Ο ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑ-ΚΟΣΜΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑΤΗΣ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ

Σκλαβωμένη χώρα η Αφρική και κουρσεμένη από την δύση χρειαζόταν ανθρώπους της δύσης που θα της αφοσιωθούν για να πιστέψει ότι υπάρχει μετάνοια και να γιατρευτούν οι πληγές της. Ο παπα-Κοσμάς Γρηγοριάτης μια μεγάλη μορφή της Ορθόδοξης Ιεραποστολής αγάπησε χωρίς προϋποθέσεις και πότισε πριν τριάντα χρόνια με το αίμα του το αφρικανικό χώμα, προσφέροντας θυσία τον εαυτό του. Με αυτό το αίμα ο παπα-Κοσμάς ξέπλυνε μέρος της αδικίας του δυτικού κόσμου προς τις αποικίες και ας μην ήταν υπεύθυνη γι’ αυτό η χώρα του. Αλλά είναι χαρακτηριστικό του χριστιανού να σηκώνει και ξένες ευθύνες. Ο πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος θα πει σήμερα για τον πρώτο Ορθόδοξο μάρτυρα Ιεραπόστολο του Κονγκό: «Καρπός ευλαβούς και ένδοξης ποντιακής ρίζας ο παπα-Κοσμάς, οδηγήθηκε από τους μακαριστούς γονείς του Δημήτριο και Δέσποινα Ασλανίδη, από παιδί στην Εκκλησία, ενώ σαν νέος εμαθήτευσε παρά τους πόδας του ανεπανάληπτου Ομολογητού και Αγίου Ιεράρχου Αυγουστίνου Καντιώτη, από τον οποίο μυήθηκε στην Ιεραποστολή και το ακούραστο και φλογερό του σθένος. Με τον παπα-Κοσμά μάς συνδέουν δύο σπουδαία γεγονότα. Το πρώτο, ότι είμαστε και οι δύο ομογάλακτοι Ριζαρίτες σπουδαστές, και το δεύτερο ότι είχαμε κοινό πνευματικό Πατέρα, τον Μακαριστό π. Γεώργιο Καψάνη, Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους. Η μορφή του μακαριστού π. Κοσμά είναι σπάνια, διότι δεν ήταν μόνο ένας φλογερός Ιεραπόστολος, αλλά κατέβηκε στην Αφρική με μεγάλα οράματα. Δεν έκτιζε μόνο εκκλησίες και δεν δίδασκε μόνο το Ευαγγέλιο. Είχε καταλάβει, όπως ο προστάτης του Άγιος Ιερομάρτυς Κοσμάς ο Αιτωλός, ότι έθνος χωρίς κατά Θεόν μόρφωση δεν έχει μέλλον, γι αυτό έχτιζε σχολεία, δίδασκε τους ανθρώπους να καλλιεργούν την γη, τους πρόσφερε γεωργικά μηχανήματα, ίδρυσε την περίφημη φάρμα, από την οποία συντηρούσε το Ιεραποστολικό Κλιμάκιο και το φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας, με πράξη και όχι με λόγια, δίδασκε στους ιθαγενείς την προσευχητική παράδοση της Εκκλησίας μας. Έτσι στο σύντομο πέρασμά του από το Κονγκό, υπήρξε φωτιστής και διαμορφωτής, όντως ένας επίγειος Άγγελος, που άφησε τα ίχνη του στις ψυχές των Αφρικανών, και το αίμα του μαρτυρίου του στην αγαπημένη Αφρική.» Ο πατήρ Δαμασκηνός Γρηγοριάτης, μοναχός κι αυτός της μονής Γρηγορίου, εκεί όπου ξεκίνησε τον μοναχικό του βίο και ο παπα- Κοσμάς ανέλαβε με τις ευχές του ηγουμένου Χριστοφόρου αλλά και της κατά σάρκα οικογένειας του ιερομονάχου πατρός Κοσμά να συλλέξει στοιχεία και μαρτυρίες ιθαγενών που τον συνάντησαν. Ο π. Δαμασκηνός ταξίδεψε, σήμερα 30 χρόνια μετά την κοίμηση του πατρός Κοσμά στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και αναφέρει: «Επιζούν ακόμη πνευματικά του τέκνα, εργάτες και ιερείς του. Αυτοί οι άνθρωποι ψάχνοντας μέσα στα θυλάκια της μνήμης τους είχαν πολλά να μας αποκαλύψουν. Γι αυτό, εκπληρώνοντας επιθυμία και άλλων φίλων της Ιεραποστολής από την Ελλάδα και την Ομογένεια, ήρθα να συνομιλήσω με τους πρώτους χριστιανούς και παλαιούς συνεργάτες του π. Κοσμά. Κατά την πολυετή επαφή και συναναστροφή μου, με ιερείς, συνεργάτες και νέους του Κλιμακίου μας, είχα πληροφορηθεί αρκετά θαυμαστά σημεία, αλλά καθώς άρχισα την συλλογή μαρτυριών, δεν ανέμενα μία τέτοια πληθώρα άγνωστων μέχρι σήμερα γεγονότων. Άνθρωποι, τους οποίους γνώριζα ελάχιστα ή και καθόλου, όταν έμαθαν ότι ενδιαφέρομαι να γράψω ιστορίες και γεγονότα από την ζωή και τους αγώνες του π. Κοσμά, ήρθαν αυθόρμητα να μου μιλήσουν. Διηγούνταν με απλότητα και ειλικρίνεια, καθώς τέτοια είναι και η ζωή τους, απλοϊκή και ανεπιτήδευτη. Η αγάπη του απέναντί τους ήταν ολοκληρωτική και αστείρευτη. Περιορίστηκα να συνομιλήσω με ανθρώπους ορθοδόξους χριστιανούς μας, που έζησαν μαζί του. Τον βοήθησαν, τον αγάπησαν. Δέχθηκαν τις ευεργετικές του προσφορές. Οφείλω να σημειώσω ότι δεν κατέγραψα προσωπικές μου θέσεις, αλλά επεδίωξα να αποτυπώσω στο χαρτί γεγονότα και μαρτυρίες που συνέλεξα και διασταύρωσα ως προς την αλήθεια και την αξιοπιστία τους από τους ιεραποστολικούς συνεργάτες, κληρικούς και λαϊκούς, που γνώρισαν, έζησαν και αγωνίστηκαν στο πλευρό του μάρτυρα Ιεραποστόλου. Ο τελευταίος λόγος ανήκει στον Κύριο της Δόξης, για τον Αμπελώνα του Οποίου «ηνάλωσεν εαυτόν» ολοκληρωτικά, ο ακούραστος εργάτης Του. Προσωπικώς, τον τιμώ εκ μέσης καρδίας ως έναν μεγάλο Ιεραπόστολο των ημερών μας, που ως άγγελος άνοιξε τα φτερά του, αγκάλιασε τον λαό του Κονγκό ευαγγελιζόμενος Χριστόν και ως «ολοκάρπωμα θυσίας» (Σοφ. Σολ. 3,6) χάρισε το σώμα του στην λαβωμένη αφρικανική Γη.» ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΕΛΕΤΙΟΣ Ο μητροπολίτης Κατάγκας Μελέτιος, που ζει από το 1989 έως τις μέρες μας στο Κονγκό, αδελφός και ο ίδιος της αγιορείτικης μονής Οσίου Γρηγορίου περιγράφει την δική του συνάντηση με τον μάρτυρα Ιεραπόστολο: «Τον παπα-Κοσμά, όπως είναι γνωστό, τον συνέστησε στην συνοδεία μας ο Άγιος Παΐσιος. Η Αδελφότητά μας τον δέχθηκε τον Δεκέμβριο του 1977. Αρχικά δεν τον γνώριζα, ούτε είχαμε ιδιαίτερη επαφή, γιατί εκείνος εργαζόταν ιεραποστολικά στο Κολουέζι του Ζαΐρ (σημερινό Κονγκό). Γνωριστήκαμε καλύτερα και επικοινωνήσαμε ουσιαστικά το καλοκαίρι του 1988, πριν από το τέλος του, όταν ήρθε για ξεκούραση και για πνευματικό ανεφοδιασμό στο Μοναστήρι. Θυμάμαι ότι, εκείνο το διάστημα, ο Γέροντάς μας τα απογεύματα κάποιων Κυριακών, έκανε συνάξεις στο Κοιμητήριο της Μονής. Σε μία απ’ αυτές ο παπα-Κοσμάς μας μίλησε για το ιεραποστολικό έργο και τις δυσκολίες του. Μετά την σύναξη ο Γέροντας μας είπε: “Είδατε, Πατέρες, τι θαυμαστά πράγματα ζούμε με τον παπα-Κοσμά; Φαίνεται ότι πράξαμε ορθά κάνοντας υπακοή στον Γερο-Παΐσιο και τον δεχθήκαμε, όταν μας τον έφερε εδώ ο παπα-Σπυρίδων από την Νέα Σκήτη. Πράγματι ήταν από τον Θεό που κάπως γρήγορα τον κείραμε μοναχό και τον χειροτονήσαμε. Και βλέπετε τι έργο κάνει! Να μην έχετε κανένα λογισμό, γιατί είμαστε σε σωστό δρόμο και πράξαμε σωστά που δεχθήκαμε να πάει στην Αφρική.” Ένα πρωινό, περνώντας ο παπα-Κοσμάς απ’ το κελί μου, είδε ανοιχτή την πόρτα και με ευχάριστη διάθεση μου λέει: “Έλα, παπα-Μελέτη, να μου ψάλεις ένα Άξιόν εστι!” Πήγα να τον αποφύγω, διότι δεν ήθελε απλά να με ακούσει να ψάλω, αλλά και να με βιντεοσκοπήσει για να το δείξει κάτω στους γηγενείς του ιεραποστολικού Κλιμακίου. Ωστόσο του έκανα το χατήρι. Όταν τελείωσα, γυρίζει ξαφνικά και μου λέει: – Εσύ θα είσαι ο διάδοχός μου. Με ξάφνιασε ο λόγος του και τον ρώτησα: – Καλά εσύ πού θα πας; – Ε, εγώ μεγαλώνω τώρα, μου απάντησε. Αναρωτιόμουν μέσα μου, τι είναι αυτά που μου λέει, τι σχέση έχω με την Αφρική. Στο τέλος του είπα: – Παπα-Κοσμά, τι διάδοχος; Τι σχέση έχω εγώ με την Ιεραποστολή; Εγώ θα προσεύχομαι για σένα κάνοντας κομποσχοίνι από εδώ! Για τον θάνατο του παπα-Κοσμά πληροφορήθηκα ευρισκόμενος στη Μονή της μετανοίας μου. Το Σάββατο 28 Ιανουαρίου 1989, δύο μέρες μετά από το γεγονός που προανέφερα, χτύπησε την πόρτα του κελιού μου ο πατήρ Βασίλειος αναστατωμένος, λέγοντας: – Παπά, παπά, πήρε η αδελφή Ξένη από το Ζαΐρ και είπε ότι σκοτώθηκε ο παπα-Κοσμάς! Σάστισα και του λέω: – Τι έκανε, λέει; Σκοτώθηκε ο παπα-Κοσμάς; – Ναι, μου απάντησε, επέστρεφε από Λουμπουμπάσι για το Κολουέζι και στον δρόμο, χθες το βράδυ, έγινε το ατύχημα. Λεπτομέρειες για το τροχαίο έμαθα, όταν πήγα στην Ιεραποστολή. Καθώς ο πατήρ Κοσμάς, επιστρέφοντας από ιεραποστολική περιοδεία, οδηγούσε από την μεγαλούπολη του Λουμπουμπάσι προς την έδρα της Ιεραποστολής στο Κολουέζι, από το αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας ένα ημιφορτηγό όχημα που κουβαλούσε κάρβουνο και η καρότσα του προεξείχε σε σχέση με το κουβούκλιο του οδηγού, συγκρούστηκε πλαγιομετωπικά με το LANDROVER του Ιεραποστόλου. Ο παπα-Κοσμάς εξέπνευσε αμέσως μετά το χτύπημα. Πολύ λίγο τραυματίστηκε ο Μωυσής, ο γηγενής που τον συνόδευε στα ταξίδια, ενώ ο Έλληνας Πρόξενος κ. Διονύσιος Κυβετός, που τυχαία συνταξίδευε μαζί τους, δεν έπαθε το παραμικρό. Το αυτοκίνητο έγινε συντρίμμια. Όταν σκοτώθηκε ο παπα-Κοσμάς, είχε έρθει στην Μονή μας ο μακαριστός Μητροπολίτης Κεντρώας Αφρικής Τιμόθεος και παρακάλεσε τον Γέροντα Γεώργιο Καψάνη να στείλει άνθρωπο από την αδελφότητά μας, για να μην αφεθεί το έργο χωρίς επικεφαλής και διαλυθεί. Έλεγε ότι χιλιάδες άνθρωποι που βαπτίστηκαν, τον ρωτούσαν τι θα γινόταν τώρα. “Θα μας αφήσετε να χαθούμε; Να ξαναγυρίσουμε πάλι στους καθολικούς;” Το ίδιο ρωτούσαν και οι ιερείς. Το έργο κινδύνευε να σβήσει χωρίς έναν υπεύθυνο. Ο Γέροντάς μας είχε μεγάλη ευαισθησία, αγάπησε το έργο του παπα-Κοσμά και του στοίχισε το αιφνίδιο τέλος του. Δεν ήθελε να αφήσουμε τους χριστιανούς αβοήθητους και το έργο να καταστραφεί. Τις επόμενες μέρες, ένα πρωινό, καθώς χτύπησε η καμπάνα για την ακολουθία, έρχεται ένας αδελφός και μου λέει: “Σε θέλει γρήγορα ο Γέροντας επάνω”. Πήγα, τον βρήκα και κάναμε τον εξής διάλογο: – Γέροντα, τι συμβαίνει; – Κάτσε και θα σου πω. Σε ρώτησα προχθές, ποιον θα στείλουμε στην Ιεραποστολή και μου απάντησες ότι είναι δικό μου θέμα. Δεν νομίζεις ότι πρέπει να πας εσύ; – Γέροντα, εγώ; Ξυπόλητος στα αγκάθια; – Ναι! Πήγαινε και θα δεις. Θα περπατάς και ξυπόλητος μέσα στα αγκάθια! Θα δεις μεγάλα και θαυμαστά πράγματα! Και όντως, βγήκε αληθινή η πρόρρηση του αγίου Γέροντά μας. Όταν τα πρώτα χρόνια συναντούσα ποικίλες δυσκολίες, πήγαινα πολλές φορές στο μνήμα του παπα-Κοσμά και ζητούσα την βοήθειά του. Ακόμη και τώρα, όταν έρχονται αναποδιές και εμπόδια, πάω στον τάφο του και του λέω με παράπονο: “Παπα-Κοσμά, με μπέρδεψες. Τι μου έκανες; Μου άλλαξες την ζωή!” και του ζητώ να μεσιτεύσει για το έργο. Και οφείλω να ομολογήσω με πάσα ευθύνη και ειλικρίνεια ότι όλα διευθετούνται και βαίνουν κατ᾽ ευχήν. Στο σημείο αυτό πρέπει να διηγηθώ ένα περιστατικό που συνέβη τέσσερις μήνες αφότου είχα κατέβει στο Κολουέζι. Μια μέρα με τον παπα-Κύριλλο, πνευματικό παιδί και από τους πρώτους συνεργάτες του παπα-Κοσμά, ταξιδεύαμε προς το Λουμπουμπάσι για θέματα της Ιεραποστολής. Κατά την διαδρομή σταματήσαμε στο χωριό Σοφουμουάνγκο που είχε συμβεί το τραγικό αυτοκινητιστικό δυστύχημα του παπα-Κοσμά. Υπήρχαν τότε κάποιες καλύβες και οι λιγοστοί γηγενείς δεν ήταν ορθόδοξοι. Αφού ολοκληρώσαμε τις δουλειές, πήγαμε στο σπίτι της Εκκλησίας για ξεκούραση. Κάποια στιγμή ήρθαν γηγενείς κάτοικοι από το Σοφουμουάνγκο. Ο πρώτος που κρατούσε ένα μπουκάλι στα χέρια του, μου εξήγησε ότι το μπουκάλι περιείχε Άγιο Μύρο. Τον ρώτησα έκθαμβος: “Πού το βρήκες εσύ;”. Τότε μου διηγήθηκε το παρακάτω θαυμαστό περιστατικό. Όταν έγινε το ατύχημα με τον παπα-Κοσμά, οι χωρικοί έτρεξαν να πάρουν κάποια πράγματα που διασκορπίστηκαν από το αυτοκίνητο. Συμβαίνει συχνά, λόγω της μεγάλης φτώχειας, όταν γίνονται θανατηφόρα τροχαία, οι άνθρωποι να προβαίνουν σε αρπαγές. Ο χωρικός αυτός, λοιπόν, πρόλαβε και πήρε το μπουκάλι, που θεωρούσε ότι το περιεχόμενό του ήταν λάδι. Επιθυμούσε, όπως μου εξήγησε, να το χρησιμοποιήσει για τηγάνισμα. Ένα βράδυ, στον ύπνο του, του εμφανίστηκε ο παπα-Κοσμάς και του είπε αυστηρά: “Πρόσεχε, μη το χρησιμοποιήσεις, γιατί αυτό είναι Άγιο Μύρο για τις Βαπτίσεις των χριστιανών. Θα το πάρεις και θα το πας στο Λουμπουμπάσι, στον υπεύθυνο της Ορθόδοξης Ιεραποστολής και θα το δώσεις”. Συγκινημένος, πήρα στα χέρια μου το Άγιο Μύρο και τους ευχαρίστησα. Ήταν τόσο μεγάλη η ευλογία του αναπάντεχου αυτού θείου δώρου! Το εξέλαβα σαν να προερχόταν από τα μαρτυρικά χέρια του παπα-Κοσμά, μήνυμα συμπαράστασης και ενθάρρυνσης του αγώνα μας από την θριαμβεύουσα Εκκλησία.» Ο ιθαγενής Μωυσής Kalenga, ένας από τους πρώτους συνεργάτες του παπα-Κοσμά επέβαινε μαζί του στο αυτοκίνητο την νύχτα του δυστυχήματος διηγείται από την κοινή τους πορεία: «[…] Κάποια μέρα ξεκινήσαμε από το Κολουέζι να πάμε στην πόλη Κανιάμα, που είναι μακριά οκτακόσια χιλιόμετρα. Φθάσαμε εκεί μετά από δεκατρείς ώρες ταξίδι. Την Κυριακή ο π. Κοσμάς έκανε Θεία Λειτουργία και την επόμενη μέρα ετοιμαστήκαμε να συνεχίσουμε το ταξίδι μας για την γειτονική πόλη Κάμινα. Σ’ όλο το ταξίδι έβρεχε καταρρακτωδώς. Στα δέκα χιλιόμετρα, αφ᾽ ότου αναχωρήσαμε, ένας δυνατός κεραυνός χτύπησε το αυτοκίνητό μας, το οποίο ακινητοποιήθηκε και από την μηχανή του έβγαιναν καπνοί. Η βροχή ήταν τόσο δυνατή, που δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτε, ούτε να βγούμε από το αυτοκίνητό μας. Ο π. Κοσμάς, χωρίς να απελπιστεί, πήρε το κομποσχοίνι του και άρχισε να λέει την ευχή: “ Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν μας. Για Σένα εργαζόμεθα …”. Μετά από δέκα λεπτά σταμάτησαν να βγαίνουν καπνοί από το αυτοκίνητο. Του είπαμε να σπρώξουμε για να βγούμε από την λάσπη. Μας είπε: “Θα βοηθήσει ο Θεός και θα βγούμε..!”. Πράγματι, έβαλε την μηχανή εμπρός και ξεκινήσαμε. Φθάσαμε στην Κάμινα.[…]. Την εποχή εκείνη χτίζαμε τα θεμέλια του οικοτροφείου των αγοριών μας, πίσω από το κτίριο της Ιεραποστολής. Ο π. Κοσμάς, χωρίς να το αντιληφθεί, πάτησε μία χειροβομβίδα απομεινάρι των εμφυλίων πολέμων. Αμέσως μας είπε: “Φύγετε μακριά, κινδυνεύετε”. Αφού απομακρυνθήκαμε όλοι, μετά έτρεξε κι εκείνος να φύγει. Το θαυμαστό είναι ότι η χειροβομβίδα εξερράγη μετά από δέκα λεπτά. Δεν σκοτώθηκε κανείς, διότι μας φύλαξε ο Θεός». Η Μάμα Ρεβέκκα Kazi από το Κολουέζι εκμυστηρεύτηκε στον μοναχό Δαμασκηνό: «[…] Κάποτε ο άνδρας μου αρρώστησε και είχε δυνατούς πόνους στο στομάχι. Θυμάμαι ότι έπεσε κάτω στο δάπεδο και βογκούσε. Εγώ ήμουν έγκυος στο προτελευταίο παιδί μας, τον Γεώργιο. Τα δύο παιδιά μου, επίσης, την Καλλιόπη και τον Ανδρέα, τα είχα στο κρεβάτι άρρωστα από ελονοσία. Με την βοήθεια των γειτόνων μεταφέραμε τον Ισαάκ στο κοντινό Νοσοκομείο της εταιρείας G.C.M. Είχε πέσει τελείως ο αιματοκρίτης του. Ήταν ετοιμοθάνατος. Οι γιατροί περίμεναν ότι θα πεθάνει. Την νύχτα ο Ισαάκ είδε τον παπα-Κοσμά στον ύπνο του. Πήγε κοντά του, τον έπιασε από το χέρι και του είπε: “Ισαάκ, σήκω πάνω, μην κοιμάσαι”. Στην συνέχεια τον βοήθησε και τον έβγαλε έξω από το Νοσοκομείο. Μετά από δύο μέρες ο άνδρας μου συνήλθε, είχε ανέβει ο αιματοκρίτης του. Τελικά επέστρεψε στο σπίτι μας. Οι γιατροί απορούσαν και μας ρωτούσαν σε ποια εκκλησία ανήκουμε» Ο κ. Θωμάς Kipazula από την Μπουτούμπα καταθέτει στον π. Δαμασκηνό την δική του ιστορία για το πώς γνώρισε σε ενύπνιο τον παπα-Κοσμά και έγινε Ορθόδοξος: «[…]. Κάποια μέρα πήγα για ψάρεμα στο ποτάμι. Επιστρέφοντας στο σπίτι μου έπεσα άρρωστος στο κρεβάτι. Για μέρες δεν μπορούσα ούτε να κινηθώ. Ένα βράδυ είδα στον ύπνο μου ότι ένα αυτοκίνητο σταμάτησε κοντά στο σπίτι μου. Άνοιξε η πόρτα και βγήκε ένας λευκός με λευκά ρούχα και μεγάλη γενειάδα. Κρατούσε στα χέρια του κι ένα βαλιτσάκι. Εγώ φοβήθηκα πολύ. Ανοίγοντας το βαλιτσάκι με ρώτησε: – Γνωρίζεις ποιος είμαι; – Όχι, του απάντησα. – Εγώ είμαι ο Ορθόδοξος παπάς. Με λένε παπα-Κοσμά και πέθανα πριν από λίγα χρόνια. Πήγαινε στην εκκλησία των Ορθοδόξων και πες εκεί στον κατηχητή και στους χριστιανούς να κάνουν προσευχή για σένα και θα γίνεις καλά. Πράγματι πήγα και βρήκα τον κατηχητή Απόστολο και του εξιστόρησα το όνειρό μου. Εκείνος απόρησε, πως ένας μη Ορθόδοξος είδε στον ύπνο του τον π. Κοσμά. Άρχισε να μου μιλάει για την ζωή του π. Κοσμά και με συγκίνησε. Δέχθηκα να παρακολουθήσω μαθήματα κατήχησης και μετά από αρκετό διάστημα, ο π. Μελέτιος με βάπτισε, δίνοντάς μου το όνομα Θωμάς. Την περίοδο της κατήχησης, πριν βαπτιστώ, η γυναίκα μου ήταν έγκυος. Αλλά ήταν αδύνατον να γεννήσει φυσιολογικά και κόντεψε να πεθάνει. Τότε θυμήθηκα το όνειρο με τον παπα-Κοσμά και με πόνο στην καρδιά μου φώναξα δυνατά: “Πάτερ Κοσμά, έλα να με βοηθήσεις..!”. Το βράδυ τον είδα στον ύπνο μου ακριβώς ίδιο, όπως και την προηγούμενη φορά. Μου μίλησε και μου είπε: “Πήγαινε και πες στους ορθοδόξους να κάνουν προσευχή.” Πράγματι η γυναίκα μου γέννησε χωρίς κίνδυνο ένα αγοράκι. Το βαπτίσαμε στην Ορθόδοξη Εκκλησία και του δώσαμε το όνομα Κοσμάς.» Ο μοναχός Δαμασκηνός περιγράφει μια ακόμη εμπειρία θαυμαστή που βίωσε στο Κολουέζι ο ίδιος ενάμιση χρόνο μετά την κοίμηση του πατρός Κοσμά : «[…] Στις 28 Ιουλίου του 1991, όταν τελειώσαμε το βραδινό μάθημα του ιερατικού σεμιναρίου, μαζί με όλους τους Ιερείς, που ήταν τότε περί τους δεκαπέντε, ξεκινήσαμε για την γειτονική εκκλησία της Ιεραποστολής για το Μικρό Απόδειπνο. Προχωρώντας προς την εκκλησία, οι Ιερείς σταμάτησαν ξαφνικά και εκστατικοί αναφωνούσαν και έλεγαν: “Κοιτάξτε, τι ακτίνες είναι αυτές που βγαίνουν από τον τάφο του π. Κοσμά!’. Εγώ τους ακολουθούσα τελευταίος. Αλλά δεν αξιώθηκα να δω αυτό το θαυμαστό σημείο. Τους ρωτούσα να μου πουν, τι έβλεπαν. Και μου περιέγραψαν ότι έβλεπαν να βγαίνει φως σαν ακτίνες του ήλιου από τον τάφο του π. Κοσμά. Ήταν τόσο ψηλές που ξεπερνούσαν στο ύψος και την γύρω δεντροστοιχία! Μία άλλη φορά, παιδιά του Οικοτροφείου μού ανέφεραν ότι, καθώς έμπαιναν για το Απόδειπνο στην εκκλησία, άκουσαν κουδουνίσματα θυμιατού κοντά στον τάφο του π. Κοσμά, χωρίς να βλέπουν άνθρωπο! Άλλοτε πάλι, αισθάνονταν την οσμή θυμιάματος, χωρίς να λιβανίζει κάποιος!» Ο π. Κοσμάς έμεινε για πάντα στο Κολουέζι, αφού οι ιθαγενείς δεν άφησαν ούτε το μοναστήρι, ούτε την οικογένειά του να πάρει το σώμα στην Ελλάδα. Προσπερνώντας τον νόμο που δεν επιτρέπει να θάβονται οι ξένοι μέσα στην πόλη, “τους δόθηκε τούτος ο ξένος” στη γη τους και στην καρδιά τους και ψάλλουν στα Σουαχίλι γι’ αυτόν “ sasa na siku yote a ta milele na milele amin ” Νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων αμήν. Στη συνείδησή τους και στη ζωή τους ο π. Κοσμάς είναι ο δικός τους Uatakatifou. ( Άγιος ) Ευχαριστούμε την κατά σάρκα οικογένεια Ασλανίδη, του πατρός Κοσμά και τον μοναχό Δαμασκηνό Γρηγοριάτη για το φωτογραφικό και ερευνητικό υλικό που παραχώρησαν στην “Ορθόδοξη Αλήθεια”. Ολοκληρωμένο το υλικό συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο “ Ένας άγγελος στην λαβωμένη γη ” που προλογίζει ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας το οποίο κυκλοφορεί από τον σύνδεσμο “Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός” με έδρα τη Θεσσαλονίκη. ___________ Σοφία Χατζή δημοσιεύθηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ, 28.11.2018

Η Παναγία η Γαλακτινή, η Γαλακτοτροφούσα, του προσωρινώς κατεχόμενου χωριού Μάνδρες της Αμμοχώστου.

Τρίτη 8 Αυγούστου 2023 Έργο του 16ου αιώνα «Τὴν θείαν σου Εἰκόνα ὡς τῆς δόξης σου σκήνωμα, Γαλακτοτροφοῦσα Παρθένε, προσκυνοῦντες δοξάζομεν· ἐκ ταύτης γὰρ πηγάζεις μυστικῶς, τὸ γάλα τῶν ἀΰλων δωρεῶν, καὶ ἐκτρέφεις τὰς καρδίας καὶ τὰς ψυχάς, τῶν πίστει ἐκβοώντων σοι· δόξα τοῖς μεγαλείοις σου Ἁγνή, δόξα τοῖς θαυμασίοις σου, δόξα τῇ πρὸς ἡμᾶς σου ἀφάτῳ χρηστότητι.» Το εξωκκλήσι της Παναγίας «Γαλακτοτροφούσας» ή «Παναγίας Γαλακτινής» του προσωρινώς κατεχόμενου χωριού Μάνδρες της Αμμοχώστου πανηγύριζε στις 2 Φεβρουαρίου της Υπαπαντής, στις 2 Σεπτεμβρίου του Αγίου Μάμαντος, προστάτη του χωριού και στις 8 Σεπτεμβρίου επέτειο στο Γενέθλιόν Της! Δίπλα από το εξωκλήσι της Παναγίας βρισκόταν ένα μικρό κούφωμα ανάμεσα σε πυκνή βλάστηση όπου σταλακτίτες έσταζαν το Αγίασμά Της! Στην Πανάγιά Της χάρη άναβαν κερί οι μητέρες οι οποίες δεν είχαν γάλα μητρικό αρκετό ώστε να θηλάσουν το παιδί τους λαμβάνοντας αγίασμα το οποίο τοποθετούσαν στο στήθος τους για ευλογία κι όπως αναφέρουν οι μαρτυρίες τους μέχρι να επιστρέψουν στο σπίτι τους η Παναγία τις αξίωνε στα θαύματά Της! Ανάμεσα στις δεκάδες μαρτυρίες έχει μείνει στην ζώσα λαϊκή παράδοση η περίπτωση ενός άνδρα ο οποίος αμφισβητούσε τη μεσολάβηση της Παναγίας και με εγωισμό χλευάζοντας τις γυναίκες πήγε και τοποθέτησε αγίασμα στο στήθος του! «Να…! Θα βάλω και εγώ αυτό πού λέτε εσείς αγίασμα να δούμε αν θα κατεβάσω γάλα !!!» Μέχρι να φτάσει στο σπίτι του, το στήθος του φούσκωσε προκαλώντας του πόνο από το γάλα θαύμα του αγιάσματος! Όταν αναζήτησε βοήθεια από γιατρό του χωριού, τον συμβούλεψε να επιστρέψει στην Παναγία και να Της ζητήσει να τον συγχωρέσει! Τον Σεπτέμβριο του 1973, ένα έτος πριν από την τουρκική εισβολή είδαν οι πιστοί την Παναγία να δακρύζει κατά τη διάρκεια της περιφοράς του ιερού Της εικονίσματος, ο μακαριστός ιερέας Παπαδημήτρης Τσαγκάρη προκειμένου να αποκλείσει την πιθανότητα να είναι σταγόνες από το καντήλι Της, πήρε το εικόνισμα μες το ιερό όπου και πάλι τα δάκρυα εμφανίστηκαν Ένας πιστός με συντριβή είπε σαν να προφήτευε την εισβολή «..θα μας πιάσουν οι Τούρκοι, την εκκλησία αυτή θα την χαλάσουν και δεν θα ξαναλειτουργηθεί…» Ευλογημένα καλοτάξιδη την πανηγυρικά αναστάσιμη Κυριακή ημέρα σε όλους μας εύχομαι και προσεύχομαι να λαμπρυνθούν με του Χρυσοσώτηρος Χριστού το φως οι καρδιές και οι λογισμοί όλων όσων άθυρμα στα χέρια τους μεταχειρίζονται την πορεία της μαρτυρικής μας Κύπρου, από τα πατήματα κάθε εισβολέα η Μεγαλόχαρή μας Παναγία να μας απαλλάξει, να φλογίζει την τρεμάμενη δική μας σπίθα σε μπουρλότο πίστεως ακλόνητης τόσο που να Την πείσουμε πόσο επιθυμούμε την ελευθερία μας! Δέσποινα Αικατερίνης Ανδρέα Τενίζη

Η εν Χριστώ σαλή και ο Άγιος Παΐσιος. Το άκτιστο φως

Ένα απόγευμα, μόλις άρχιζε να σκοτεινιάζει, ό μικρός Ηλίας, εγγονός τού π. Παναγιώτη, που είχε έρθει να μείνει λίγες μέρες κοντά του από τά Γιάννενα, είδε κάτι πού τον εντυπωσίασε. Ένα έντονο πορτοκαλοκίτρινο φώς άρχισε σιγά σιγά να κατεβαίνει από την κορυφή τού βουνού προς το δάσος και προσγειώθηκε στο σημείο πού βρισκόταν το καλύβι της ασκήτριας. Το παιδί βρισκόταν στην πλατεία τού χωρίου, έξω από την εκκλησιά της Παναγιάς, και έπαιζε με τούς φίλους του. Ήταν Ιούλιος και το χωριό έσφυζε από ζωή. Το απρόσμενο φαινόμενο το είδαν και τά άλλα παιδιά πού βρίσκονταν στο ίδιο σημείο. Το παράξενο είναι πώς το είδαν μόνο παιδιά!! Ήταν σαν να πήρε φωτιά όλος ό τόπος και τά παιδιά τρομαγμένα άρχισαν να φωνάζουν και ό Ηλίας να κλαίει… Ό παπάς τού χωριού άκουσε τις φωνές τους και βγήκε από την εκκλησία για να δει τί συμβαίνει. Όταν τού εξήγησαν τί είδαν, κατάλαβε τί είχε συμβεί, έκανε το σταυρό του και ηρέμησε τά παιδιά και τούς γονείς τους… -Δόξα τω Θεώ, Δόξα τω Θεώ… ψέλλιζε. «Όποιος ενωθεί με τη φωτιά φωτιά θα γίνει. Όποιος ενωθεί με τον Χριστό Χριστός θα γίνει». «… Ότι παρά σοι πηγή ζωής, εν τω φωτί σου οψόμεθα φως» (Ψαλμ. λστ’ 10). Όταν συνέβη το ξαφνικό φαινόμενο, ή Μαρία γονατιστή προσευχόταν μέσα στην καλύβα της, με τά σκελετωμένα χέρια της σηκωμένα στον ουρανό! Προσευχόταν για τά παιδιά όλης της οικουμένης. Όλα τά θεωρούσε δικά της παιδιά. Δόξα τω Θειο. Πόσο σχετικά είναι όλα στη ζωή μας! Πόσο λίγα ξέρουμε! Πόσο λίγο βλέπουμε, αντιλαμβανόμαστε! Ώσπου έρχεται μια ώρα, μια στιγμή πού γίνεται Φώς και μάς αποκαλύπτεται ή μηδαμινότητα και ή γύμνια μας. Οι άνθρωποι δεν μπορούμε να αντιληφτούμε πώς ή διά Χριστόν σαλότητα είναι αγιότητα. Δεν μπορούμε να δούμε το κρυμμένο θεϊκό άκτιστο φώς. Ό δρόμος τού Χριστού δεν έχει επιστροφή. Άμα τον παίρνουμε, να μην κοιτάμε πίσω, να μην πισωγυρναμε… Ό αναγεννημένος άνθρωπος, αυτός πού ξέρει τη στιγμή πού μπήκε μέσα του ό Χριστός, εκείνος είδε το σύμπαν όλο να αλλάζει. Δεν βλέπει πια τον παλιό του άνθρωπο σαν ζωντανό. Τον βλέπει σαν νεκρό. Στην πνευματική ζωή, οι αρετές δεν αποτελούν κατάκτηση ή επίτευγμα αλλά δώρο τού Θεού και καρπό τού Αγίου Πνεύματος. Σε μάς ανήκει ή συναίνεση και ή εμπιστοσύνη στη Χάρη Του.

Ἅγιος Παΐσιος: Γιατί, νομίζετε, οἱ Ἀπόστολοι δέν μπόρεσαν νά βγάλουν τό δαιμόνιο ἀπό τό δαιμονισμένο παιδί..;

- Γέροντα, δὲν ἔχω καθόλου κουράγιο. - Ζηλεύεις, γι΄ αὐτὸ δὲν ἔχεις κουράγιο. Ὅταν ζηλεύη κανείς, στενοχωριέται, δὲν μπορεῖ νὰ φάη, ὁπότε ἀδυνατίζει καὶ χάνει τὸ κουράγιο του· καὶ οἱ ἄλλοι μπορεῖ νὰ νομίζουν πὼς εἶναι μεγάλος ἀσκητής! - Γέροντα, αἰσθάνομαι πολὺ φτωχὴ πνευματικὰ καὶ ἀδύναμη. - Ἐσὺ ἔχεις πολλὲς δυνάμεις, ἀλλὰ τὶς χαραμίζεις μὲ τὴ χαζὴ ζήλεια καὶ ἐνῶ εἶσαι ἕνα ἀρχοντόπουλο, βασανίζεσαι σὰν κακόμοιρο γυφτάκι. Θὰ εἶχες προχωρήσει πολὺ στὴν πνευματικὴ ζωή, ἂν δὲν σκάλωνες στὴν ζήλεια. Πρόσεξε, γιατί ἡ ζήλεια σοῦ ρουφάει ὅλες τὶς ψυχικὲς καὶ σωματικές σου δυνάμεις, ποὺ θὰ μποροῦσες νὰ τὶς προσφέρεις θυσία στὸν Θεό. Ἐὰν... ἒδιωχνες τὴν ζήλεια, καὶ ἡ προσευχή σου θὰ εἶχε δύναμη. Μὲ τὴν ζήλεια ἀποδυναμώνεται κανεὶς πνευματικά. Γιατί, νομίζετε, οἱ Ἀπόστολοι δὲν μπόρεσαν νὰ βγάλουν τὸ δαιμόνιο ἀπὸ τὸ δαιμονισμένο παιδί, ἐνῶ εἶχαν λάβει αὐτὴν τὴν ἐξουσία ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ εἶχαν βγάλει ἄλλα δαιμόνια; Ἐπειδὴ ζήλεψαν, ποὺ ὁ Χριστὸς πῆρε στὴν Μεταμόρφωση μόνον τοὺς τρεῖς Μαθητές, τὸν Πέτρο, τὸν Ἰάκωβο καὶ τὸν Ἰωάννη. Μποροῦσε ὁ Χριστὸς νὰ πάρει ὅλους τούς Μαθητές, ἀλλὰ δὲν ἦταν ὅλοι σὲ κατάσταση νὰ χωρέσουν αὐτὸ τὸ μυστήριο, γι΄ αὐτὸ πῆρε αὐτοὺς ποὺ μποροῦσαν νὰ τὸ χωρέσουν. Λέτε νὰ μὴν ἀγαποῦσε τοὺς ἄλλους Μαθητές; Ἢ μήπως ἀγαποῦσε τὸν Ἰωάννη περισσότερο ἀπὸ τοὺς ἄλλους; Ὄχι, ἀλλὰ ὁ Ἰωάννης ἀγαποῦσε περισσότερο ἀπὸ τοὺς ἄλλους Μαθητὲς τὸν Χριστὸ καὶ γι΄ αὐτὸ καταλάβαινε τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καλύτερα. Εἶχε πολλὴ χωρητικότητα· ἡ μπαταρία του ἦταν μεγάλη. Βλέπετε πῶς ἡ ζήλεια ἀπομάκρυνε τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τοὺς ἄλλους Ἀποστόλους καὶ δὲν μπόρεσαν νὰ γιατρέψουν τὸ δαιμονισμένο παιδάκι; Γι΄ αὐτὸ ὁ Χριστὸς εἶπε: «Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη! ἕως πότε ἔσομαι μεθ΄ ὑμῶν; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;»! Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Πάθη καὶ ἀρετὲς» Ἁγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου, Λόγοι Ε΄, ἔκδοση Ἱ. Ἠσυχαστηρίου «Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου»

«ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΟΥ ΜΗΔΕΝΟΣ» Όσιος Ιωάννης ο Χοζεβίτης

Ο όσιος Ιωάννης (1913–1960), που στο άγιο Βάπτισμα είχε λάβει το όνομα Ηλίας, από πολύ νωρίς έμεινε ορφανός και τον μεγάλωσε η γιαγιά του, που για να τον μεγαλώσει εγκατέλειψε την πρόθεσή της να γίνει μοναχή. Όταν αυτή εκοιμήθη, ανέλαβε τον Ηλία ο θείος του που είχε πολυμελή οικογένεια μέσα στην οποία το πονεμένο παιδί δοκίμασε τη μιζέρια και την κακομεταχείριση. Ανήμερα του Πάσχα, κάποτε που οι χωριανοί πήγαν σύμφωνα με το έθιμο στο κοιμητήριο για να τιμήσουν τους νεκρούς τους, εκεί που ο Ηλίας έκλαιγε απαρηγόρητα δίπλα στο φρέσκο ακόμη μνήμα της γιαγιάς του άκουσε αίφνης μια φωνή ανάμεσα στους ήχους της καμπάνας να του λέει: «Μη κλαις! Είμαι μαζί σου! Χριστός ανέστη!». Το παιδί τρομαγμένο, ψάχνοντας να δει από πού είχε έρθει η φωνή αυτή, είδε να βγαίνει από το ιερό βήμα της εκκλησίας ο αναστημένος Χριστός που του χαμογελούσε. Έγινε μοναχός αρχικά στην περίφημη Μονή Νεάμτς. Το 1953, μετά από πολλές περιπέτειες, μπόρεσε επιτέλους να αποσυρθεί στην έρημο κοντά στη Μονή του Χοζεβά και εγκαταστάθηκε σε μια σπηλιά 50 μέτρα πάνω από το φαράγγι στο οποίο, κατά την παράδοση είχε προσευχηθεί η αγία Άννα, η μητέρα της Παναγίας. Προσκαρτερώντας για επτά χρόνια στην αδιάλειπτη προσευχή, την οποία διάνθιζε με τη μελέτη των αγίων Πατέρων και με τη σύνθεση πνευματικών ποιημάτων, υπέμεινε με καρτερία τη ζέστη και το ψύχος, τις κάθε είδους στερήσεις, τον πόλεμο των δαιμόνων και τις επιθέσεις των Αράβων που ήθελαν να τον βγάλουν από τον τόπο του. Μιλώντας για τη σύνθεση των ποιημάτων (εδώ) του έγραφε σε μια επιστολή: «Οι λέξεις αναβλύζουν από την καρδιά μου όμοιες με τις σπίθες μιας στουρναρόπετρας, τούτο όμως δεν συμβαίνει παρά μόνο όταν ο πυρόλιθος της καρδιάς πλήττεται από τον πόνο ή τη χαρά, τη θλίψη για τα σφάλματα ή την ευγνωμοσύνη απέναντι στον Θεό. Όταν γράφω μια γραμμή που συγκινεί, νιώθω έναν πόνο στην καρδιά, σάμπως οι στίχοι να ήταν ψιχία ξεριζωμένα από την καρδιά μου· γι’ αυτό το λόγο ρέουν μαζί με δάκρυα». Κατέβαινε στο μοναστήρι μονάχα για τις μεγάλες εορτές και δεχόταν μόνο τον μαθητή του στη σπηλιά, που ήταν απρόσιτη όταν ανέβαζε την πρόχειρη σκάλα. Μετά από μια ουράνια οπτασία παρέδωσε τη ψυχή του στον Θεό ευλογώντας τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, στις 5 Αυγούστου του 1960. Κατά τη νεκρώσιμη Ακολουθία αγριοπούλια εισέβαλαν αίφνης μέσα στο ασκηταριό του και κάθισαν στο σκήνωμα του Οσίου, για να ενώσουν τους λυπητερούς κρωγμούς τους με τους επικήδειους ύμνους των μοναχών. Είκοσι χρόνια αργότερα, προσκυνητές που είχαν τη σφοδρή επιθυμία να επισκεφθούν το σπήλαιο του Οσίου Ιωάννου, επειδή παλαιότερα είχαν εξομολογηθεί σ’ αυτόν, άνοιξαν ευλαβικά τον τάφο του και ο Όσιος βρέθηκε μπροστά στα μάτια τους παντελώς άφθορος, αναδίδοντας μια λεπτή ευωδία στον τόπο. Το σκήνωμα μεταφέρθηκε στη Μονή Χοζεβά, ενώ η επίσημη κατάταξή του στο αγιολόγιο έγινε από τη Ρουμανική Εκκλησία το 1992. π. Δαμιανός