακάτω, να γευτείς την πληρότητα του προσώπου σου ενωμένος με το Θεό και τους ανθρώπους.

‘’Νουν κρατούμε...’’

Τυχαία έπεσα τις προάλλες πάνω σε έναν κειμενάκι του Άγιου Ιωάννου της Κλίμακος. Μόλις το διάβασα είπα μέσα μου με έκπληξη….αυτό των νέων: «τι είπες τώρα ρε φίλε;» Ένα κείμενο που μας δείχνει από την μια την ειδικότητα των Νηπτικών πατέρων (χειρουργική νευρώνων της ψυχής) και από την άλλη τα πολλά μέτωπα που καλούμαστε να αγωνιστούμε ως χριστιανοί για τον καθαρισμό, τον φωτισμό και την Θέωση αυτής….. Γράφει ο Άγιος: «Κάποτε, ενώ με είχε κυριεύσει η ραθυμία και σχεδόν εσκεπτόμουν να εγκαταλείψω το κελλί μου, με επισκέφθηκαν μερικοί άνδρες και με εμακάρισαν αρκετά ως ησυχαστή. Ο λογισμός τότε της ραθυμίας ανεχώρησε παρευθύς διωγμένος από την κενοδοξία. Και εθαύμασα πώς ο τρίβολος αυτός δαίμων αντιμάχεται όλα τα άλλα πονηρά πνεύματα!» Κάποτε είχαν ρωτήσει ένα καλόγερο‘’τι κάνουν εδώ στην ερημιά’’ και εκείνος απάντησε: ‘’νουν κρατούμε’’….. Δηλαδή αγωνίζονται να κρατάνε την ύπαρξη τους κοντά στο Χριστό γιατί όσο γλιστρά μακριά απ’ το Φως Του τόσο χάνει το ‘’οξυγόνο’’ της και νεκρώνεται…. Μερικοί νομίζουν ότι σαν νηστέψουν λίγο, πάνε καμιά Κυριακή εκκλησία,δώσουν κανά ευρώ ελεημοσύνη,ψελλίζουν και δυο δράμια προσευχής πριν κοιμηθούν ότι αυτό είναι…. είναι ‘’εν τάξει’’ πνευματικά…. Λησμονάμε κάτι σημαντικό,ότι συνάμα με τα παραπάνω πανέμορφά άνθη στο περιβόλι της καρδιάς μας αναφύονται και ζιζάνια παθών(με πρώτο αυτό της υπερηφάνειας)τα οποία μπλέκονται στον κορμό όλων των παραπάνω καλών κινήσεων και δεχόμενα από κοινού την σχετική φροντίδα…..δυναμώνουν…. Χρειάζεται στην φάση αυτή ή να τα ξεριζώσουμε ή να πάψουμε να τα ποτίζουμε….. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι το να είσαι χριστιανός….να αγωνίζεσαι….. δεν είναι καθόλου ‘’ευκολάκι’’….. Όταν ο άλλος λ.χ σιωπά ή κάνει τον χαζό μην τον υποτιμάς γιατί δίνει κάτι ξεγυρισμένες μάχες εντός του που ίσως για σένα και στην σκέψη μόνο θα φαίνονταν εφιάλτες… π.Ιωάννης Παπαδημητρίου

Οι Άγιοι Μάρτυρες Βασιλίσκος, Ευτρόπιος και Κλεόνικος(+3/16 Μαρτίου)

Οι Άγιοι Μάρτυρες Βασιλίσκος, Ευτρόπιος και Κλεόνικος κατάγονταν από την Αμάσεια του Πόντου και έζησαν κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (286-305 ).Ήταν στρατιώτες και συγγενείς του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος. Ως Χριστιανοί διαβλήθηκαν στον ηγεμόνα Ασκληπιόδοτο, ο οποίος τους συνέλαβε και τους βασάνισε σκληρά. Όμως οι Μάρτυρες, αφού παρουσιάσθηκε σε αυτούς ο Κύριος και ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος, έγιναν υγιείς. Μέσα στη φυλακή οι τρεις νέοι δεν έχασαν ούτε το θάρρος ούτε την πίστη τους. Αντιθέτως εξακολούθησαν να λατρεύουν τον Ένα και Αληθινό Θεό. Με το κήρυγμά τους και το παράδειγμα που προσέφερε το ήθος, η αντοχή και το θάρρος τους, οδήγησαν πολλούς συγκρατούμενους τους στην αληθινή πίστη. Ο Ασκληπιόδοτος πληροφορήθηκε την Χριστιανική δράση των τριών κρατουμένων και την επίδραση που ασκούσαν στους φυλακισμένους ειδωλολάτρες και διέταξε να τους οδηγήσουν και πάλι ενώπιόν του. Ο ηγεμόνας τότε άρχισε να κολακεύει τον Άγιο Κλεόνικο, για να αρνηθεί την πίστη του Χριστού, υποσχόμενος δώρα και τιμές. Ο Άγιος όμως αφού γέλασε, χλεύασε την αρρώστια των ειδώλων. Και ενώ ετελείτο θυσία, με προσευχή κατέρριψε το είδωλο της Αρτέμιδος. Αμέσως ο ηγεμόνας έδωσε εντολή να βασανισθούν. Τότε ο Κύριος εμφανίσθηκε στους τρεις νέους και στο πλήθος των ειδωλολατρών, οι οποίοι παρακολουθούσαν το μαστίγωμα των Χριστιανών, έχοντας στο πλευρό Του τον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Θεόδωρο. Οι τρεις Χριστιανοί αξιώθηκαν της θαυματουργικής ιάσεως των τραυμάτων τους, ενώ πολλοί ειδωλολάτρες που είδαν το θαύμα, βαπτίσθηκαν Χριστιανοί. Ο Ασκληπιόδοτος όμως όχι μόνο δεν άλλαξε στάση, αλλά διέταξε να αποκεφαλισθούν όλοι οι νεοφώτιστοι Χριστιανοί. Ο Ασκληπιόδοτος και οι ειδωλολάτρες, τυφλοί από οργή, διέταξαν τους δημίους να περιχύσουν τους τρεις Μάρτυρες με καυτή πίσσα. Όμως, νέα θαυματουργική ενέργεια από τη Θεία Χάρη δεν επέτρεψε οι πιστοί νέοι να πάθουν το παραμικρό, ενώ η καυτή πίσσα έπεσε και κατέκαψε τους δημίους. Όμως, ο σκληρόκαρδος ηγεμόνας δεν μπορούσε να δει την αλήθεια, η οποία παρουσιαζόταν μπροστά στα μάτια του. Έτσι, πρόσταξε την σταυρική καταδίκη του Ευτροπίου και του Κλεονίκου και τη φυλάκιση του Βασιλίσκου. Οι δύο νέοι πέρασαν την τελευταία νύχτα της ζωής τους προσευχόμενοι. Και πάλι ο Κύριος εμφανίσθηκε μπροστά τους, για να τους ενθαρρύνει. Στις 3/16 Μαρτίου του 308, ο Ευτρόπιος και ο Κλεόνικος κοσμήθηκαν με τους στέφανους της αγιότητας και του μαρτυρίου διά του σταυρικού τους θανάτου. Ο Βασιλίσκος παρέμεινε έγκλειστος στη φυλακή, όπου και πέθανε μετά από μερικά χρόνια, κερδίζοντας την αιώνια ζωή. Περισσότερα για τον Άγιο Βασιλίσκο μπορείτε να διαβάσετε στις 22 Μαΐου όπου επαναλαμβάνεται η μνήμη του.

Συγκρίνοντας την Ελληνορθόδοξη αγιογραφία με την αναγεννησιακή θρησκευτική ζωγραφική

Συγκρίνοντας την Ελληνορθόδοξη αγιογραφία με την αντίστοιχη αναγεννησιακή θρησκευτική ζωγραφική, θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν πολλές και ουσιαστικές διαφορές, οι οποίες καθιστούν τη αγιογραφία μία μοναδική, μέσα στην ζωή, τέχνη. Στα θρησκευτικά θέματα της Δύσεως κυριαρχεί ο ρεαλισμός και ο ανθρωπομορφισμός.Όλα ζωγραφίζονται όπως ακριβώς φαίνονται. Τα πρόσωπα των αγίων είναι αμετουσίωτα και κοσμικά, πιστά αντίγραφα των μοντέλων που χρησιμοποίησε ο ζωγράφος. Στην Ορθόδοξη εικόνα όλα πρέπει να μετουσιωθούν σε πνεύμα. Όλα πρέπει να αγιασθούν, ακόμη και τα άψυχα, τα βουνά τα δένδρα τα κτίρια. Τίποτε δεν πρέπει να μείνει όπως φαίνεται. Τίποτε στην ζωή μας, δεν πρέπει να μείνει θνητό. Το ύφος της Βυζαντινής εικονογραφίας είναι ποιητικό και λιγότερο θνητό, κοσμικό, που παρέρχεται. Τα πάντα, ιδού αναβαίνουν. Οι εικόνες δεν μοιάζουν με φωτογραφίες. Οι φωτογραφίες είναι ρεαλιστικές, άψογα αντίγραφα των προσώπων που παριστούν, αλλά εικονίζουν κυρίως μόνο το πρόσκαιρο ή ψευδές επιφανειακό και όχι το εσώτερο. Ο αγιογράφος λαμβάνει υπ'όψιν τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του αγίου, αλλά τα ζωγραφίζει με τέτοιο τρόπο ώστε η εικόνα να προβάλει περισσότερο την αγιοσύνη, την θεανθρωποσύνη του και υπό το υπερβατικό αυτό πρίσμα, την εξωτερική του εμφάνιση. Όλα τα έργα της κοσμικής ζωγραφικής είναι επηρρεασμένα από τα συναισθήματα, τις ιδέες και την ψυχική κατάσταση του καλλιτέχνη. Μια τέτοια εικόνα, στην οποία κυριαρχεί το προσωπικό με την έννοια ενός -ιδιότροπου πολλές φορές- υποκειμενισμού που δεν απηχεί καθολικότητα, δεν μπορεί να έχει μιά εις βάθος και ύψος υπαρξιακή, οντολογική, υπερβατική, γιά σύμπαν το ανθρώπινο γένος, λειτουργική αξία. Η ορθόδοξη αγιογραφία βαδίζει στο μονοπάτι τής αυταπάρνησης, τής υποταγής του «εγώ», το οποίο συνθλίβεται μπροστά στην αποκαλυφθείσα αλήθεια, τού θεωμένου εγώ, τής εικόνας δηλαδή τού ανθρώπου ως θεού κατά χάριν, αγίου. Η αγιογραφία είναι εκκλησιαστικό διακόνημα και το έργο του Αγιογράφου μοιάζει με το έργο του Ιερέως. Ο άγιος Θεοδόσιος ο ερημίτης μας λέει: «Ο ένας συνθέτει το Σώμα και το αίμα τού Κυρίου και ο άλλος το παριστά».