Άγιος Νεομάρτυς Σταύρος, ο εν Θερμή της Λέσβου μαρτυρικώς τελειωθείς.

Ένας εξ’ αυτών των Αγίων Μαρτύρων είναι ο μοναχός Σταύρος που ήταν στη συνοδεία του Ηγουμένου της Μονής, του Αγίου Ραφαήλ. Πριν εισβάλουν οι Τούρκοι στη Μονή τη Μεγάλη Εβδομάδα του 1463, ο Άγιος Ραφαήλ μετά την Ακολουθία των Παθών και τα Δώδεκα Ευαγγέλια, ανακοίνωσε ότι έπρεπε να ανοίξουν την Κρύπτη της Μονής, για να κρύψουν τους πνευματικούς θησαυρούς, διότι οι Τούρκοι απειλούσαν ότι θα καταστρέψουν το Μοναστήρι, νομίζοντας ότι εκεί κρυβόντουσαν οι Θερμιώτες αντάρτες. Την Μεγάλη Παρασκευή, στις 6 Απριλίου, ο Άγιος Ραφαήλ είχε δώσει εντολή στο μοναχό Σταύρο και στον επιστάτη της Μονής Ακίνδυνο, να απομακρυνθούν στο βουνό, στη σπηλιά του Γέροντα στην Παντέρα και να γυρίζουν για την Ανάσταση. Το δειλινό του Μεγάλου Σαββάτου πλησίασαν τη Μονή. Ένας βοσκός τους είπε να μην πάνε στο μοναστήρι γιατί γίνεται χαλασμός… Έμειναν γύρω από το μοναστήρι κρυμμένοι προσπαθώντας να δουν τα όσα συνέβαιναν. Αδιόρατα έφταναν στα αυτιά τους τα βογκητά και οι στεναγμοί των πόνων των Αγίων Μαρτύρων. Ο Ακίνδυνος συγκρατούσε τον π. Σταύρο, ο οποίος ήθελε να πάει κι’ αυτός μέσα στον χαλασμό. Παρέμειναν εκεί άυπνοι, ατάιστοι, λιγωμένοι από τον πόνο. Την Λαμπροτρίτη έρχονται δειλά στο μοναστήρι και αντικρίζουν τη φρίκη. Τους Αγίους κατακρεουργημένους και το μοναστήρι καμένο. Δίπλα σ’ ένα σωρό ξεσκισμένες σάρκες ήταν γονατισμένη η Αγγελική η Μαραγκίνα μαζί με τη δεκάχρονη κόρη της τη Βασιλικούλα, που τους διηγούνται τα όσα υπέστησαν οι Άγιοι. Αφού έθαψαν τους Μάρτυρες, κρύφτηκαν ξανά σε μια από τις σπηλιές που υπάρχουν στα γύρω βουνά, φοβούμενοι τους Τούρκους. Στη σπηλιά του Γέροντα Ιωσήφ, το ασκηταριό όπως το λέγανε. Έχοντας εκεί για φρουρό ένα σκυλί, τον Πυρρίχη, και μια κατσίκα του μοναστηριού, τη Ρούστα, που ήταν το μόνο ζωντανό που γλίτωσε από την μανία των Τούρκων και τώρα με το γάλα της έτρεφε τους δύο αυτούς κατατρεγμένους Χριστιανούς. Ο π. Σταύρος ήταν τρυφερό, αθώο παιδόπουλο. Παιδευμένο και ορφανό. Την ημέρα της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος πήγε κάτω στη Θερμή να μιλήσει και να εμψυχώσει τους Χριστιανούς. Θέλησε να μαζέψει τον κόσμο να τους αγιάσει. Επέμενε: «Δεν μπορώ να μην κατέβω στην Εκκλησία. Αλειτούργητη τόσον καιρό». Έτσι είπε και ξεκίνησε για τη Θερμή, διηγείται ο Ακίνδυνος. Είχε ξαναπάει την Πεντηκοστή. Κανείς δεν νοιάστηκε τότε να τον υποψιαστεί. Ο πάτερ Σταύρος εμφανίστηκε στο δρόμο, κανείς δε νοιάστηκε. Ήθελε, λέει, να πάει και στην ψυχοθειά του να της μιλήσει για τον πόνο μας, και το μαρτύριό μας. Ήταν Δεκαπενταύγουστος και του είπα τότε: «μην πας». Δεν μ’ άκουσε. Πέρασε, λέει, από την Εκκλησία ο Ντόκτωρ Σβάϊτσερ, ένας Εβραιογερμανός πλανεμένος άθεος «ιατροφιλόσοφος»,που πήγαινε στη Μονή, κουβέντιασε δήθεν και ύστερα σπιούνευε το τι γινόταν στο μοναστήρι. Αυτός κατάδωσε στους Τούρκους ότι οι αντάρτες είχαν καταφύγει εκεί και είχε γίνει το μακελειό. Κι ώσπου να πεις κύμινο το φούντωσε στον Αγά ότι ο π. Σταύρος είχε κατέβει στη Θερμή. Απομεσήμερο τον πιάσανε. Τρεις μέρες στα μαρτύρια, για να μαρτυρήσει τους αντάρτες. Ιδέα γι’ αυτά δεν είχε ο π. Σταύρος. Απ’ ότι πάντως έμαθα, φαίνεται τον φούρκισε για καλά τον Αγά: «Μωρέ, μαρτύρησε που κρύβονται οι αντάρτες!» Του κόψανε πρώτα το αυτί. Το δεξιό. Την άλλη μέρα τη μύτη. Τίποτα ο π. Σταύρος. Παραμονή της Παναγίας του κόψανε και το λαιμό. Συγχωρέθηκε και αυτός. Ο τελευταίος μάρτυρας της Θερμής. Μαρτύρησε, τον είδε ο κόσμος να πεθαίνει. Δέκα τουλάχιστο παλικάρια της Θερμής ορκίστηκαν να εκδικηθούν. «Το βράδυ είδα στον ύπνο μου τον π. Σταύρο. Και τον κρατούσε από το χέρι ο Γέροντας να τον ανεβάζει σε μια πλατειά, πανύψηλη σκάλα. Κι εγώ ζητιάνος τάχα στο κάτω σκαλί σήκωνα τα μάτια να τους δω. Και να βλέπω ένα μεγαλείο…» Στις δυο μέρες η Ρούστα μου έφερε χαμπέρι. Πήγαινε τακτικά κι αντάμωνε τη στάνη του Αγά της Θερμής. Εκεί ένας γέροντας βοσκός από τα Πάμφιλα που τον κράτησε ο Αγάς, συχνά σαν είχε να στείλει χαμπέρι, τύλιγε ένα χαρτάκι στο δεξί κέρατο της Ρούστας μας. Πήρα το χαρτί και το διάβασα: «Αν δεν έμαθες, εμακάρισε ο Σταύρος, την ευχή του να ’χουμε. Δια στόματος ρομφαίας, παραμονή της Παναγίας. Σώμα και κεφάλι τα θάψαμε την τρίτη μέρα εδώ στη Θερμή, κακήν κακώς. Σπολάτι…» Γύρισα, κοίταξα τον Πυρρίχη. Ήταν ακόμα με τα αίματα. Τα αίματα του π. Σταύρου, του καινούργιου Μάρτυρα. Έκοψα ένα κουρελόπανο κι απόμαξα το αίμα από τη μουσούδα του Πυρρίχη. Ήταν το αίμα του Σταύρου, που το ζωντανό είχε τόσο γενναία υπερασπιστεί. Τύλιξα το κουρέλι, το ασπάστηκα, και το κρέμασα στον κόρφο μου παραμάσχαλα. Φυλαχτό… Κι άρχισα το θρήνο.

Μπορούμε να κοινωνούμε κάθε μέρα της Διακαινησίμου χωρίς νηστεία και προετοιμασία, αφού θεωρείται μία και καινή Ημέρα;

Ερώτηση: Μπορούμε να κοινωνούμε κάθε μέρα της Διακαινησίμου χωρίς νηστεία και προετοιμασία, αφού θεωρείται μία και καινή Ημέρα; Απάντηση: Η συχνότητα προσέλευσης στην Θεία Κοινωνία ποικίλλει από χριστιανό σε χριστιανό, ανάλογα με την πνευματική του κατάσταση και τον αγώνα του. Ουσιαστικά κανένας δεν είναι άξιος και προεγκεκριμένος να κοινωνεί ελαφρά τη καρδία, αλλά απο την άλλη όλοι μας προσκαλούμαστε στο Άγιο Ποτήριο, σε κάθε Θεία Λειτουργία. Έτσι παρατηρείται το φαινόμενο άλλοι να απέχουν για χρόνια, άλλοι να κοινωνάμε εθιμικά ή χωρίς φόβο και συναισθηση. Έτσι επειδή μπορούμε! Πάντως να κοινωνάμε συχνά Αυτή είναι η αληθής Παράδοση. Η Θ.Κοινωνία είναι η Τροφή της ψυχης με ότι αυτό συνεπάγεται ! Όποιος έχει πυκνή μυστηριακή ζωή, εκκλησιαστική ζωή, άσκηση στην πνευματικότητα, συγχώρηση και εξομολόγηση, όχι μόνο κάθε μέρα της Διακαινησίμου, αλλά σε κάθε Θ.Λειτουργία μπορεί να κοινωνεί! Γιατί η Κοινωνία του Πασχα με αυτή της καθημερινής ή της εορτής ή της Κυριακής δεν διαφέρει σε τίποτα! Αλλοι απέχουν ένα μέτριο διάστημα για να ανάψει ο πόθος μέσα τους, άλλοι πάλι κωλύονται για κάποιον χρόνο, άλλοι έχουν προγραμμα κλπ.Στον άνθρωπο δεν υπάρχει μέτρο σε αυτό το θέμα. Μετρο είναι η κατάσταση του. Επίσης κανένας μας δεν ειναι αυτονομος από την Εκκλησία. Υπάρχουν πνευματικοί, υπάρχουν εξομολογοι που συμβουλεύουν, προτείνουν, κωλύουν με βαση κανόνες και μετρο την οικονομία και την ακρίβεια και όχι το κεφαλι τους . Χρειάζεται νηστεία πριν και πόση; Ανάλογα τον χριστιανό και πάλι και την συχνότητα ,που κοινωνεί.Αυτά περί τριημέρων ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ!Είναι μια εύκολη συνταγή για όσους έχουν μέτρια ή αραιά προσελευση στην Θ.Κοινωνία, η οποία ικανοποιεί πολλούς. Πάντως οριζεται μικρή νηστεία το πρωΐ πριν την Θεία Κοινωνία και για αυτούς που θα ιερουργήσουν και τους πιστούς που θα κοινωνήσουν( 29οςκανων της Στ' Οικ.). Ειδικά περί Διακαινησίμου νομίζω ότι όποιος βιωνει την πνευματική χαρά της Μεγαλοβδομάδας και του Πάσχα δεν πρέπει να κωλύεται να κοινωνεί καθημερινά. Παντα βέβαια με αυτοελεγχο και δοκιμασία οπως ορίζει η αρχαία παράδοση του Αποστόλου και με ανάλογη ελάχιστη εγκράτεια και εγρήγορση- συνειδηση. Γιατί άλλωστε είναι ημερες κατάλυσης για όλους, αλλά όχι και αφασίας!

Ο οβελίας του Διγενή

Η Έλλη Χριστοδουλίδου μαζί με τον σύζυγο της, μυημένοι από νωρίς στον αγώνα, ανέλαβαν το βάρος της φύλαξης του αρχηγού της Οργάνωσης Γεωργίου Γρίβα Διγενή. Εκεί ανάμεσα στα πορτοκαλόδεντρα, στο σπίτι της στον Άγιο Νικόλαο, η Έλλη Χριστοδουλίδου έκρυβε μέσα σε κρησφύγετο, κάτω από τον νεροχύτη της κουζίνας της, τον Αρχηγό της ΕΟΚΑ. Το Πάσχα του 1957 βρίσκει τον Διγενή κρυμμένο στο κρησφύγετο του Αγίου Νικολάου. Όπως η ίδια αφηγείται, «ο Αρχηγός πάντα νήστευε αυτές τις ημέρες. Τετάρτη και Παρασκευή δεν έτρωγε ποτέ μιλλωμένα. Την Αγία Εβδομάδα ούτε λάδι. Το Μεγάλο Σάββατο περίμενε να φέρουμε το Άγιο Φως από την εκκλησία και άναβε την λάμπα με αυτό για τρεις μέρες. Την Κυριακή δεν ήθελε παραδοσιακή σούβλα, ήθελε οβελία, όπως τον έψηναν στην Ελλάδα. Εγώ κι ο σύζυγος μου δεν ξέραμε, ούτε πως να τον δέσουμε, ούτε πως να τον ψήσουμε. Μας εξήγησε τι σούβλα και τι κρέας να αγοράσουμε, ενώ ήθελε στο εσωτερικό του οβελία να βάλουμε πατάτες». Και προσθέτει: «Ό άντρας μου άναψε τα κάρβουνα, και τα έβαλε σε ένα σημείο στην αυλή που να μπορεί να παρακολουθεί το ψήσιμο ο Αρχηγός από μια μικρή χαραμάδα. Συνεχώς του έκανε παρατηρήσεις, μέχρι που σε κάποια στιγμη, ο σύζυγος μου, του απάντησε, ''φωνάζεις, φωνάζεις, αλλά δεν έρχεσαι εδώ να γυρίσεις τον οβελία να δεις τον νόστο''».

Ανθίζει Ανάσταση!

Σκάνε τα ανοιξιάτικα μπουμπούκια, ως εκ τάφου, και ανθίζουν Ανάσταση! Πολλές Αναστάσεις!Κάθε μπουμπούκι μια Ανάσταση! Κάθε άνθρωπος Ανάσταση!Ένας μαρτυρικός Γολγοθάς, μία τριήμερος ταφή! Εν τέλει το μήνυμα του αγγέλου διαβεβαιώνει: «Μη φοβάστε»!«Ουκ έστιν ώδε, ηγέρθη γαρ καθώς είπε»! Αναστήθηκε, λοιπόν, από την τάξη των νεκρών!Ή ακόμη από την αταξία του θανάτου και των νεκρών! Και επέβαλε Ανάσταση! Εσαεί! Ζωή! Αναστημένη ζωή εκ του τάφου! Η εκρηκτική διαλεκτική της ύπαρξης! Γι’ αυτό και έαρ μυρίζει σήμερα και καινούργια κτίση χορεύει! Δεν αντέχει άλλο πόνο, άλλο θάνατο, άλλα ψοφοδεή καμώματα!(Ιδιαίτερα τα τελευταία)! Ναι! Ανάσταση ανθίζει! Μυρίζει υπέρκοσμα και χορεύει! Η σημερινή μέρα μοιάζει να λέει: «Να αλλάξω θέλω τον σκοπό, να αλλάξω τα τραγούδια»! Τέρμα τα τραγικά, τα θλιμμένα, της απελπισίας, έστω οι ευσυμπάθητοι θρήνοι! Συγχώρεση καθολική εκ τάφου ένεκα Αναστάσεως!Ανέτειλε σήμερα! Τα μοιρολόγια έληξαν και με μυριο-λόγια τραγουδάμε και χορεύουμε! Χριστός Ανέστη! Την άνοιξη, την Ανάσταση ετούτη, που έσκασε από το μπουμπούκι του ανοιξιάτικου τάφου και γέμισε με ευωδίες τον κόσμο γευόμαστε! Τώρα είναι πράγματι κόσμος!Μια ομορφιά, μια καλοσύνη αλλιώτικη που αλλοιώνει τις αισθήσεις! «Ανάστα ο Θεός…» και ο Νίτσε μοιάζει να ανησυχεί!«Μα εγώ άκουσα τα φτυάρια που τον ‘θαβαν», λέει, «Τ’ άκουσα…»!(Και μεταξύ μας έχει δίκαιο)! Ο άγγελος όμως διαβεβαιώνει: Ηγέρθη εκ του τάφου! «Εκ του τάφου…»; Μονολογεί ο Νίτσε, «Εκ του τάφου…»!Αυτό κι αν είναι η πιο ‘χαρούμενη γνώση’»! Και ο πόνος του Νίτσε μοιάζει παράταιρος σήμερα! Ποιος να τον παρηγορήσει; Για την χαρισάμενη άνοιξη του Θεού εκ του τάφου που δεν γεύτηκε; Που δεν μπορούσε να γευτεί! Για το τέλος της προφητείας του! Δεν ήταν ασυνάρτητος, αλλά εγκλωβισμένος! Η αντίσταση του, ο προφητικός αναθεωρητισμός του στον πολιτισμό που τον γέννησε που, όπως λέει ο Ντοστογιέφσκι «είναι ένα απέραντο νεκροταφείο», μοιάζει να τον παραλογίζει! Δεν βρίσκει σημείο να σταθεί έξω από αυτόν για να μετακινήσει το παράλογο και τον θάνατο που τρώει τα σωθικά στα πιο ανήσυχα μυαλά του πολιτισμού του! Την ίδια την καρδιά και τα εσώψυχά τους! Ο θάνατος του Θεού αποτελεί καθεστώς απαραμύθητο. Πώς αλλιώς; Και δεν αναφερόμαστε στον τριήμερο, αλλά στον συνεχή! Στο άπαξ και διά παντός!

"Ευτυχώς που δεν ζω την εποχή του Χριστού!"

Θυμάμαι σε μία συζήτηση στο Άγιον Όρος που κάποιος μοναχός έλεγε: "Κρίμα που δεν ζούμε την εποχή του Χριστού. Να βλέπαμε τον Χριστό, να είχαμε αυτήν τη δυνατότητα.." Ο Γέροντάς μας είπε: "Ευτυχώς που δεν ζω την εποχή του Χριστού!". Εγώ παραξενεύτηκα γιατί θα μου άρεσε η ιδέα, ας πούμε, να ζούσε κανείς την εποχή του Χριστού. Λέω, Γέροντα, δεν θα ήθελες να ζεις τον καιρό του Χριστού; -Όχι, λέει, παιδί μου, δεν θα ήθελα! -Λέω, γιατί; παράξενο πράγμα.. -Διότι, λέει, αν ζούσα σίγουρα θα ήμουν από αυτούς που Τον σταύρωναν. Έτσι πιστεύω για τον εαυτό μου. Και βέβαια δεν χρειάζεται να ζήσεις τον καιρό του Χριστού για να Τον σταυρώσεις. Μπορείς άνετα να Τον σταυρώσεις, και τον Χριστό και τους αδελφούς σου, σε όποια εποχή κι αν ζεις και να επαναλάβεις τα ίδια. Αλλά ο Χριστός έδωσεν υπόδειγμα τον εαυτόν Του ώστε μέσα από την Αγία ζωή Του κι το Άγιον παράδειγμά Του να παίρνουμε κι εμείς θάρρος και κουράγιο να βαδίσουμε το δρόμο μας. π. Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού