"Βασίλισσα Σοφία των Ελλήνων"

Όταν ανακοίνωσα σε φίλους ότι σκοπεύω να γράψω την βιογραφία της Βασίλισσας Σοφίας, πολλοί μου δήλωναν κατηγορηματικά «εγώ την Σοφία δεν την συμπαθώ!». Εγώ άραγε την συμπαθούσα ή όχι; Δεν θα ήξερα να απαντήσω. Εκτιμούσα πολλά γεγονότα από την δράση της και το έργο της, από την προσωπικότητά της, και συγχρόνως με ξένιζαν τοποθετήσεις της και συμπεριφορές της. Ήθελα όμως να την γνωρίσω καλύτερα και γι’ αυτό αποφάσισα να ξεκινήσω την έρευνά μου. Δύο χρόνια κράτησε το ταξίδι μου στον κόσμο της, και καρπός του είναι αυτό το βιβλίο. Δεν είναι μία αγιογραφία της, θεωρώ τόσο ανιαρές τις αγιογραφίες ιστορικών προσώπων. Ούτε είναι η δαιμονοποίησή της, ότι αυτή φταίει για όλα τα κακά στον τόπο και την οικογένεια. Προσπάθησα να την καταλάβω και να κάνω και τους αναγνώστες της βιογραφίας της να την καταλάβουν και εκείνοι καλύτερα. Η Βασίλισσα Σοφία έζησε μια ζωή στην διάρκεια της οποίας γνώρισε τόσο διαφορετικές καταστάσεις! Ήταν η εγγονή, και από τον πατέρα της και από την μητέρα της, των ισχυρότερων Μοναρχών της Ευρώπης και μεγάλωσε στα λαμπρότερα παλάτια. Παρ’ όλα αυτά μεγάλωσε από δύο φιλελεύθερους γονείς που αφιέρωναν στα παιδιά τους χρόνο, στοργή και φροντίδα για την σωστή διαπαιδαγώγησή τους. Η ιδανική αγάπη που ένωνε τους δύο γονείς της μεταξύ τους, ήταν γι’ αυτή το υπόδειγμα πως πρέπει να είναι η αγάπη που θα την ενώνει για πάντα με τον άντρα της ζωής της. Στα δεκαεφτά της χρόνια, στον Κωνσταντίνο, βρήκε αυτή την αγάπη που ήταν κεραυνοβόλα και αμοιβαία. Ήταν σίγουρη ότι μπορούσε να τον ακολουθήσει στην άκρη του κόσμου. Τον ακολούθησε στην Ελλάδα. Πόσο διαφορετικά ήταν τα πράγματα εδώ! Κάθε φορά που την ξένιζαν συνήθειες και συμπεριφορές των καινούργιων συμπατριωτών της, έγραφε στην μητέρα της και εκείνη την καθησύχαζε γράφοντάς της: «Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε πόσο νέα είναι η χώρα ως ανεξάρτητο κράτος και πόση πρόοδος έχει σημειωθεί… Κάθε τέτοια προσπάθεια στην Ελλάδα είναι βέβαιο ότι θα είναι ευλογημένη και ωφέλιμη». Και η νεαρή πριγκίπισσα διαδόχου ονειρευόταν να συνδέσει το όνομά της με έργα απαραίτητα και ευεργετικά για την καινούργια πατρίδα της. Πριν ακόμα γίνει Βασίλισσα είχε δημιουργήσει το υποδειγματικό Νοσοκομείο των Παίδων, είχε αλλάξει με τις δενδροφυτεύσεις την όψη της Αθήνας, είχε περιθάλψει τραυματίες και στον ατυχή πόλεμο του 1897 και στον Α’ Βαλκανικό πόλεμο και τάιζε στα συσσίτιά της χιλιάδες απόρους. Οι απειλές συνεχείς. Το 1897, την έξωσή τους την περίμεναν από μέρα σε μέρα. Το 1909, με το κίνημα στου Γουδή, έζησαν ενάμιση χρόνο, ως ανεπιθύμητοι, εκτός Ελλάδος. Ο Κωνσταντίνος, που εξακολουθούσε πάντα να τον αγαπά, την έκανε υπερήφανη με τις στρατιωτικές του επιτυχίες, αλλά την πλήγωνε με τις ερωτικές του περιπέτειες. Όπως όλοι οι αριστοκράτες, όλοι οι αστοί της εποχής του, αγαπούσε και φρόντιζε την σύζυγό του και την οικογένειά του, αλλά θεωρούσε ότι ήταν δικαίωμά του να έχει ερωμένη. Ο Παγκόσμιος Πόλεμος τα κατέστρεψε όλα. Από την αρχή του πολέμου προσπάθησε να παραμείνει μακριά από κάθε φανατισμό. Τους υπασπιστές του Βασιλιά που αισθάνθηκαν αμήχανα όταν τους είδε να πανηγυρίζουν για τις νίκες των Συμμάχων, τους καθησύχασε λέγοντάς τους: « Μην ενοχλείσθε, κύριοι, σας παρακαλώ. Δεν λησμονώ ότι είμαι πρώτα Βασίλισσα των Ελλήνων και έπειτα Γερμανίδα πριγκίπισσα». Με την άδικη και συνεχή προπαγάνδα των Αγγλογάλλων εναντίον τους, με τον βομβαρδισμό του σπιτιού της όπου αναγκάστηκε, έντρομη, να βρει καταφύγιο, μαζί με τα μικρά παιδιά της, στα υπόγεια, με την πυρκαγιά του Τατοΐου, που εκείνη ήταν σίγουρη ότι ήταν εμπρησμός για να τους κάψουν ζωντανούς, με τον φοβερό λιμό που έφερε ο αποκλεισμός της Αθήνας από την Entente, τα νεύρα της έσπασαν και άρχισε να εύχεται την νίκη των Κεντρικών Δυνάμεων για να γλυτώσουν από τα δεινά τους. Η εκθρόνιση του Βασιλιά Κωνσταντίνου το 1917 και η απαίτηση των Δυνάμεων να αντικατασταθεί από τον δευτερότοκο Αλέξανδρο, ανέτρεψε την ζωή της και τις οικογενειακές και δυναστικές αρχές της. Εξόριστη στη Ελβετία έζησε την κατάρρευση της Γερμανικής Αυτοκρατορίας του παππού της, του πατέρα της και του αδελφού της και την έκπτωση από τον Θρόνο της πατρικής της οικογένειας. Θεωρούσε την καταστροφή της Γερμανίας πλήγμα για τον πολιτισμό. Το μεγαλύτερο πλήγμα ήρθε με τον άδικο θάνατο του 27χρονου Αλεξάνδρου. Δεν την άφησαν να έρθει κοντά στο ετοιμοθάνατο παιδί της. «Η πολιτική έχει, Μεγαλειοτάτη, ενίοτε τοιαύτας σκληρότητας». Δεν μπόρεσε να χαρεί την δικαίωση και την θριαμβευτική επιστροφή το 1920. Μέχρι τον θάνατό της έζησε σε πένθος της ψυχής της και της ενδυμασίας της. Προσπάθησε στους γάμους των παιδιών της, στις γεννήσεις των δύο εγγονών της και στην έντονη κοινωνική και φιλανθρωπική δραστηριότητα να βρει διέξοδο. Όταν όμως ο ελληνικός στρατός, «οι ήρωές της», τσάκισαν, ήρθε η καταστροφή. Ο Κωνσταντίνος πέθανε εξόριστος στο Παλέρμο. Απελπισμένη χειρονομία αγάπης για τον μοναδικό άνδρα της ζωής της, τριάντα πέντε χρόνια μετά την πρώτη συνάντησή τους και τον κεραυνοβόλο έρωτά τους, βγήκε στον κήπο και μόνη της έφτιαξε ένα ταπεινό μπουκέτο από μενεξέδες και του το πρόσφερε. Τα επόμενα περίπου δέκα χρόνια, μέχρι τον δικό της θάνατο, πέρασαν στο πένθος, στις εθνικές και οικογενειακές δυσκολίες, στους οικονομικούς περιορισμούς, σε συνεχείς απογοητεύσεις. Όλη της η ζωή ήταν σπαρμένη με απογοητεύσεις. Από την ημέρα της βάπτισής της σε εποχή πολέμου, όπου «η ατμόσφαιρα ήταν βαριά και μελαγχολική. Ανήσυχα πρόσωπα και μάτια δακρυσμένα. Σαν κάποιο κακό να σκίαζε την τελετή, που θα έπρεπε να είναι χαρούμενη και ευλογημένη», μέχρι την ημέρα που το φέρετρο με την σορό της τοποθετήθηκε στην κρύπτη της Ρωσικής εκκλησίας της Φλωρεντίας, περιμένοντας να μπορέσει ταφεί στην Ελλάδα. Παράξενη γυναίκα, παράξενη Βασίλισσα. «Ψυχρά και αυστηρά φύσις» την περιγράφει ο κουνιάδος της πρίγκιπας Νικόλαος, και ήταν έτσι, αλλά συγχρόνως είχε ευαισθησίες που την γέμιζαν συχνά θλίψη και της ράγιζαν την καρδιά. Frau Verboten για τα παιδιά της, ήταν συγχρόνως γεμάτη έννοια και ενδιαφέρον και εξασκούσε σ’ αυτά μεγάλη επιρροή. Ζήτησα από τον πρίγκιπα Μιχαήλ να θυμηθεί κάποιες αναμνήσεις από την Βασίλισσα Σοφία που τα παιδιά της, ο Βασιλεύς Παύλος και η Βασίλισσα – Μητέρα Ελένη της Ρουμανίας διηγούντο. Ο πρίγκιπας απάντησε: «Δυστυχώς δεν έχω πολλές πληροφορίες για την θεία μου την Βασίλισσα Σοφία. Ο Βασιλιάς Παύλος και η Βασίλισσα Ελένη, μιλούσαν για πολλά μέλη της οικογένειάς μας, αλλά παραδόξως πολύ λίγο για τη μητέρα τους». Στην βιογραφία αυτή προσπάθησα να συγκεντρώσω και να καταθέσω όλα τα στοιχεία που μπόρεσα να συλλέξω. Ίσως στο μέλλον, κάποιοι άλλοι, καταφέρουν να βρουν και άλλα σημαντικά στοιχεία που σήμερα αγνοούμε. Το βιβλίο μου "Βασίλισσα Σοφία των Ελλήνων" θα κυκλοφορήσει στις 15 Νοεμβρίου. Έχουμε προγραμματίσει την παρουσίασή του για την Τετάρτη 29 Νοεμβρίου, στις 7.00 το απόγευμα, στο Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία.

«Ο ΑΡΜΑΓΕΔΩΝ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ – Κιλκίς 4η Νοεμβρίου 1944¨ .

Το μέγεθος της σφαγής ήταν τουλάχιστον διπλάσιο της σφαγής στην Πηγάδα του Μελιγαλά! Ένα από τα ιστορικά περίεργα της δεκαετίας 1940-49 είναι γιατί έγινε σύμβολο των εγκλημάτων των κομμουνιστών η Πηγάδα του Μελιγαλά και όχι το Κιλκίς, αφού τα θύματα στο δεύτερο ήταν από 2 έως 4 φορές περισσότερα, ανάλογα ποιοί έκαναν το μέτρημα. Εικάζω ότι ένας λόγος είναι ότι η προπαγάνδα της Αριστεράς εκμεταλεύτηκε τη συμμετοχή στους αντιπάλους του ΕΛΑΣ ενός μικρού τμήματος δωσιλόγων (Του Δάγκουλα) και κατέταξαν όλα τα θύματα στην ίδια κατηγορία. Την σκυτάλη πήραν μετά οι πολυπληθείς ταγμένοι ιστοριογράφοι της Αριστεράς που ξεπερνούν το θέμα με λίγες καταδικαστικές για τα θύματα γραμμές. Αυτα βέβαια δεν απαλλάσουν τις αρχές, ούτε τους πολιτικούς του δημοκρατικού χώρου, ούτε και τους ανεξαρτήτους συγγραφείς να μην τιμούν τα αθώα θύματα και να μην προβάλουν την αλήθεια. Τα Γεγονότα συνοπτικά Στις 3 Νοεμβρίου 1944, οι τελευταίοι Γερμανοί πέρασαν στη Γιουγκοσλαβία. 8-10.000 αντικομμουνιστές εθνικιστές από ολόκληρη τη Μακεδονία είχαν συγκεντρωθεί από τον Οκτώβριο στο Κιλκίς. Είχαν έρθει σε επαφή με τους Βρετανούς στη Θεσσαλονίκη και ανέμεναν Βρετανικό απόσπασμα για να παραδοθούν. Η συντριπτική πλειοψηφία ήταν ένοπλοι και Πόντιοι, αλλά υπήρχε και ένα μικρό τμήμα δωοσιλόγων φιλοναζιστών του Δάγκουλα από τη Θεσσαλονίκη. Το μεγαλύτερο ένοπλο τμήμα είχε αρχηγό τον Πόντιο οπλαρχηγό Κων/νο Παπαδόπουλο (επέζησε). Δεύτερο ήταν του Κυριάκου Παπαδόπουλου (Κισσά Μπατζάκ) από τον Κούκο Κατερίνης (αυτοκτόνησε), και τρίτο εκείνο του Θεόφιλου Βαή από τον ΕΔΕΣ Μακεδονίας (δολοφονήθηκε). Οι δύο ανωτέρω Παπαδόπουλοι, όπως και ο Μιχάλης Παπαδόπουλος (καπετάν Μιχάλαγας) στη Δυτική Μακεδονία, είχαν πάρει όπλα από τους Γερμανούς να αντισταθούν στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ μετά την διάλυση της ΠΑΟ από τον ΕΛΑΣ, χωρίς να έχουν φιλογερμανικές θέσεις. Ότι ακριβώς συνέβη και με τα ΤΑ Πελοποννήσου, τα οποία σχηματίστηκαν άπό την κατοχική κυβέρνηση το 1944 με Γερμανικά όπλα μετά τη διάλυση των Πατριωτικών Οργανώσεων από τον ΕΛΑΣ. (Ο Κισσά Μπατζάκ είχε καταφύγει στο Κιλκίς μετά την επίθεση του ΕΛΑΣ στο χωριό του Κούκο στις 18 Οκτωβρίου 1944. Και εκείνη τη μάχη είχε ακολουθήσει σφαγή αιχμαλώτων ενόπλων και αμάχων, μεταξύ των οποίων και ο γυιός του. Νωρίτερα, το 1943, ο ΕΛΑΣ είχε απαγάγει και δολοφονήσει και τη σύζυγό του). Ο ΕΛΑΣ ακολουθούσε τους αποχωρούντες Γερμανούς και «ελευθέρωνε» πόλεις και χωριά της Μακεδονίας! Έτσι, στις 3 Νοεμβρίου ο ΕΛΑΣ έφθασε έξω από το Κιλκίς και ζήτησε από τους ενόπλους να παραδοθούν. Σκεπτόμενοι τι είχε συμβεί στον Κούκο Πιερίας, οι Παπαδόπουλοι αρνήθηκαν και πρότειναν να αναμένουν τους Βρετανούς. Οι ΕΛΑΣίτες απέρριψαν την πρόταση και το πρωϊνό της 4ης Νοεμβρίου επιτέθηκαν στην πόλη. Ο ΕΛΑΣ είχε 6-7.000 αντάρτες με επικεφαλής τον καπετάν Κικίτσα (Σαράντη Πρωτόπαπα από την Κλέπα Ναυπακτίας), διοικητή της 10ηςμεραρχίας. Συμμετείχαν ακόμη τμήματα της 11ης μεραρχίας και απόσπασμα της ταξιαρχίας ιππικού της Θεσσαλίας. Η μάχη κράτησε όλη σχεδόν της ημέρα της 4ης Νοεμβρίου. Σύμφωνα με αριστερές πηγές ο ΕΛΑΣ είχε 126 νεκρούς και 280 τραυματίες. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές οι αμυνόμενοι εθνικιστές είχαν 1500 νεκρούς! Λογικά όμως, οι αμυνόμενοι έπρεπε να έχουν λιγότερους από τους μισούς νεκρούς και τραυματίες από τον επιτιθέμενο ΕΛΑΣ. Στο Κιλκίς όμως, όπως και στον Μελιγαλά και σε άλλες μάχες οι αντίπαλοι του ΕΛΑΣ είχαν μόνο νεκρούς, αλλά όχι τραυματίες! Καταλαβαίνετε γιατί. Το τέλος της μάχης ακολούθησαν σφαγές αιχμαλώτων και αμάχων σε διάφορες τοποθεσίες γύρω από το Κιλκίς μέχρι τις16 Νοεμβρίου που αφήχθη στην πόλη η πρώτη ομάδα Βρετανών στρατιωτών. Το σύνολο των θυμάτων αμφισβητείται. Διαφορετικές πηγές δίνουν αριθμούς από 4-7.500 νεκρούς! Σύμφωνα με αναφορά που απέστειλε τον Φεβρουάριο του 1945 ένας Κιλκισιώτης ιδιοκτήτης καπναποθήκης, ονόματι Γεώργιος Σιδηρόπουλος, στο αγγλικό προξενείο της Θεσσαλονίκης: « ...Οι εκτελέσεις ξεκίνησαν αμέσως μετά το τέλος της μάχης και διήρκεσαν πολλές ημέρες, ακόμα και μετά την άφιξη στις 16 Νοεμβρίου των πρώτων Άγγλων στρατιωτών στην πόλη. Ο Σιδηρόπουλος υπολόγιζε σε 5.000 τους εκτελεσθέντες, από τους οποίους οι 3.000 είχαν εκτελεστεί από τον ΕΛΑΣ και οι υπόλοιποι από τους Πολιτοφύλακες. Στην τρισέλιδη έκθεση του, η οποία τιτλοφορείτο «Ο Κόκκινος Νοέμβριος του Κιλκίς», περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια τις ομαδικές εκτελέσεις κρατουμένων, μεταξύ των οποίων υπήρχαν πολίτες (κυρίως δάσκαλοι και δημόσιοι λειτουργοί), περίπου 15 ιερείς, αλλά και τραυματίες που απήχθηκαν από το Νοσοκομείο...». Περίπου 850 αιχμάλωτοι οδηγήθηκαν στη Θεσσαλονίκη και κλείστηκαν στο Στρατόπεδο Μελά, όπου συνεχίστηκαν οι επιλεκτικές δολοφονίες. Μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, τον Φεβρουάριο του 1945, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ που εκκένωσαν τη Θεσσαλονίκη κινήθηκαν προς τον Όλυμπο. Φεύγοντας, πήραν μαζί τους σε πορεία θανάτου όσους αιχμαλώτους του Κιλκίς είχαν επιζήσει. Οι περισότεροι δολοφονήθηκαν από τους αντάρτες κατά την διάρκεια της πορείας και άλλοι πέθαναν από τις κακουχίες. Ως επίλογο, καταθέτω ένα ερώτημα: Να συμφωνήσουμε ότι η ηγεσία του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΚΚΕ δεν ήθελε να υπάρχουν ένοπλα τμήματα πλην του ΕΛΑΣ στη Μακεδονία, και γι αυτό επετέθη στο Κιλκίς και έγινε η μάχη. Όταν νίκησαν, και αφόπλισαν τους αντιπάλους τους, ΓΙΑΤΙ ΔΟΛΟΦΟΝΗΣΑΝ ΤΟΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ, ΤΟΥΣ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΜΑΧΟΥΣ που ήταν εκεί; Μετά από αυτήν την συμπεριφορά, πως τολμούν οι αριστεροί και παραπονούνται για την Λευκή Τρομοκρατία του 1945-46, για την Μακρόνησο, και για τα στρατοδικεία που δίκασαν μερικούς από αυτούς τους ψυχρούς εγκληματίες; Απλή απορία! Αυτή είναι μια πολύ συνοπτική αναφορά στην τραγωδία του Κιλκίς. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρούν πληρη περιγραφή στο πρόσφατο βιβλίο του Σωτήρη Χρυσάφη, «Ο ΑΡΜΑΓΕΔΩΝ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ – Κικλίς 4η Νοεμβρίου 1944¨ .

Ζούσε την πτωχεία, ελεούσε με ιλαρότητα

Ὁ ὁσιώτατος Γέροντας Εὐσέβιος Βίττης, ὁ ἱεραπόστολος, πνευματικὸς καθοδηγητής, ἐλεήμων, βιαστὴς τῆς βασιλείας των οὐρανῶν, ἀσκητής, ἦταν ὁ ἄνθρωπος τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀφιερώσεως στὴν ὑπηρεσία τοῦ πλησίον, αὐτὴν ποὺ ἔδειχνε τὴν ἀγάπη του πρὸς τὸν λατρεμένο μας Ἰησοῦ. Ἦταν ὁ ἄνθρωπος ποὺ «εἶχε γεννηθεῖ, γιὰ ν’ ἁγίασει», σύμφωνα μὲ τὸν ἐφάμιλλό του στὴν ἀρετὴ Μητροπολίτη Χαλκίδος Νικόλαο Σελέντη. Προσπαθοῦσε ὁ Γέροντας μέρα καὶ νύχτα κάθε ἄνθρωπο ποὺ βρίσκεται σὲ ἄγνοια νὰ τὸν φέρει στὴν γνώση, τὴν γνώση ποὺ ὁδηγεῖ στὴν σωτηρία. Κάθε ἕναν ποὺ πνίγεται στὸν βόρβορο τῆς ἁμαρτίας, νὰ τὸν σώσει ρίχνοντάς του τὸ σωσίβιο τῆς πίστεως, τὸ σωσίβιο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, τὸ σωσίβιο τῆς μετανοίας καὶ τῆς ἀλλαγῆς τρόπου ζωῆς. Κάθε ἕναν ποὺ ὑποφέρει, νὰ τοῦ δώσει τὸ χάδι τῆς συμπόνοιας ἔμπρακτα. Κάθε ἕναν ποὺ οἱ στερήσεις τῶν ἀγαθῶν τὸν ἔθλιβαν, νὰ τοῦ δώσει πλησμονὴ ἀγαθῶν καὶ ἂς ζοῦσε ὁ ἴδιος τὴν πτωχεία. Ὁ Γέροντας Εὐσέβιος δὲν εἶχε τίποτα δικό του, δὲν ἐπιθυμοῦσε νὰ ἔχει, ἀλλὰ νὰ δίνει, νὰ σκορπάει στοὺς ἄλλους καὶ ἔτσι νὰ νοιώθει μιὰ μοναδικὴ πληρότητα. Σκορποῦσε ἀφειδῶς, ἐλεοῦσε τοὺς πάντες, μεριμνοῦσε γιὰ τοὺς ἐμπεριστάτους, φώτιζε τὰ σκότη τῶν ἁμαρτανόντων μὲ τὸ φῶς τῆς γνώσεως τοῦ Φωτοδότη Χριστοῦ μας, γιάτρευε τὶς πληγὲς τῶν τραυματισμένων ἀπὸ τὶς δυνάμεις τοῦ σκότους μὲ τὸ βάλσαμο τοῦ Εὐαγγελίου τῆς ἀγάπης καὶ σκληραγωγοῦσε τὴν σάρκα μὲ διαρκεῖς στερήσεις, μέσα στὶς ὁποῖες δοξολογοῦσε ἀσίγητα τὸ ἐφετὸ τῆς καρδίας του. Ἔτρεχε κυριολεκτικά, κτυποῦσε πόρτες, ζητοῦσε γιατρούς, προσέφερε κάθε του ἰκμάδα, γιὰ νὰ δεῖ νὰ ἀνθίζει στὰ πρόσωπα αὐτῶν ποὺ ζητοῦσαν τὴν συνδρομή του τὸ γέλιο τῆς χαρᾶς, τῆς ὑγείας, τῆς πνευματικῆς ἀνακαινίσεως. Ἐλεοῦσε χωρὶς διάκριση καὶ χωρὶς νὰ σκεφτόταν ἀνταπόδοση. Αὐτὴν τὴν περίμενε νὰ τοῦ τὴν δώσει σίγουρα ὁ εὔσπλαχνος Θεός μας μὲ τὴν ἀπείρως ἀγαπῶσα καρδιά Του χωρὶς νὰ τὴν ἀπαιτεῖ. Μορφωμένος στὸ ἔπακρον μὲ χριστοκεντρικὸ βίωμα γνώριζε τὴν βεβαίωση τοῦ Κυρίου μας: «Ἐγὼ ἀνταποδώσω» (Ἑβρ ι΄ 30). καὶ ὅτι τὸ ἀνταπόδωμά Του δὲν θὰ εἶναι ὑλικό. Θὰ εἶναι ἡ ἄφθαρτη μακαριότητα, θὰ εἶναι ἡ εἴσοδός μας στὴν ἀτελεύτητη Βασιλεία Του. Στὴν γῆ αὐτὴ ποὺ ζοῦμε, πρέπει νὰ ζητοῦμε ἀπὸ τὸν Θεό μας, νὰ μᾶς διανοίγει τοὺς ψυχικοὺς ὀφθαλμούς, γιὰ νὰ βλέπουμε νὰ ξεχωρίσουμε τὴν ἐπίγεια διαμονή μας ἀπὸ τὴν οὐράνια, τὴν παροικία ἢ τὸ ξενοδοχεῖο τῆς γῆς ἀπὸ τὴν μόνιμη κατοικία μας, ποὺ βρίσκεται στὸν οὐρανό, τὸ σκοτάδι ἀπὸ τὸ φῶς, τὴν λάσπη τοῦ ἕλους ἀπὸ τὰ καθαρὰ χώματα, τὴν σάρκα ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὴν δύναμη τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴν δύναμη τοῦ κοσμοκράτορος τοῦ αἰῶνος τούτου, δηλαδὴ τοῦ διαβόλου, τὴν σκιὰ τοῦ θανάτου ἀπὸ τὸ φέγγος τῆς αἰώνιας ζωῆς. Ἡ πρόθεση τῆς ἐλεημοσύνης μας καὶ ἡ πρακτικὴ ἔκφρασή της ἀντανακλᾶ τὴν ἀγάπη μας στὸν Θεό μας. Πίστευε ἀπόλυτα ὁ Γέροντας Εὐσέβιος, ὅτι ἀναλώνοντας τὸν ἑαυτό μας στὴν ἐλεημοσύνη καὶ δίνοντας ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντά μας στοὺς πτωχοὺς γινόμαστε πλούσιοι σὲ αἰώνια ἀγαθά. Δίνοντας λίγα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ δὲν εἶναι δικά μας, ἀλλὰ μᾶς τὰ ἔχει δώσει ὁ Θεὸς, Ἐκεῖνος μᾶς τὰ ἀνταποδίδει πλούσια. Ἡ ἐλεημοσύνη δείχνει καρδιὰ ταπεινή, καρδιὰ μὲ φόβο Θεοῦ, ποὺ ἀξίζει νὰ ἀγαπηθεῖ ἀπὸ Ἐκεῖνον καὶ ποὺ σίγουρα ἀπολαμβάνει τῆς ἀγάπης Του. Δείχνει καρδιὰ ζῶσα καὶ ὄχι νεκρή. Δείχνει καρδιὰ ποὺ ζεῖ καὶ ἀναπνέει μὲ τὴν παρουσία τοῦ Χριστοῦ στὴν ζωή της, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι συνεχὴς καὶ ἀδιάπτωτη, ὅπως συνεχὴς πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ ἐλεημοσύνη σύμφωνα μὲ τὴν ρήση πάλι τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Ταῖς χρείαις τῶν Ἁγίων κοινωνεῖτε» (Ῥωμ. ιβ΄ 13). Τὸ ρῆμα «κοινωνεῖτε», δηλαδὴ συνεχῶς νὰ ἐνδιαφέρεσθε γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν ἄλλων εἶναι σὲ ἐνεστώτα, ποὺ σημαίνει συνέχεια. Ζωή, λοιπόν, σημαίνει διαρκὴς ἐλεημοσύνη. Ζοῦμε γιὰ νὰ ἐλεοῦμε. Καὶ ὁ Γέροντας Εὐσέβιος ζοῦσε γιὰ νὰ ἐλεεῖ, ἀνέπνεε τὸν ἀέρα τῆς φιλανθρωπίας ποὺ δροσίζει στὸν καύσωνα καὶ θερμαίνει στὸ ψύχος. Τώρα ἀπὸ τὸν οὐρανὸ μᾶς ἐλεεῖ μὲ τὶς δεήσεις του πρὸς τὸν Κύριο, δὲν μᾶς ἀφήνει στὴν τυρανία τῶν στερήσεων, τῶν θλίψεων καὶ τῶν ἀπογοητεύσεων. Καὶ τὶς δεήσεις του τὶς ἔχουμε ἀπόλυτη ἀνάγκη. Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας, Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

... όταν γονατίζουμε μπροστά σε μία εικόνα της Παναγίας...

Όταν βρισκόμαστε μπροστά σε μία εικόνα που ίδια η Παναγιά θέλησε να δώσει τη χάρη της αυτή την εικόνα και να κάνει θαύματα, Η ίδια Η Παναγία θέλησε μέσω των Αγίων αυτων εικόνων να παρηγορεί τον κόσμο. Πρώτον λοιπόν όταν γονατίζουμε μπροστά σε μία εικόνα της Παναγίας είναι να την ευχαριστούμε που ήρθε στον τόπο μας ή που μένει στον τόπο μας τοσους αιώνες. Έπειτα να την μεγαλύνομεν. Πρώτα να την ευχαριστούμε μετά να την μεγαλύνομεν για τα θαύματά της, για τις θείες της επισκέψεις ,για την θεία την σκέπη ,για την μητρική της αγάπη σε εμάς τους ξεστρατιμένους . Και έπειτα να αρχίσουμε να τις λέμε τα αιτήματα μας. Πρώτα βέβαια θα την ζητήσουμε να κόψουμε τα ελαττώματα μας- τα σφάλματα μας και έπειτα να την ζητήσουμε την προστασία για όλο τον κόσμο. Έπειτα για την οικογένειά μας και τελευταία -τελευταία για τον εαυτό μας. Εκεί μπορούμε να θυμηθούμε όλους τους άρρωστους -όλους τους άρρωστους που μας παρακάλεσαν να προσευχηθούμε. (Πήρε το αυτί μου ότι έχει αρρωστήσει ο τάδε). Παρακαλούμε για την ειρήνη όλου του κόσμου . Παρακαλούμε για τον κλήρο μας – τους επισκόπους μας και τον κλήρο μας.Για τους μοναχούς μας, για τα παιδιά μας ,για αυτούς που διαφεντεύουν τον τόπο μας, τους άρχοντες των κρατών. Προσευχόμεθα για την νεότητα. Προσευχόμεθα για το γήρας και για κάθε έναν που βρίσκεται στις φυλακές… Προσευχόμεθα για αυτούς που ταξιδεύουν στα πελάγη. Προσευχόμεθα για ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. Και στο τέλος αν θέλετε πέστε Υπεραγία Θεοτόκε πρέσβευε υπέρ της ψυχής το αμαρτωλου και ανάξιου δούλου Του Θεού Γρηγορίου Ιερομονάχου.

Υπαρξιακές συναντήσεις που αλλάζουν τη ζωή !(Η Ορθοδοξία στην Αμερική!)

Καθώς η βάρκα χτυπιόταν πάνω στα κύματα του Ειρηνικού, με ψιλόβροχο και θερμοκρασία γύρω στις 11 βαθμούς, ξεσκέπαστοι στο κρύο επί 40 λεπτά με την γυναίκα μου δίπλα, τίποτε δεν φανέρωνε πως είναι Αύγουστος. Κάθε τόσο έκανα πίσω την ανησυχία και τη δυσφορία μου, αισθανόμενος ότι, ως καλομαθημένος από τις ανέσεις της σύγχρονης εποχής, δεν είχα δικαίωμα να διαμαρτύρομαι. Χρειαζόταν να υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι, στο κάτω-κάτω, βρισκόμασταν στα μέρη όπου ασκήτεψε ο Άγιος Γερμανός της Αλάσκας! Σε πρόσφατο άρθρο μου επιχείρησα μια πανοραμική εισαγωγή στο πρόσφατο ταξίδι μου διάρκειας 40 ημερών στην Αμερική και στους σκοπούς του. Εδώ θα προσπαθήσω να εμβαθύνω κάπως περισσότερο σε ορισμένες πλευρές του. Αρχίζοντας από τον τελευταίο σταθμό αυτής της κοπιώδους και συναρπαστικής περιοδείας (η οποία περιελάμβανε 11 πτήσεις!), θα πρέπει να υπενθυμίσω στους αναγνώστες πως οι ΗΠΑ αγόρασαν την Αλάσκα από τη Ρωσία. Στα τέλη του 18ου αιώνα Ρώσοι έμποροι είχαν εγκατασταθεί στην Αλάσκα για να συγκεντρώσουν γούνες και άλλα αγαθά. Σύντομα κατέφθασαν και ιερομόναχοι να μεταφέρουν την Ορθοδοξία στους ειδωλολάτρες ιθαγενείς. Ο Άγιος Γερμανός (Χέρμαν), ως επικεφαλής τους, αντιλήφθηκε πως οι συμπατριώτες του έμποροι εκμεταλλεύονταν και κακοποιούσαν τους φτωχούς ιθαγενείς. Έτσι, εκτός από το φως της πίστης το οποίο τούς μετέδωσε, τούς υπερασπίζονταν κιόλας, γεγονός που τόν κατέστησε αγαπητό. Με δέος, λοιπόν, πατήσαμε στα μικρά νησάκια στα οποία έζησε κατά διαστήματα μόνος. Δάσος παντού, ομορφιά τριγύρω, αλλά και λάσπη και κρύο. Στις 14 Αυγούστου στεκόμουν δίπλα από μια ξυλόσομπα για να ζεσταθώ! Μεγάλη διαφορά από την κεντρική πόλη της Αλάσκας, το Άνκορατζ, όπου απολαύσαμε ζεστό ανοιξιάτικο καιρό. Την σκληρή ζωή των παλιών πρωτοπόρων ασκητών ακολουθούν τώρα (τηρουμένων των αναλογιών) οι 3 μοναχοί που ζουν στο ένα νησί και οι 5 μοναχές που ζουν στο άλλο. Ας αποπειραθούμε να φαντασθούμε για λίγο μόνο το δριμύ ψύχος και τις ατέλειωτες νύχτες του χειμώνα… Φιλτράρουν το βρόχινο νερό και ηλεκτρικά πάνελ έχουν μόνο για να φορτίζουν τα κινητά! Εκτός από ελάχιστα λαχανικά τα οποία καλλιεργούν στο μικρό θερμοκήπιο και κάποιους σολομούς που πιάνουν οι ίδιοι, για όλες τις άλλες προμήθειες, υπηρεσίες, γιατρούς κτλ θα πρέπει να κάνουν την θαλάσσια διαδρομή της οποίας απέκτησα και ο ίδιος πείρα… Για να γίνεις ικανός για σκληρή άσκηση πρέπει μια αγάπη να έχει ”αιχμαλωτίσει” προηγουμένως την καρδιά σου. Όλοι οι μοναχοί και οι μοναχές είναι μεταστραφέντες (converts), μέρος δηλαδή του μεγάλου ρεύματος το οποίο αποκαλείται «το καλύτερα φυλαγμένο μυστικό της Αμερικής»! Του φαινομένου, δηλαδή, το οποίο προκάλεσε αυτό το ταξίδι προκειμένου να λάβω συνεντεύξεις. Επειδή το βιβλίο το οποίο θα τίς περιλάβει γράφεται στα Αγγλικά και θα κυκλοφορήσει στην Αμερική, γράφω κάποια άρθρα σαν ετούτο για το Ελληνικό κοινό. Καθώς οι ηλικίες με τις οποίες συνομίλησα ήταν από 18 έως 80, αυτό πρακτικά σημαίνει ότι συνομίλησα, τόσο με ανθρώπους που διαδήλωναν ως νέοι ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ, όσο και με κάποιους που ακόμη δεν ολοκλήρωσαν την εφηβεία τους! Για να έλκονται διαφορετικές προσωπικότητες κάθε ηλικίας και μόρφωσης, κάτι θα συμβαίνει. Τι προσφέρει, άραγε, η Ορθόδοξη πίστη στους σύγχρονους Αμερικανούς έτσι ώστε να έχουμε ενορίες που αποτελούνται σχεδόν εξ ολοκλήρου από μεταστραφέντες; Τι ωθεί έναν Προτεστάντη πάστορα να γίνει Ορθόδοξος ιερέας; Μάλιστα συνάντησα έναν πρώην Προστεστάντη πάστορα ο οποίος δεν χειροτονήθηκε όταν έγινε Ορθόδοξος, αλλά ήταν ευχαριστημένος ως απλός λαϊκός. Ενώ πριν δίδασκε επί δεκαετίες, τώρα μαθήτευε! Θα πρέπει κατ’ αρχήν να έχουμε υπόψη μας πως οι Αμερικανοί είναι περισσότερο ευέλικτοι από τους Ευρωπαίους. Όπως μετακινούνται εύκολα ως προς τον τόπο κατοικίας τους, έτσι μετακινούνται και σε διαφορετικούς χώρους πίστης. Στις συνεντεύξεις άκουγα συχνά κάποιους να έχουν περάσει από πολλούς άλλους Χριστιανικούς σταθμούς πριν καταλήξουν στην Ορθοδοξία. Φυσικά η ζωή τους δεν τελειώνει εδώ και γενικώς τίποτε δεν είναι εξ ορισμού οριστικό, όμως ο τρόπος με τον οποίο μιλούσαν για την τωρινή τους πίστη φανέρωνε ένα αίσθημα εκπλήρωσης. Σαν να βρήκαν αυτό για το οποίο έψαχναν επί χρόνια, αυτό για του οποίου την έλλειψη πονούσαν. Όλοι πλέον γνωρίζουμε ότι πολιτισμικά υπάρχουν δύο Αμερικές, με εκείνη της Ανατολικής και της Δυτικής Ακτής να μεταδίδει το αίσθημα ”κινούμενης άμμου”. Η αμφισβήτηση των αξιών έχει πιάσει ”κόκκινο”, η οικογένεια αποσυντίθεται, το φύλο έχει καταντήσει ιδεολογία, ο μηδενισμός καιροφυλακτεί στην γωνία για κάθε ψυχισμό που μπαίνει στην εφηβεία. Η εν λόγω αποσάθρωση έχει αναπόφευκτα επηρεάσει και τον Χριστιανισμό: υπάρχουν φιλελεύθερες Προτεσταντικές ομολογίες στις οποίες έχει τόσο πολύ ξεθωριάσει το Χριστιανικό μήνυμα ώστε αμφιβάλλεις αν πιστεύουν στον Χριστό ως Θεάνθρωπο και στην Ανάστασή Του! Όποιος ειλικρινής αναζητητής της αλήθειας γαλουχηθεί μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα είναι πολύ εύλογο να ψάξει για μια Χριστιανική ομάδα η οποία μπορεί να αποδείξει την σύνδεσή της με τους Αποστόλους και την Εκκλησία των πρώτων αιώνων. Αυτή την ανακάλυψη εξέφρασαν ρητά πολλοί μεταστραφέντες στις συνεντεύξεις τις οποίες μού έδωσαν. Αλλά και η Αμερική της ενδοχώρας έχει τις δικές της μεταστροφές. Είτε διότι η συντηρητική Προτεσταντική κοινότητα αποδεικνύεται πολύ απλοϊκή και ηθικολογική για το σήμερα, αδυνατώντας να καλύψει τα υπαρξιακά ερωτήματα των πιστών, είτε διότι κάποιοι που δεν πίστευαν καν ανακάλυψαν την Ορθόδοξη Εκκλησία μέσα από τυχαία συμμετοχή σε κάποια λατρευτική ακολουθία. Γνώρισα ανθρώπους που έγιναν Ορθόδοξοι μέσα από βάπτισμα άλλου ή κηδεία γνωστού! Άλλοι είπαν ότι εκτέθηκαν στο καινούργιο μέσα από φίλους οι οποίοι έτυχε ν’ ακούσουν ένα podcast. Γενικά υπάρχουν πλέον άφθονες Ορθόδοξες διαδικτυακές πηγές σχετικές με θεολογικά και πνευματικά ζητήματα, όπως και αναρίθμητα βιβλία. Η Αμερική έχει γίνει το νέο ”Ελντοράντο” της Ορθόδοξης πίστης. Αυτή η εξέλιξη δεν θα ήταν εφικτή χωρίς την σπουδαία ανάπτυξη της Ορθόδοξης Θεολογίας εν γένει κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια (Ελληνόφωνης, Αγγλόφωνης, Γαλλόφωνης). Χωρίς υπερβολή, η Θεολογία είναι ο μόνος επιστημονικός χώρος στην Ελλάδα όπου μεταφράζονται εγχώρια βιβλία προς άλλες γλώσσες! Σχεδόν όλοι οι ιθαγενείς της Αλάσκας (συναντήσαμε πολλούς γύρω μας) είναι Ορθόδοξοι. Ενορίες θα βρεις και σε όλες τις μικρές Αλεούτες νήσους. Αλλά η ραγδαία ανάπτυξη των μεταστροφών παρατηρείται στους λευκούς Αμερικανούς, χωρίς να εξαιρούνται και λίγοι μαύροι (Αφροαμερικανοί). Άνθρωποι μορφωμένοι, με σοβαρούς προβληματισμούς για το μέλλον της χώρας τους και του κόσμου, αναζητούν νόημα ζωής. Καθώς στις Δυτικές κοινωνίες διαβάζουν περισσότερο από εμάς, αποκτούν πρόσβαση σε υλικό θεολογίας, καθώς και σε εμπειρίες πνευματικής ζωής. Όπως δήλωσε κάποιος, «στην προηγούμενη Χριστιανική ομάδα όπου βρισκόμουν μάθαινα για τον Χριστό, αλλά εδώ συνάντησα τον Χριστό»! Καμία μεταστροφή δεν έχει νόημα αν δεν αποτελεί συνάντηση. Αν η θρησκεία είναι απλώς ένα σύνολο ιδεών το οποίο ασπάζεσαι, και ενίοτε τό εναλλάσσεις με ένα άλλο πιο ικανοποιητικό, τότε χάνει την ζωτικότητά της και εκφυλίζεται σε ηθικούς κανόνες, οι οποίοι καταπιέζουν στο όνομα ενός απρόσιτου θεού. Η προσωπική συνάντηση, όμως, διαθέτει τη δύναμη να καταστήσει κάποιον αυστηρότερο με τον εαυτό του και επιεικέστερο με τους άλλους. Ναι, αυτό ήταν μια συχνή δήλωση στις συνεντεύξεις: «Έχω γίνει πιο συμπονετικός και πιο συγχωρητικός τώρα με τους άλλους»… Είναι ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους η Αμερικανική στροφή προς την Ορθοδοξία περιέχει και αλήθεια και αγάπη!